NeoEdu
Ngữ văn 12
Ngữ vănLớp 12Bài 6. Hồ Chí Minh – “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”

Tác gia Hồ Chí Minh

Mục tiêu bài học

  • Nhận diện đặc điểm văn bản tác gia trong Tác gia Hồ Chí Minh.
  • Phân tích có căn cứ: Đọc một tác gia cần thấy cả sự nhất quán trong giá trị và sự linh hoạt trong cách biểu đạt.

Bài giảng

Định vị văn bản và đọc có điểm tựa

Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Tác gia Hồ Chí Minh (Nhóm biên soạn sách giáo khoa, văn bản tác gia); không phải nguyên văn tác phẩm.

Văn bản giới thiệu cuộc đời Hồ Chí Minh từ quê hương, việc học và dạy học đến hành trình ra nước ngoài năm 1911, hoạt động với tên Nguyễn Ái Quốc, tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp năm 1920, chủ trì hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930 và trở về nước năm 1941. Vai trò lãnh đạo cách mạng, đọc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 và lãnh đạo kháng chiến tạo bối cảnh cho sự nghiệp viết. Phần văn học giải thích quan điểm sáng tác gắn với mục đích, người đọc, nội dung và hình thức phù hợp. Di sản được chia thành chính luận, truyện kí và thơ: chính luận có lập luận mạnh và tính thời sự; truyện kí kết hợp tình huống, châm biếm và kể chuyện hiện đại; thơ gồm sáng tác vận động quần chúng lẫn trữ tình, nổi bật Nhật kí trong tù. Phần cuối khái quát phong cách đa dạng theo đối tượng và thể loại nhưng thống nhất ở tinh thần nhân văn, yêu nước và sự kết hợp truyền thống với hiện đại. Khi bổ sung bối cảnh quốc tế, cần ghi đúng UNESCO thông qua nghị quyết kỉ niệm một trăm năm ngày sinh vào năm 1987, tổ chức kỉ niệm năm 1990; đây không phải một giải thưởng văn học.

Từ tổ chức nghệ thuật đến cách hiểu

Hướng phân tích 1. Mạch tiểu sử được lựa chọn để giải thích hoạt động viết: những trải nghiệm quốc tế giúp tác giả sử dụng nhiều ngôn ngữ, còn nhiệm vụ cách mạng chi phối đề tài và đối tượng tiếp nhận. Không thay việc phân tích tác phẩm bằng kể thành tích.

Hướng phân tích 2. Ba bộ phận có phương thức khác nhau: Tuyên ngôn Độc lập thuyết phục bằng lí lẽ và chứng cứ, Những trò lố dùng tình huống tưởng tượng để châm biếm, còn Nguyên tiêu kết hợp việc quân với cảm hứng thiên nhiên.

Hướng phân tích 3. Sự đa dạng không phủ nhận tính thống nhất: giọng đanh thép của chính luận và sự thanh thản trong thơ đều gắn với trách nhiệm con người. Phân biệt dữ kiện tiểu sử với nhận định phê bình có thể được giải thích theo nhiều cách.

Kết nối đọc – viết

Bắt đầu từ một nhận định có thể kiểm tra: Đọc một tác gia cần thấy cả sự nhất quán trong giá trị và sự linh hoạt trong cách biểu đạt. Chọn hai dấu hiệu liên quan, giải thích cách chúng nâng đỡ nhận định. Phân biệt lời người phân tích với câu trích nguyên tác. Không biến bản tóm lược thành nguồn dẫn nguyên văn.

Khái niệm chính

Trọng tâm đọc
Đọc một tác gia cần thấy cả sự nhất quán trong giá trị và sự linh hoạt trong cách biểu đạt.
Phạm vi ngữ liệu
Tóm lược nguyên gốc dùng để phân tích; việc khảo sát chính xác câu chữ cần đối chiếu bản tác phẩm hợp pháp.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Mọi tác phẩm của Hồ Chí Minh có cùng ngôn ngữ và giọng điệu không?

    Xem lời giải

    Không. Một bài chính luận công bố trước công chúng khác một bài thơ chữ Hán viết trong cảnh tù. Cần đối chiếu mục đích, đối tượng và thể loại cụ thể.

  2. Ví dụ 2

    Viết đoạn phân tích hoàn chỉnh về Tác gia Hồ Chí Minh.

    Xem lời giải

    Một phát hiện khi đọc Tác gia Hồ Chí Minh là đọc một tác gia cần thấy cả sự nhất quán trong giá trị và sự linh hoạt trong cách biểu đạt. Mạch tiểu sử được lựa chọn để giải thích hoạt động viết: những trải nghiệm quốc tế giúp tác giả sử dụng nhiều ngôn ngữ, còn nhiệm vụ cách mạng chi phối đề tài và đối tượng tiếp nhận. Không thay việc phân tích tác phẩm bằng kể thành tích. Ba bộ phận có phương thức khác nhau: Tuyên ngôn Độc lập thuyết phục bằng lí lẽ và chứng cứ, Những trò lố dùng tình huống tưởng tượng để châm biếm, còn Nguyên tiêu kết hợp việc quân với cảm hứng thiên nhiên. Sự đa dạng không phủ nhận tính thống nhất: giọng đanh thép của chính luận và sự thanh thản trong thơ đều gắn với trách nhiệm con người. Cách hiểu này dựa trên bản tóm lược và chỉ dẫn, không thay thế việc khảo sát câu chữ ở bản tác phẩm hợp pháp.

Ghi nhớ

Đọc một tác gia cần thấy cả sự nhất quán trong giá trị và sự linh hoạt trong cách biểu đạt.

Dễ nhầm

  • Mọi tác phẩm của Hồ Chí Minh có cùng ngôn ngữ và giọng điệu không? Không. Một bài chính luận công bố trước công chúng khác một bài thơ chữ Hán viết trong cảnh tù. Cần đối chiếu mục đích, đối tượng và thể loại cụ thể.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Tác gia Hồ Chí Minh (Nhóm biên soạn sách giáo khoa, văn bản tác gia); không phải nguyên văn tác phẩm.

    Văn bản giới thiệu cuộc đời Hồ Chí Minh từ quê hương, việc học và dạy học đến hành trình ra nước ngoài năm 1911, hoạt động với tên Nguyễn Ái Quốc, tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp năm 1920, chủ trì hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930 và trở về nước năm 1941. Vai trò lãnh đạo cách mạng, đọc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 và lãnh đạo kháng chiến tạo bối cảnh cho sự nghiệp viết. Phần văn học giải thích quan điểm sáng tác gắn với mục đích, người đọc, nội dung và hình thức phù hợp. Di sản được chia thành chính luận, truyện kí và thơ: chính luận có lập luận mạnh và tính thời sự; truyện kí kết hợp tình huống, châm biếm và kể chuyện hiện đại; thơ gồm sáng tác vận động quần chúng lẫn trữ tình, nổi bật Nhật kí trong tù. Phần cuối khái quát phong cách đa dạng theo đối tượng và thể loại nhưng thống nhất ở tinh thần nhân văn, yêu nước và sự kết hợp truyền thống với hiện đại. Khi bổ sung bối cảnh quốc tế, cần ghi đúng UNESCO thông qua nghị quyết kỉ niệm một trăm năm ngày sinh vào năm 1987, tổ chức kỉ niệm năm 1990; đây không phải một giải thưởng văn học.

    Ba hướng phân tích có căn cứ:

    1. Mạch tiểu sử được lựa chọn để giải thích hoạt động viết: những trải nghiệm quốc tế giúp tác giả sử dụng nhiều ngôn ngữ, còn nhiệm vụ cách mạng chi phối đề tài và đối tượng tiếp nhận. Không thay việc phân tích tác phẩm bằng kể thành tích.
    2. Ba bộ phận có phương thức khác nhau: Tuyên ngôn Độc lập thuyết phục bằng lí lẽ và chứng cứ, Những trò lố dùng tình huống tưởng tượng để châm biếm, còn Nguyên tiêu kết hợp việc quân với cảm hứng thiên nhiên.
    3. Sự đa dạng không phủ nhận tính thống nhất: giọng đanh thép của chính luận và sự thanh thản trong thơ đều gắn với trách nhiệm con người. Phân biệt dữ kiện tiểu sử với nhận định phê bình có thể được giải thích theo nhiều cách.
  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai là tác giả hoặc chủ thể sáng tạo của Tác gia Hồ Chí Minh theo hồ sơ đã cho?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Những thao tác nào giúp kiểm tra nhận định: “Đọc một tác gia cần thấy cả sự nhất quán trong giá trị và sự linh hoạt trong cách biểu đạt.”?

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 3Tự luận

    Chọn một dữ kiện cụ thể trong hướng phân tích thứ ba và giải thích vì sao dữ kiện ấy nâng đỡ cách hiểu đã nêu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá cách dùng bản tóm lược để học tác phẩm.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể dùng các dữ kiện đã cho để giải thích nhận định, nhưng không tự thêm sự kiện.
    b)Có thể coi từng câu của bản tóm lược này là nguyên văn của tác giả.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Mọi tác phẩm của Hồ Chí Minh có cùng ngôn ngữ và giọng điệu không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Giải thích nhận định sau bằng ít nhất hai đầu mối trong ngữ liệu: Đọc một tác gia cần thấy cả sự nhất quán trong giá trị và sự linh hoạt trong cách biểu đạt.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một bạn chỉ kể lại nội dung Tác gia Hồ Chí Minh rồi kết luận đã phân tích xong. Viết 4–6 câu bổ sung một thao tác phân tích còn thiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Kết nối đọc – viết: viết khoảng 150 chữ trình bày một phát hiện về Tác gia Hồ Chí Minh; dùng dữ kiện đã cho, không tạo câu trích dẫn. Có luận điểm, hai đầu mối và một giới hạn của cách hiểu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay