Yếu tố Hán Việt. Đơn vị gốc Hán tham gia cấu tạo từ, nghĩa cần xét trong tổ hợp. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.
Đa nghĩa. Một yếu tố hoặc từ có những nghĩa liên quan nhưng không hoàn toàn trùng nhau. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.
Ngữ cảnh. Quan hệ với các từ và tình huống giúp chọn nghĩa phù hợp. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.
Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.
Từ liệu nguyên gốc: học sinh; học thuật; sinh trưởng; sinh viên. Trong học sinh, sinh chỉ người học; trong sinh trưởng, sinh liên quan đến sự sống và nảy nở.
Phân tích hoàn chỉnh: Không thể lấy một nghĩa ở tổ hợp này áp cho mọi tổ hợp. Có thể nhóm học sinh/sinh viên theo nghĩa người học, đối chiếu sinh trưởng để thấy cần chọn nghĩa theo ngữ cảnh. Muốn giải thích chính xác phải đối chiếu từ điển đáng tin cậy.
Bảng vận dụng hoàn chỉnh:
| Từ | Nghĩa của sinh trong tổ hợp | Gợi ý phân biệt |
|---|---|---|
| Học sinh | Người học | Nghĩa chỉ người, không phải quá trình lớn lên |
| Sinh viên | Người học ở bậc cao đẳng, đại học | Cùng nhóm nghĩa người học nhưng khác phạm vi sử dụng cả từ |
| Sinh trưởng | Nảy sinh và lớn lên của sự sống | Không gọi người học |
Tôi nhóm hai từ đầu theo nghĩa chỉ người, rồi đối chiếu từ thứ ba. Cần đọc yếu tố trong tổ hợp và không dùng giải thích luyện tập này thay mọi nghĩa của sinh trong từ điển.
Ví dụ 1
Lập bảng ít nhất ba dòng nêu từ chứa sinh, nghĩa của yếu tố trong tổ hợp và cách tránh áp một nghĩa cho mọi từ; giải thích cách nhóm.
| Từ | Nghĩa của sinh trong tổ hợp | Gợi ý phân biệt |
|---|---|---|
| Học sinh | Người học | Nghĩa chỉ người, không phải quá trình lớn lên |
| Sinh viên | Người học ở bậc cao đẳng, đại học | Cùng nhóm nghĩa người học nhưng khác phạm vi sử dụng cả từ |
| Sinh trưởng | Nảy sinh và lớn lên của sự sống | Không gọi người học |
Tôi nhóm hai từ đầu theo nghĩa chỉ người, rồi đối chiếu từ thứ ba. Cần đọc yếu tố trong tổ hợp và không dùng giải thích luyện tập này thay mọi nghĩa của sinh trong từ điển.
Yếu tố Hán Việt → Đa nghĩa → Ngữ cảnh: vận dụng vào dữ kiện, giải thích tác dụng và tự kiểm tra giới hạn kết luận.
Đã đúng 0/4 câu
Đọc ngữ liệu
Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.
Từ liệu nguyên gốc: học sinh; học thuật; sinh trưởng; sinh viên. Trong học sinh, sinh chỉ người học; trong sinh trưởng, sinh liên quan đến sự sống và nảy nở.
Tư liệu bổ sung cho bảng luyện tập:
| Từ | Nghĩa của sinh trong tổ hợp | Gợi ý phân biệt |
|---|---|---|
| Học sinh | Người học | Nghĩa chỉ người, không phải quá trình lớn lên |
| Sinh viên | Người học ở bậc cao đẳng, đại học | Cùng nhóm nghĩa người học nhưng khác phạm vi sử dụng cả từ |
| Sinh trưởng | Nảy sinh và lớn lên của sự sống | Không gọi người học |
Tôi nhóm hai từ đầu theo nghĩa chỉ người, rồi đối chiếu từ thứ ba. Cần đọc yếu tố trong tổ hợp và không dùng giải thích luyện tập này thay mọi nghĩa của sinh trong từ điển.
Ghép khái niệm với nội dung sử dụng trong bài.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Cách làm nào phù hợp nhất khi xử lí ngữ liệu này?
Đánh giá hai cách dùng mô hình học tập.
Xếp quy trình tạo một sản phẩm có căn cứ: từ xác định nhiệm vụ đến chỉnh sửa.
Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).
Dùng khái niệm “Yếu tố Hán Việt” giải thích một chi tiết của ngữ liệu; chỉ rõ chi tiết, không chỉ chép định nghĩa.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Đề xuất một cách diễn đạt hoặc một thao tác làm rõ vấn đề trong ngữ liệu. Giải thích lợi ích và điều cần tránh.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Viết một đoạn phản hồi 4–6 câu cho người đang học bài này: nêu một phát hiện có căn cứ và một giới hạn cần giữ.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Lập bảng ít nhất ba dòng nêu từ chứa sinh, nghĩa của yếu tố trong tổ hợp và cách tránh áp một nghĩa cho mọi từ; giải thích cách nhóm.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
