Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 5. Những câu chuyện hài

Thực hành tiếng Việt trang 107

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Kiến thức: Câu hỏi tu từ

Câu hỏi tu từ mang hình thức hỏi nhưng chủ yếu khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc hoặc thái độ; không nhằm tìm câu trả lời chưa biết. Phải dựa ngữ cảnh, không chỉ dấu hỏi. Cùng một câu có thể là hỏi thật hoặc tu từ ở tình huống khác.

Phân tích ngữ cảnh mới

“Ai mà chẳng muốn được tôn trọng?” trong lời khuyên chủ yếu là hỏi thật hay tu từ?

**Lí giải: ** Ngầm khẳng định mọi người muốn được tôn trọng.

“Bạn đến lúc mấy giờ?” khi cần đón bạn là hỏi thật hay tu từ?

**Lí giải: ** Người hỏi cần thông tin giờ.

“Có ai muốn sân trường đầy rác đâu?” ngầm khẳng định hay phủ định mong muốn ấy?

**Lí giải: ** Ngầm nói không ai muốn như vậy.

Chỉ có dấu hỏi đã đủ xác định câu hỏi tu từ chưa?

**Lí giải: ** Cần mục đích và ngữ cảnh.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chuyển “Chúng ta cần giữ lời hứa” thành câu hỏi tu từ và giải thích sắc thái.

    Xem lời giải

    “Chẳng lẽ chúng ta không cần giữ lời hứa?” Ngầm khẳng định trách nhiệm, thêm sắc thái nhắc nhở; không phù hợp nếu giọng gây dồn ép người nghe.

Ghi nhớ

Câu hỏi tu từ mang hình thức hỏi nhưng chủ yếu khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc hoặc thái độ; không nhằm tìm câu trả lời chưa biết. Phải dựa ngữ cảnh, không chỉ dấu hỏi. Cùng một câu có thể là hỏi thật hoặc tu từ ở tình huống khác.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Câu hỏi tu từ mang hình thức hỏi nhưng chủ yếu khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc hoặc thái độ; không nhằm tìm câu trả lời chưa biết. Phải dựa ngữ cảnh, không chỉ dấu hỏi. Cùng một câu có thể là hỏi thật hoặc tu từ ở tình huống khác.

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc

    “Ai mà chẳng muốn được tôn trọng?” trong lời khuyên chủ yếu là hỏi thật hay tu từ?

    **Lí giải: ** Ngầm khẳng định mọi người muốn được tôn trọng.

    “Bạn đến lúc mấy giờ?” khi cần đón bạn là hỏi thật hay tu từ?

    **Lí giải: ** Người hỏi cần thông tin giờ.

    “Có ai muốn sân trường đầy rác đâu?” ngầm khẳng định hay phủ định mong muốn ấy?

    **Lí giải: ** Ngầm nói không ai muốn như vậy.

    Chỉ có dấu hỏi đã đủ xác định câu hỏi tu từ chưa?

    **Lí giải: ** Cần mục đích và ngữ cảnh.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Ai mà chẳng muốn được tôn trọng?” trong lời khuyên chủ yếu là hỏi thật hay tu từ?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Bạn đến lúc mấy giờ?” khi cần đón bạn là hỏi thật hay tu từ?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Có ai muốn sân trường đầy rác đâu?” ngầm khẳng định hay phủ định mong muốn ấy?

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chỉ có dấu hỏi đã đủ xác định câu hỏi tu từ chưa?

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Chuyển “Chúng ta cần giữ lời hứa” thành câu hỏi tu từ và giải thích sắc thái.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Giải thích vì sao cần xét ngữ cảnh khi dùng kiến thức câu hỏi tu từ. Nêu một ví dụ từ các câu sau.

    “Ai mà chẳng muốn được tôn trọng?” trong lời khuyên chủ yếu là hỏi thật hay tu từ?
    “Bạn đến lúc mấy giờ?” khi cần đón bạn là hỏi thật hay tu từ?
    “Có ai muốn sân trường đầy rác đâu?” ngầm khẳng định hay phủ định mong muốn ấy?
    Chỉ có dấu hỏi đã đủ xác định câu hỏi tu từ chưa?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Đặt cùng câu “Bạn quên lời hứa rồi sao?” vào hai ngữ cảnh: hỏi lại vì chưa biết và nhắc trách vì đã biết. Nêu dấu hiệu giúp phân biệt.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sửa một lỗi do dùng máy móc kiến thức câu hỏi tu từ: nêu câu sai/cách hiểu sai, tạo ngữ cảnh rồi sửa có lí do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay