Ngữ văn 11
Ngữ vănLớp 11Bài 9. Lựa chọn và hành động

Giới thiệu về một tác phẩm nghệ thuật (tiếp theo)

Mục tiêu bài học

  • Vận dụng được luận điểm nói, lắng nghe chủ động, phản hồi có căn cứ vào nhiệm vụ cụ thể.
  • Tạo sản phẩm có căn cứ và tự chỉnh sửa theo tiêu chí.

Bài giảng

Công cụ và giới hạn sử dụng

Luận điểm nói. Ý chính được phát biểu sớm, có dấu hiệu chuyển ý để người nghe theo dõi. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Lắng nghe chủ động. Ghi luận điểm, bằng chứng và câu hỏi thay vì chỉ chờ đến lượt nói. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Phản hồi có căn cứ. Nhắc đúng ý người nói trước khi hỏi, bổ sung hoặc phản biện, không công kích cá nhân. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Thời lượng gợi ý: 3–5 phút trình bày, 2 phút hỏi đáp. Bản viết là kịch bản tập nói, không phải tệp âm thanh; bài này không giả định có bản thu. Khi dùng bảng, đọc tên biến, đơn vị và phạm vi số liệu; không đọc mọi ô.

Thực hành có hướng dẫn

Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

Tác phẩm luyện tập nguyên gốc được mô tả đầy đủ bằng lời: áp phích nền sáng, giữa trang là một cuốn sách mở như chiếc cầu nối hai bờ; phía dưới ghi lời mời tham gia buổi đổi sách và thời gian, địa điểm rõ ràng. Không sử dụng một tranh ngoài nguồn.

Kịch bản hoàn chỉnh để tập nói:
Chào thầy cô và các bạn. Tôi xin trình bày về đánh giá một áp phích nguyên gốc. Ý chính tôi muốn làm rõ là: Áp phích đổi sách có giá trị khi hình sách – cầu gợi chia sẻ và thông tin giúp người xem tham gia.

Áp phích đổi sách được mô tả trong ngữ liệu dùng hình cuốn sách mở như chiếc cầu nối hai bờ làm điểm nhấn. Có thể đánh giá tác phẩm theo hai tiêu chí: khả năng truyền đạt thông tin và sức gợi của hình ảnh. Hai tiêu chí liên quan nhưng không hoàn toàn thay thế nhau.

Trước hết, hình ảnh trung tâm tạo một phép liên tưởng dễ tiếp nhận. Sách không chỉ là vật để chuyển từ người này sang người khác; nó được nhìn như phương tiện nối những kinh nghiệm và con người. Hai bờ làm ý niệm khoảng cách trở nên cụ thể, còn cuốn sách mở gợi sự sẵn sàng chia sẻ. Hình ảnh vì vậy phục vụ đúng chủ đề của hoạt động.

Một giới hạn cần giữ là mô tả bằng lời chưa cho phép đo chính xác độ tương phản, kích thước chữ hoặc chất lượng khi in. Do đó, nhận xét ở đây tập trung vào phương án bố cục và quan hệ hình ảnh – chủ đề. Để đánh giá bản thiết kế thực, cần xem sản phẩm ở khoảng cách và kích thước sử dụng dự kiến.

Từ những điểm trên, tôi rút ra: Nhìn chung, ý tưởng sách – cầu phù hợp một buổi đổi sách vì nối thông điệp với một hình ảnh có thể hiểu ngay. Giá trị nghệ thuật của áp phích nằm ở sự thống nhất giữa sức gợi và chức năng. Phân tích tác phẩm như thế không chỉ nói đẹp hay chưa đẹp mà chỉ ra tiêu chí, dấu hiệu và điều còn phải kiểm tra. Xin người nghe ghi một dấu hiệu ủng hộ nhận định và một câu hỏi cần làm rõ.

Người nghe: Chỉ có mô tả bằng lời, làm sao bạn biết bản in đọc rõ ở mọi khoảng cách?

Người trình bày: Tôi chưa biết điều đó. Mô tả cho phép nhận xét ý tưởng và quan hệ bố cục với thông điệp, không cho phép đo kích thước chữ, tương phản hay chất lượng in. Cần xem bản thiết kế ở kích thước, khoảng cách sử dụng trước khi kết luận về khả năng đọc thực tế.

Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

Khái niệm chính

Luận điểm nói
Ý chính được phát biểu sớm, có dấu hiệu chuyển ý để người nghe theo dõi.
Lắng nghe chủ động
Ghi luận điểm, bằng chứng và câu hỏi thay vì chỉ chờ đến lượt nói.
Phản hồi có căn cứ
Nhắc đúng ý người nói trước khi hỏi, bổ sung hoặc phản biện, không công kích cá nhân.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Xử lí trọn vẹn tình huống đã cho.

    Xem lời giải

    Chào thầy cô và các bạn. Tôi xin trình bày về đánh giá một áp phích nguyên gốc. Ý chính tôi muốn làm rõ là: Áp phích đổi sách có giá trị khi hình sách – cầu gợi chia sẻ và thông tin giúp người xem tham gia.

    Áp phích đổi sách được mô tả trong ngữ liệu dùng hình cuốn sách mở như chiếc cầu nối hai bờ làm điểm nhấn. Có thể đánh giá tác phẩm theo hai tiêu chí: khả năng truyền đạt thông tin và sức gợi của hình ảnh. Hai tiêu chí liên quan nhưng không hoàn toàn thay thế nhau.

    Trước hết, hình ảnh trung tâm tạo một phép liên tưởng dễ tiếp nhận. Sách không chỉ là vật để chuyển từ người này sang người khác; nó được nhìn như phương tiện nối những kinh nghiệm và con người. Hai bờ làm ý niệm khoảng cách trở nên cụ thể, còn cuốn sách mở gợi sự sẵn sàng chia sẻ. Hình ảnh vì vậy phục vụ đúng chủ đề của hoạt động.

    Một giới hạn cần giữ là mô tả bằng lời chưa cho phép đo chính xác độ tương phản, kích thước chữ hoặc chất lượng khi in. Do đó, nhận xét ở đây tập trung vào phương án bố cục và quan hệ hình ảnh – chủ đề. Để đánh giá bản thiết kế thực, cần xem sản phẩm ở khoảng cách và kích thước sử dụng dự kiến.

    Từ những điểm trên, tôi rút ra: Nhìn chung, ý tưởng sách – cầu phù hợp một buổi đổi sách vì nối thông điệp với một hình ảnh có thể hiểu ngay. Giá trị nghệ thuật của áp phích nằm ở sự thống nhất giữa sức gợi và chức năng. Phân tích tác phẩm như thế không chỉ nói đẹp hay chưa đẹp mà chỉ ra tiêu chí, dấu hiệu và điều còn phải kiểm tra. Xin người nghe ghi một dấu hiệu ủng hộ nhận định và một câu hỏi cần làm rõ.

    Người nghe: Chỉ có mô tả bằng lời, làm sao bạn biết bản in đọc rõ ở mọi khoảng cách?

    Người trình bày: Tôi chưa biết điều đó. Mô tả cho phép nhận xét ý tưởng và quan hệ bố cục với thông điệp, không cho phép đo kích thước chữ, tương phản hay chất lượng in. Cần xem bản thiết kế ở kích thước, khoảng cách sử dụng trước khi kết luận về khả năng đọc thực tế.

    Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

Ghi nhớ

Luận điểm nói → Lắng nghe chủ động → Phản hồi có căn cứ: vận dụng vào dữ kiện, giải thích tác dụng và tự kiểm tra giới hạn kết luận.

Dễ nhầm

  • Không coi ví dụ giả định là dữ kiện thực tế; không chép định nghĩa thay cho thao tác.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

    Tác phẩm luyện tập nguyên gốc được mô tả đầy đủ bằng lời: áp phích nền sáng, giữa trang là một cuốn sách mở như chiếc cầu nối hai bờ; phía dưới ghi lời mời tham gia buổi đổi sách và thời gian, địa điểm rõ ràng. Không sử dụng một tranh ngoài nguồn.

    Kịch bản tập nói nguyên gốc, không phải bản thu hoặc hoạt động đã thực hiện:
    Chào thầy cô và các bạn. Tôi xin trình bày về đánh giá một áp phích nguyên gốc. Ý chính tôi muốn làm rõ là: Áp phích đổi sách có giá trị khi hình sách – cầu gợi chia sẻ và thông tin giúp người xem tham gia.

    Áp phích đổi sách được mô tả trong ngữ liệu dùng hình cuốn sách mở như chiếc cầu nối hai bờ làm điểm nhấn. Có thể đánh giá tác phẩm theo hai tiêu chí: khả năng truyền đạt thông tin và sức gợi của hình ảnh. Hai tiêu chí liên quan nhưng không hoàn toàn thay thế nhau.

    Trước hết, hình ảnh trung tâm tạo một phép liên tưởng dễ tiếp nhận. Sách không chỉ là vật để chuyển từ người này sang người khác; nó được nhìn như phương tiện nối những kinh nghiệm và con người. Hai bờ làm ý niệm khoảng cách trở nên cụ thể, còn cuốn sách mở gợi sự sẵn sàng chia sẻ. Hình ảnh vì vậy phục vụ đúng chủ đề của hoạt động.

    Một giới hạn cần giữ là mô tả bằng lời chưa cho phép đo chính xác độ tương phản, kích thước chữ hoặc chất lượng khi in. Do đó, nhận xét ở đây tập trung vào phương án bố cục và quan hệ hình ảnh – chủ đề. Để đánh giá bản thiết kế thực, cần xem sản phẩm ở khoảng cách và kích thước sử dụng dự kiến.

    Từ những điểm trên, tôi rút ra: Nhìn chung, ý tưởng sách – cầu phù hợp một buổi đổi sách vì nối thông điệp với một hình ảnh có thể hiểu ngay. Giá trị nghệ thuật của áp phích nằm ở sự thống nhất giữa sức gợi và chức năng. Phân tích tác phẩm như thế không chỉ nói đẹp hay chưa đẹp mà chỉ ra tiêu chí, dấu hiệu và điều còn phải kiểm tra. Xin người nghe ghi một dấu hiệu ủng hộ nhận định và một câu hỏi cần làm rõ.

    Người nghe: Chỉ có mô tả bằng lời, làm sao bạn biết bản in đọc rõ ở mọi khoảng cách?

    Người trình bày: Tôi chưa biết điều đó. Mô tả cho phép nhận xét ý tưởng và quan hệ bố cục với thông điệp, không cho phép đo kích thước chữ, tương phản hay chất lượng in. Cần xem bản thiết kế ở kích thước, khoảng cách sử dụng trước khi kết luận về khả năng đọc thực tế.

    Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với nội dung sử dụng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách làm nào phù hợp nhất khi xử lí ngữ liệu này?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá hai cách dùng mô hình học tập.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể phân tích mối quan hệ giữa chi tiết đã nêu và mục đích diễn đạt.
    b)Mọi chi tiết giả định trong ngữ liệu đều là kết quả nghiên cứu đã công bố.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp quy trình tạo một sản phẩm có căn cứ: từ xác định nhiệm vụ đến chỉnh sửa.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Xác định nhiệm vụ và người đọc hoặc người nghe.
    2. 2Tổ chức nhận định và giải thích bằng dữ kiện.
    3. 3Đối chiếu tiêu chí để sửa diễn đạt, nguồn và kết luận.
    4. 4Chọn dữ kiện phù hợp, ghi rõ phạm vi nguồn.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Soạn lời mở đầu và hai dấu hiệu chuyển ý cho bài trình bày về đánh giá một áp phích nguyên gốc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Lập phiếu nghe gồm luận điểm, một bằng chứng và một câu hỏi kiểm tra phạm vi; dùng ngữ liệu đã cho.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một lượt hỏi và một lượt trả lời có phản hồi thực chất về giới hạn nguồn hoặc bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Thực hiện bài nói hoặc cuộc trao đổi hoàn chỉnh theo chủ đề đã cho; nếu nộp chữ, nộp toàn bộ kịch bản và một lượt hỏi đáp. Người nghe chấm theo tiêu chí, không chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay