Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 5. Những câu chuyện hài

Trưởng giả học làm sang

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu Trưởng giả học làm sang qua đặc điểm hài kịch.
  • Phân tích chi tiết và giải thích quan hệ giữa hình thức với ý nghĩa.

Bài giảng

Định hướng đọc và bản tóm lược nguyên gốc

Mô-li-e — hài kịch.

Bản kể lại nguyên gốc: Ông Giuốc-đanh có tiền nhưng mê danh vị quý tộc. Trong cảnh học cách ăn mặc và cư xử, ông dễ bị những người phục vụ, thợ may lợi dụng bằng lời tâng bốc. Khi được gọi bằng danh xưng cao hơn, ông thích thú và trả tiền thưởng, dù việc ấy không tạo cho ông phẩm chất hay địa vị thật. Trang phục, cử chỉ và lời thoại làm lộ mâu thuẫn giữa khát vọng tỏ ra sang trọng và sự thiếu hiểu biết. Tiếng cười đến từ tình huống, lối lặp và sự tăng cấp của lời nịnh. Người đọc hoặc người xem cần chú ý chỉ dẫn sân khấu để hình dung hành động; không chỉ đọc như một truyện có người kể.

Đây không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Khi học ngôn từ, nhịp và trích dẫn, hãy đối chiếu bản sách hợp pháp.

Phân tích bằng chứng cụ thể

Danh xưng tăng dần: Lời nịnh tác động trực tiếp vào điểm yếu háo danh.

Tiền thưởng theo lời tâng bốc: Tạo chuỗi hành động gây cười và bộc lộ sự bị lợi dụng.

Lời thoại, cử chỉ, trang phục: Nhân vật tự lộ tính cách trên sân khấu, không cần lời bình của người kể.

Câu hỏi trọng tâm

Tại sao danh xưng cao hơn không chứng minh Giuốc-đanh thực sự “sang” hơn?

Danh xưng do người nịnh đặt ra để lấy tiền; phẩm chất và hiểu biết không thay đổi. Khoảng cách giữa vẻ ngoài mong muốn với thực chất tạo mâu thuẫn hài kịch.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tại sao danh xưng cao hơn không chứng minh Giuốc-đanh thực sự “sang” hơn?

    Xem lời giải

    Danh xưng do người nịnh đặt ra để lấy tiền; phẩm chất và hiểu biết không thay đổi. Khoảng cách giữa vẻ ngoài mong muốn với thực chất tạo mâu thuẫn hài kịch.

Ghi nhớ

Danh xưng do người nịnh đặt ra để lấy tiền; phẩm chất và hiểu biết không thay đổi. Khoảng cách giữa vẻ ngoài mong muốn với thực chất tạo mâu thuẫn hài kịch.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Trưởng giả học làm sang

    Mô-li-e — hài kịch.

    Bản kể lại nguyên gốc: Ông Giuốc-đanh có tiền nhưng mê danh vị quý tộc. Trong cảnh học cách ăn mặc và cư xử, ông dễ bị những người phục vụ, thợ may lợi dụng bằng lời tâng bốc. Khi được gọi bằng danh xưng cao hơn, ông thích thú và trả tiền thưởng, dù việc ấy không tạo cho ông phẩm chất hay địa vị thật. Trang phục, cử chỉ và lời thoại làm lộ mâu thuẫn giữa khát vọng tỏ ra sang trọng và sự thiếu hiểu biết. Tiếng cười đến từ tình huống, lối lặp và sự tăng cấp của lời nịnh. Người đọc hoặc người xem cần chú ý chỉ dẫn sân khấu để hình dung hành động; không chỉ đọc như một truyện có người kể.

    Đây là bản tóm lược và diễn giải do người biên soạn viết mới, không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Các câu hỏi chỉ yêu cầu dữ kiện trong ngữ liệu này và kiến thức được cung cấp.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dựa thông tin tác giả, thể loại và cách tổ chức được giới thiệu trong ngữ liệu, chọn dạng văn bản phù hợp.

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết với ý nghĩa phân tích.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điểm yếu nào khiến Giuốc-đanh bị lợi dụng?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Đọc bản tóm lược độc lập.

    Phân tích chi tiết: Tiền thưởng theo lời tâng bốc. Viết 3–5 câu, không chỉ gọi tên tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Tự luận

    Đối chiếu hai chi tiết/đặc điểm: “Danh xưng tăng dần” và “Lời thoại, cử chỉ, trang phục”. Chúng góp phần vào ý nghĩa chung theo hai cách khác nhau ra sao? Không thêm sự kiện ngoài bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dựa trên ngữ liệu tóm lược dưới đây, trả lời bằng một đoạn có bằng chứng.

    Tại sao danh xưng cao hơn không chứng minh Giuốc-đanh thực sự “sang” hơn?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 4Tự luận

    Một bạn dùng riêng chi tiết “Danh xưng tăng dần” để giải thích toàn bộ tác phẩm. Hãy nêu điều chi tiết ấy làm rõ và một phần ý nghĩa còn cần đối chiếu với “Lời thoại, cử chỉ, trang phục”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 6–8 câu về một ý nghĩa em rút ra từ bản tóm lược sau; phân biệt điều văn bản cho thấy và liên hệ riêng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay