Ngữ văn 12
Ngữ vănLớp 12Bài 6. Hồ Chí Minh – “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”

Viết báo cáo kết quả của bài tập dự án

Mục tiêu bài học

  • Vận dụng được câu hỏi nghiên cứu, phương pháp và mẫu, kết quả và bàn luận vào nhiệm vụ cụ thể.
  • Tạo sản phẩm có căn cứ và tự chỉnh sửa theo tiêu chí.

Bài giảng

Công cụ và giới hạn sử dụng

Câu hỏi nghiên cứu. Vấn đề cụ thể, có thể khảo sát bằng phương pháp nêu rõ. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Phương pháp và mẫu. Cách thu thập, phạm vi người hoặc đối tượng được khảo sát và giới hạn đại diện. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Kết quả và bàn luận. Phân biệt điều dữ liệu cho thấy với cách giải thích và kiến nghị. Cần xác định dấu hiệu tương ứng trong ngữ liệu trước khi đưa ra nhận xét.

Quy trình viết: xác định mục đích và người đọc; lập dàn ý theo vấn đề; viết bản hoàn chỉnh; rà soát sự gắn bó giữa luận điểm, chứng cứ và kết luận. Không chép mẫu như bài của mình.

Thực hành có hướng dẫn

Đề viết: Dự án giới thiệu một tác gia bằng tư liệu có kiểm tra

Dự án học tập mô phỏng hai tuần: nhóm bốn người tạo hồ sơ tác gia Hồ Chí Minh gồm niên biểu, bản đồ ba thể loại và hai phiếu phân tích. Sổ nguồn có 12 mục; 9 đã đối chiếu được, 3 chưa đủ thông tin. Nhóm chỉ công bố 9 mục đã kiểm tra; chưa khảo sát hiệu quả học tập của người xem.

Phân tích cách lập dàn ý: Mở bài định vị đối tượng và vấn đề; thân bài chia theo các mặt có quan hệ, mỗi phần có dữ kiện và lí giải; kết bài tổng hợp giá trị cùng giới hạn của nhận định. Đối với báo cáo phải thêm phương pháp, kết quả và nguồn dữ liệu.

Hồ sơ minh họa đã hoàn thành — nội dung nguyên gốc

Niên biểu chọn lọc (không phải toàn bộ tiểu sử):

MốcSự kiệnÝ nghĩa đọc tác gia
1911Nguyễn Tất Thành rời Việt Nam tìm đường cứu nướcKhởi đầu hành trình mở rộng trải nghiệm quốc tế
1925Bản án chế độ thực dân Pháp xuất bản; truyện Những trò lố ra đờiNhiều hình thức cùng tham gia đấu tranh chống thực dân
1942–1943Thời gian bị giam ở Trung Quốc, viết Nhật kí trong tùHoàn cảnh nhà tù không xóa đời sống tinh thần và sáng tạo
2/9/1945Đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Ba ĐìnhChính luận gắn với thời điểm lịch sử và người nghe cụ thể
1948Sáng tác Nguyên tiêu trong kháng chiến chống PhápViệc quân và cảm hứng thiên nhiên cùng hiện diện

Bản đồ ba bộ phận sáng tác:

Bộ phậnVăn bản minh họaCông cụ biểu đạt
Chính luậnTuyên ngôn Độc lậpNguyên lí, chứng cứ, bác bỏ và khẳng định
Truyện, kíNhững trò lố hay là Va-ren và Phan Bội ChâuCuộc gặp tưởng tượng, tương phản, trào lộng
ThơNguyên tiêuHình ảnh trăng, sông, thuyền; thể tứ tuyệt

Phiếu phân tích 1 — Tuyên ngôn Độc lập: Nhận định: lời tuyên bố được nâng đỡ bằng cả nguyên lí và thực tiễn. Căn cứ: mở đầu dẫn quyền tự do, bình đẳng; phần sau phân tích sự áp bức và việc nhân dân giành chính quyền. Quan hệ: nguyên lí xác lập tính chính đáng, chứng cứ bác luận điệu bảo hộ, phần kết nêu ý chí bảo vệ. Giới hạn: đây là phân tích lập luận, không coi văn bản một mình đã khiến mọi nước lập tức công nhận.

Phiếu phân tích 2 — Nguyên tiêu: Nhận định: người chiến sĩ và nghệ sĩ thống nhất trong cùng chủ thể. Căn cứ: cảnh sông nước đầu xuân dẫn đến cuộc bàn việc quân, rồi con thuyền trở về dưới trăng. Quan hệ: nhiệm vụ không làm mất rung động trước thiên nhiên; cảnh đẹp cũng không thay nhiệm vụ. Giới hạn: ánh trăng đầy thuyền là hình tượng thơ, không phải phép đo ánh sáng.

Nguồn nội dung: các hồ sơ Tác gia Hồ Chí Minh, Tuyên ngôn Độc lập, Nguyên tiêu và Những trò lố trong bộ học liệu, đối chiếu sách giáo khoa hiện hành. Số 12 mục/9 mục kiểm tra/3 mục chưa rõ là dữ kiện quản lí mô phỏng của đề bài, không phải thống kê các dòng trong niên biểu này. Không sử dụng ba mục chưa xác minh làm chứng cứ.

Khái niệm chính

Câu hỏi nghiên cứu
Vấn đề cụ thể, có thể khảo sát bằng phương pháp nêu rõ.
Phương pháp và mẫu
Cách thu thập, phạm vi người hoặc đối tượng được khảo sát và giới hạn đại diện.
Kết quả và bàn luận
Phân biệt điều dữ liệu cho thấy với cách giải thích và kiến nghị.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết trọn bài: Dự án giới thiệu một tác gia bằng tư liệu có kiểm tra

    Xem lời giải

    BÁO CÁO KẾT QUẢ DỰ ÁN HỒ SƠ MỘT TÁC GIA

    1. Mục tiêu và phạm vi. Dự án mô phỏng xây dựng một hồ sơ giới thiệu tác gia Hồ Chí Minh, nhấn việc phân biệt mục đích và hình thức của chính luận, truyện kí và thơ. Số liệu công việc trong báo cáo là giả định phục vụ học viết, không phải thành tích của một nhóm học sinh có thật.

    2. Tổ chức. Trong hai tuần, bốn thành viên lần lượt phụ trách niên biểu, hệ thống thể loại, phiếu phân tích và kiểm tra nguồn. Mỗi mục tư liệu được ghi tên nguồn, nội dung sử dụng và tình trạng đối chiếu. Phần tổng hợp không dùng toàn văn một bản dịch hiện đại nếu chưa xác định quyền sử dụng.

    3. Sản phẩm hoàn thành. Nhóm tạo một niên biểu, một bảng ba thể loại và hai phiếu phân tích: một phiếu về quan hệ lí lẽ – bằng chứng trong Tuyên ngôn Độc lập; một phiếu về chuyển điểm nhìn trong Mộ. Sổ nguồn có 12 mục, trong đó 9 mục được đối chiếu; 3 mục thiếu thông tin được giữ ở phần cần tìm thêm, không đưa thành dữ kiện đã chắc chắn.

    4. Đánh giá. Sản phẩm đã đạt yêu cầu phân biệt thể loại và làm lộ căn cứ của mỗi nhận định. Việc loại ba mục chưa kiểm tra làm hồ sơ ngắn hơn nhưng tăng độ trung thực. Tuy nhiên, nhóm chưa đo khả năng học của người xem, nên không tuyên bố hồ sơ đã nâng thành tích. Bảng thể loại cũng là công cụ định hướng chứ không thay thế việc đọc văn bản.

    5. Kết luận. Bước sau cần tìm nguồn rõ cho ba mục còn thiếu và nhờ người đọc thử kiểm tra tính dễ hiểu. Không bổ sung dữ liệu chỉ để làm sản phẩm trông đầy đặn. Dự án cho thấy kết quả học tập gồm cả sản phẩm đã hoàn thành lẫn khả năng nhận ra điều chưa đủ căn cứ. Nguồn dữ liệu công việc: tình huống mô phỏng ghi trong đề bài.

Ghi nhớ

Câu hỏi nghiên cứu → Phương pháp và mẫu → Kết quả và bàn luận: vận dụng vào dữ kiện, giải thích tác dụng và tự kiểm tra giới hạn kết luận.

Dễ nhầm

  • Không coi ví dụ giả định là dữ kiện thực tế; không chép định nghĩa thay cho thao tác.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc; số liệu nếu có là giả định, không phải kết quả khảo sát thực tế.

    Dự án học tập mô phỏng hai tuần: nhóm bốn người tạo hồ sơ tác gia Hồ Chí Minh gồm niên biểu, bản đồ ba thể loại và hai phiếu phân tích. Sổ nguồn có 12 mục; 9 đã đối chiếu được, 3 chưa đủ thông tin. Nhóm chỉ công bố 9 mục đã kiểm tra; chưa khảo sát hiệu quả học tập của người xem.

    Hồ sơ minh họa đã hoàn thành — nội dung nguyên gốc

    Niên biểu chọn lọc (không phải toàn bộ tiểu sử):

    MốcSự kiệnÝ nghĩa đọc tác gia
    1911Nguyễn Tất Thành rời Việt Nam tìm đường cứu nướcKhởi đầu hành trình mở rộng trải nghiệm quốc tế
    1925Bản án chế độ thực dân Pháp xuất bản; truyện Những trò lố ra đờiNhiều hình thức cùng tham gia đấu tranh chống thực dân
    1942–1943Thời gian bị giam ở Trung Quốc, viết Nhật kí trong tùHoàn cảnh nhà tù không xóa đời sống tinh thần và sáng tạo
    2/9/1945Đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Ba ĐìnhChính luận gắn với thời điểm lịch sử và người nghe cụ thể
    1948Sáng tác Nguyên tiêu trong kháng chiến chống PhápViệc quân và cảm hứng thiên nhiên cùng hiện diện

    Bản đồ ba bộ phận sáng tác:

    Bộ phậnVăn bản minh họaCông cụ biểu đạt
    Chính luậnTuyên ngôn Độc lậpNguyên lí, chứng cứ, bác bỏ và khẳng định
    Truyện, kíNhững trò lố hay là Va-ren và Phan Bội ChâuCuộc gặp tưởng tượng, tương phản, trào lộng
    ThơNguyên tiêuHình ảnh trăng, sông, thuyền; thể tứ tuyệt

    Phiếu phân tích 1 — Tuyên ngôn Độc lập: Nhận định: lời tuyên bố được nâng đỡ bằng cả nguyên lí và thực tiễn. Căn cứ: mở đầu dẫn quyền tự do, bình đẳng; phần sau phân tích sự áp bức và việc nhân dân giành chính quyền. Quan hệ: nguyên lí xác lập tính chính đáng, chứng cứ bác luận điệu bảo hộ, phần kết nêu ý chí bảo vệ. Giới hạn: đây là phân tích lập luận, không coi văn bản một mình đã khiến mọi nước lập tức công nhận.

    Phiếu phân tích 2 — Nguyên tiêu: Nhận định: người chiến sĩ và nghệ sĩ thống nhất trong cùng chủ thể. Căn cứ: cảnh sông nước đầu xuân dẫn đến cuộc bàn việc quân, rồi con thuyền trở về dưới trăng. Quan hệ: nhiệm vụ không làm mất rung động trước thiên nhiên; cảnh đẹp cũng không thay nhiệm vụ. Giới hạn: ánh trăng đầy thuyền là hình tượng thơ, không phải phép đo ánh sáng.

    Nguồn nội dung: các hồ sơ Tác gia Hồ Chí Minh, Tuyên ngôn Độc lập, Nguyên tiêu và Những trò lố trong bộ học liệu, đối chiếu sách giáo khoa hiện hành. Số 12 mục/9 mục kiểm tra/3 mục chưa rõ là dữ kiện quản lí mô phỏng của đề bài, không phải thống kê các dòng trong niên biểu này. Không sử dụng ba mục chưa xác minh làm chứng cứ.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với nội dung sử dụng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách làm nào phù hợp nhất khi xử lí ngữ liệu này?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá hai cách dùng mô hình học tập.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể phân tích mối quan hệ giữa chi tiết đã nêu và mục đích diễn đạt.
    b)Mọi chi tiết giả định trong ngữ liệu đều là kết quả nghiên cứu đã công bố.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp quy trình tạo một sản phẩm có căn cứ: từ xác định nhiệm vụ đến chỉnh sửa.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Chọn dữ kiện phù hợp, ghi rõ phạm vi nguồn.
    2. 2Tổ chức nhận định và giải thích bằng dữ kiện.
    3. 3Đối chiếu tiêu chí để sửa diễn đạt, nguồn và kết luận.
    4. 4Xác định nhiệm vụ và người đọc hoặc người nghe.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Viết luận điểm trung tâm và giải thích vì sao ngữ liệu phù hợp luận điểm ấy.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Lập dàn ý theo các phần bắt buộc của kiểu bài; ở mỗi phần nêu dữ kiện sẽ dùng, không chỉ ghi mở bài/thân bài/kết bài.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một đoạn thân bài hoàn chỉnh có dữ kiện, lí giải và câu chuyển; không chỉ liệt kê ý.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Viết bài hoàn chỉnh khoảng 300–400 chữ theo đề: Dự án giới thiệu một tác gia bằng tư liệu có kiểm tra. Với dữ liệu mô phỏng phải ghi nhãn giả định, không trình bày như khảo sát đã tiến hành.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay