Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 5. Những câu chuyện hài

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Yêu cầu và cách tìm ý

Bàn một hành vi cụ thể như chia sẻ tin chưa kiểm chứng; phân tích nguyên nhân, hậu quả và cách sửa. Phân biệt phê bình thói quen với công kích người; không tạo số liệu giả.

Mở: nêu thói quen bấm chia sẻ trước khi kiểm tra. Thân: tác động, động cơ, phản biện “chỉ chuyển tiếp”, quy trình kiểm tra. Kết: trách nhiệm với mỗi lượt chia sẻ.

Bài mẫu nguyên gốc và cách đọc

Bài mẫu nguyên gốc:

Một thông tin gây sốc có thể được chuyển đi chỉ sau vài giây. Nhanh không luôn có nghĩa hữu ích. Thói quen chia sẻ trước khi kiểm chứng khiến người dùng vô tình góp phần phát tán điều sai và gây tổn thương cho người khác.

Thông tin sai không chỉ làm một cuộc trò chuyện rối hơn. Một bức ảnh bị tách bối cảnh có thể khiến người trong ảnh bị hiểu lầm. Một lời cảnh báo giả có thể làm nhiều người hoang mang hoặc bỏ qua kênh chính thức. Có thể hình dung trong nhóm lớp, một tin chưa xác nhận về lịch nghỉ được chuyển tiếp liên tục: người đến muộn không được giúp bởi tốc độ truyền tin, mà bị hại bởi sự thiếu kiểm tra.

Nhiều người bấm chia sẻ vì muốn giúp, bởi tò mò hoặc sợ mình chậm hơn bạn bè. Động cơ tốt không tự bảo đảm kết quả tốt. Lời nói “tôi chỉ chuyển tiếp” cũng không xóa ảnh hưởng của hành động: với người nhận, tin nhắn đã được một người quen trao tới, nên có thể có thêm vẻ đáng tin. Tuy vậy, khi sửa sai, ta không nên chế giễu người đã lỡ chia sẻ; hãy đưa nguồn đáng tin và giúp họ đính chính.

Trước khi chuyển tin, ta cần xem nguồn, thời điểm, bối cảnh và tìm xác nhận độc lập. Nếu không kiểm tra được, không chia sẻ như một sự thật. Với tin an toàn trường học, hãy theo kênh chính thức và hỏi người có trách nhiệm. Nếu đã chuyển sai, cần báo lại rõ trong chính nhóm ấy, không chỉ xóa âm thầm. Trách nhiệm số bắt đầu từ việc thừa nhận rằng mỗi lượt chia sẻ đều là một hành động có hậu quả, không phải chiếc nút vô nghĩa.

Kiểm tra và sửa

“Tin có nhiều người chia sẻ thì chắc đúng.”

“Số lượt chia sẻ chỉ cho biết mức lan truyền; độ đúng cần nguồn, thời điểm và bằng chứng.”

Tự kiểm: bài đúng thể loại chưa?chi tiết có nguồn hoặc ghi giả định chưa?mỗi nhận xét có lí giải chưa?đã phân biệt bản viết mới với tác phẩm gốc chưa?

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    “Tin có nhiều người chia sẻ thì chắc đúng.”

    Xem lời giải

    “Số lượt chia sẻ chỉ cho biết mức lan truyền; độ đúng cần nguồn, thời điểm và bằng chứng.”

Ghi nhớ

Bàn một hành vi cụ thể như chia sẻ tin chưa kiểm chứng; phân tích nguyên nhân, hậu quả và cách sửa. Phân biệt phê bình thói quen với công kích người; không tạo số liệu giả.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/1 câu

  1. Câu 1Mức 2Tự luận

    Đọc nhiệm vụ và lập luận đề hoặc trọng tâm 3–4 dòng.

    Bàn một hành vi cụ thể như chia sẻ tin chưa kiểm chứng; phân tích nguyên nhân, hậu quả và cách sửa. Phân biệt phê bình thói quen với công kích người; không tạo số liệu giả.
    Chủ điểm mẫu:
    Mở: nêu thói quen bấm chia sẻ trước khi kiểm tra. Thân: tác động, động cơ, phản biện “chỉ chuyển tiếp”, quy trình kiểm tra. Kết: trách nhiệm với mỗi lượt chia sẻ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  2. Câu 2Mức 1Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp quy trình viết cho nhiệm vụ sau:
    Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Viết bản đầu theo dàn ý.
    2. 2Lập dàn ý có trình tự.
    3. 3Đối chiếu tiêu chí, nhận phản hồi và sửa.
    4. 4Xác định mục đích, người đọc và tư liệu cần có.
    5. 5Tìm ý và chọn trọng tâm.
  3. Câu 3Mức 2Tự luận

    Dựa vào kế hoạch dưới đây, viết một mở bài hoặc phần mở đúng thể loại.

    Mở: nêu thói quen bấm chia sẻ trước khi kiểm tra. Thân: tác động, động cơ, phản biện “chỉ chuyển tiếp”, quy trình kiểm tra. Kết: trách nhiệm với mỗi lượt chia sẻ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Phát triển một ý trong kế hoạch thành đoạn có chi tiết và giải thích.

    Mở: nêu thói quen bấm chia sẻ trước khi kiểm tra. Thân: tác động, động cơ, phản biện “chỉ chuyển tiếp”, quy trình kiểm tra. Kết: trách nhiệm với mỗi lượt chia sẻ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 2Tự luận

    Sửa cách viết/cách hiểu sau và giải thích vì sao.

    “Tin có nhiều người chia sẻ thì chắc đúng.”

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Thực hiện trọn nhiệm vụ viết bằng nội dung của em.

    Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)

    Yêu cầu: Bàn một hành vi cụ thể như chia sẻ tin chưa kiểm chứng; phân tích nguyên nhân, hậu quả và cách sửa. Phân biệt phê bình thói quen với công kích người; không tạo số liệu giả.

    Định hướng: Mở: nêu thói quen bấm chia sẻ trước khi kiểm tra. Thân: tác động, động cơ, phản biện “chỉ chuyển tiếp”, quy trình kiểm tra. Kết: trách nhiệm với mỗi lượt chia sẻ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Đọc bài mẫu nguyên gốc dưới đây.Nêu một điểm đạt, một điểm em muốn làm khác, và lí do; không viết lại toàn bộ mẫu.

    Bài mẫu nguyên gốc:

    Một thông tin gây sốc có thể được chuyển đi chỉ sau vài giây. Nhanh không luôn có nghĩa hữu ích. Thói quen chia sẻ trước khi kiểm chứng khiến người dùng vô tình góp phần phát tán điều sai và gây tổn thương cho người khác.

    Thông tin sai không chỉ làm một cuộc trò chuyện rối hơn. Một bức ảnh bị tách bối cảnh có thể khiến người trong ảnh bị hiểu lầm. Một lời cảnh báo giả có thể làm nhiều người hoang mang hoặc bỏ qua kênh chính thức. Có thể hình dung trong nhóm lớp, một tin chưa xác nhận về lịch nghỉ được chuyển tiếp liên tục: người đến muộn không được giúp bởi tốc độ truyền tin, mà bị hại bởi sự thiếu kiểm tra.

    Nhiều người bấm chia sẻ vì muốn giúp, bởi tò mò hoặc sợ mình chậm hơn bạn bè. Động cơ tốt không tự bảo đảm kết quả tốt. Lời nói “tôi chỉ chuyển tiếp” cũng không xóa ảnh hưởng của hành động: với người nhận, tin nhắn đã được một người quen trao tới, nên có thể có thêm vẻ đáng tin. Tuy vậy, khi sửa sai, ta không nên chế giễu người đã lỡ chia sẻ; hãy đưa nguồn đáng tin và giúp họ đính chính.

    Trước khi chuyển tin, ta cần xem nguồn, thời điểm, bối cảnh và tìm xác nhận độc lập. Nếu không kiểm tra được, không chia sẻ như một sự thật. Với tin an toàn trường học, hãy theo kênh chính thức và hỏi người có trách nhiệm. Nếu đã chuyển sai, cần báo lại rõ trong chính nhóm ấy, không chỉ xóa âm thầm. Trách nhiệm số bắt đầu từ việc thừa nhận rằng mỗi lượt chia sẻ đều là một hành động có hậu quả, không phải chiếc nút vô nghĩa.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Lập bảng tự sửa cho sản phẩm của em: gồm vấn đề, câu/đoạn trước sửa, câu/đoạn sau sửa, và lí do. Nêu ít nhất 2 thay đổi thật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay