Ngữ văn 11
Ngữ vănLớp 11Bài 9. Lựa chọn và hành động

“Làm việc” cũng là “làm người”!

Mục tiêu bài học

  • Nhận diện đặc điểm nghị luận xã hội trong “Làm việc” cũng là “làm người”!.
  • Phân tích có căn cứ: Năng lực nghề nghiệp và trách nhiệm đạo đức cần hỗ trợ nhau.

Bài giảng

Định vị văn bản và đọc có điểm tựa

Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về “Làm việc” cũng là “làm người”! (Giản Tư Trung, nghị luận xã hội); không phải nguyên văn tác phẩm.

Đoạn trích từ Đúng việc đặt công việc trong quan hệ với nhân cách. Làm nghề không chỉ để có thu nhập mà còn bộc lộ cách đối xử với người khác và trách nhiệm đối với sản phẩm mình tạo ra. Lời bàn đặt ra yêu cầu làm người trong từng lựa chọn nghề nghiệp cụ thể.

Bài bắt đầu từ thắc mắc cân bằng việc làm và cuộc sống, nối đạo sống với đạo nghề, dùng lời dẫn về cống hiến cho người khác. Kết lại là hai hướng tự hỏi: có hiểu, làm tốt sứ mệnh nghề không và việc chọn có hợp con người mình không. Đó là cách kiểm tra giá trị bằng lựa chọn cụ thể.

Từ tổ chức nghệ thuật đến cách hiểu

1. Phân tích từ dữ kiện. Từ câu hỏi cân bằng công việc với cuộc sống, người viết cho rằng cách làm nghề bộc lộ con người. Nối đạo sống với đạo nghề khiến chất lượng lao động được xem cùng phẩm giá và mục đích, không chỉ cùng thu nhập.

2. Phân tích từ dữ kiện. Con người dành nhiều thời gian cho việc làm, nhưng lí lẽ không dừng ở số giờ: cách làm và sản phẩm phản chiếu giá trị mình theo đuổi. Vì vậy lời bàn đi từ hoạt động thường ngày tới sự thống nhất giữa lựa chọn sống và sứ mệnh nghề.

3. Phân tích từ dữ kiện. Cuối đoạn, hai câu tự hỏi hướng tới việc mình có làm đúng sứ mệnh nghề và nghề có hợp với con người mình hay không. Đó là cách kiểm tra cụ thể đạo nghề; kết hợp với lời dẫn về cống hiến cho người khác, nó giúp biến một khẩu hiệu làm người thành sự tự xét có đối tượng.

Kết nối đọc – viết

Bắt đầu từ một nhận định có thể kiểm tra: Năng lực nghề nghiệp và trách nhiệm đạo đức cần hỗ trợ nhau. Chọn hai dấu hiệu liên quan, giải thích cách chúng nâng đỡ nhận định. Phân biệt lời người phân tích với câu trích nguyên tác. Không biến bản tóm lược thành nguồn dẫn nguyên văn.

Khái niệm chính

Trọng tâm đọc
Năng lực nghề nghiệp và trách nhiệm đạo đức cần hỗ trợ nhau.
Phạm vi ngữ liệu
Tóm lược nguyên gốc dùng để phân tích; việc khảo sát chính xác câu chữ cần đối chiếu bản tác phẩm hợp pháp.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Có thể xem thành tích kiếm tiền là bằng chứng duy nhất của làm việc đúng không?

    Xem lời giải

    Không. Một kết quả có lợi về tiền bạc vẫn có thể gây hại cho người khác. Phải xét cách đạt kết quả, chất lượng công việc và trách nhiệm với cộng đồng.

  2. Ví dụ 2

    Viết đoạn phân tích hoàn chỉnh về “Làm việc” cũng là “làm người”!.

    Xem lời giải

    Trong “Làm việc” cũng là “làm người”!, năng lực nghề nghiệp và trách nhiệm đạo đức cần hỗ trợ nhau. Từ câu hỏi cân bằng công việc với cuộc sống, người viết cho rằng cách làm nghề bộc lộ con người. Nối đạo sống với đạo nghề khiến chất lượng lao động được xem cùng phẩm giá và mục đích, không chỉ cùng thu nhập. Con người dành nhiều thời gian cho việc làm, nhưng lí lẽ không dừng ở số giờ: cách làm và sản phẩm phản chiếu giá trị mình theo đuổi. Vì vậy lời bàn đi từ hoạt động thường ngày tới sự thống nhất giữa lựa chọn sống và sứ mệnh nghề. Đây là cách hiểu từ các dữ kiện trong hồ sơ diễn ý, không phải bản chép nguyên tác. Muốn khẳng định thêm về câu chữ hoặc toàn tác phẩm cần đối chiếu nguồn tương ứng.

Ghi nhớ

Năng lực nghề nghiệp và trách nhiệm đạo đức cần hỗ trợ nhau.

Dễ nhầm

  • Có thể xem thành tích kiếm tiền là bằng chứng duy nhất của làm việc đúng không? Không. Một kết quả có lợi về tiền bạc vẫn có thể gây hại cho người khác. Phải xét cách đạt kết quả, chất lượng công việc và trách nhiệm với cộng đồng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về “Làm việc” cũng là “làm người”! (Giản Tư Trung, nghị luận xã hội); không phải nguyên văn tác phẩm.

    Đoạn trích từ Đúng việc đặt công việc trong quan hệ với nhân cách. Làm nghề không chỉ để có thu nhập mà còn bộc lộ cách đối xử với người khác và trách nhiệm đối với sản phẩm mình tạo ra. Lời bàn đặt ra yêu cầu làm người trong từng lựa chọn nghề nghiệp cụ thể.

    Bài bắt đầu từ thắc mắc cân bằng việc làm và cuộc sống, nối đạo sống với đạo nghề, dùng lời dẫn về cống hiến cho người khác. Kết lại là hai hướng tự hỏi: có hiểu, làm tốt sứ mệnh nghề không và việc chọn có hợp con người mình không. Đó là cách kiểm tra giá trị bằng lựa chọn cụ thể.

    Hồ sơ ba dấu hiệu:

    1. Luận đề nối hai khái niệm thường bị tách rời.
    2. lí lẽ đi từ thời gian lao động đến ảnh hưởng của công việc.
    3. trường hợp đời sống giúp kiểm tra đạo đức thay vì chỉ phát biểu khẩu hiệu.
  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai là tác giả hoặc chủ thể sáng tạo của “Làm việc” cũng là “làm người”! theo hồ sơ đã cho?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Những thao tác nào giúp kiểm tra nhận định: “Năng lực nghề nghiệp và trách nhiệm đạo đức cần hỗ trợ nhau.”?

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 3Tự luận

    Chọn dấu hiệu thứ ba trong hồ sơ và giải thích tác dụng của nó bằng ít nhất một dữ kiện cụ thể. Không chỉ nhắc lại tên thủ pháp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá cách dùng bản tóm lược để học tác phẩm.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể dùng các dữ kiện đã cho để giải thích nhận định, nhưng không tự thêm sự kiện.
    b)Có thể coi từng câu của bản tóm lược này là nguyên văn của tác giả.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Có thể xem thành tích kiếm tiền là bằng chứng duy nhất của làm việc đúng không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Giải thích nhận định sau bằng ít nhất hai đầu mối trong ngữ liệu: Năng lực nghề nghiệp và trách nhiệm đạo đức cần hỗ trợ nhau.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một bạn chỉ kể lại nội dung “Làm việc” cũng là “làm người”! rồi kết luận đã phân tích xong. Viết 4–6 câu bổ sung một thao tác phân tích còn thiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Kết nối đọc – viết: viết khoảng 150 chữ trình bày một phát hiện về “Làm việc” cũng là “làm người”!; dùng dữ kiện đã cho, không tạo câu trích dẫn. Có luận điểm, hai đầu mối và một giới hạn của cách hiểu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay