Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 9. Hôm nay và ngày mai

Thực hành tiếng Việt trang 101

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Kiến thức: Câu khẳng định, phủ định

Phủ định miêu tả thông báo sự không có/chưa xảy ra; phủ định bác bỏ phản hồi, bác ý đã nêu. Từ không, chưa, chẳng thường là dấu hiệu, nhưng câu hỏi tu từ hoặc phủ định kép có thể mang nghĩa khẳng định. Phải đọc toàn ngữ cảnh.

Phân tích ngữ cảnh mới

“Hôm nay không có mưa.” Khi báo thời tiết, là phủ định miêu tả hay bác bỏ?

**Lí giải: ** Thông báo vắng hiện tượng.

A: “Lan xé sách.” B: “Không, Lan chỉ dán lại trang rách.” Lời B chủ yếu?

**Lí giải: ** Phản bác nhận định đã nêu.

“Không ai không muốn được tôn trọng.” Nghĩa hướng tới mọi người đều muốn hay không ai muốn?

**Lí giải: ** Phủ định kép tạo nghĩa khẳng định.

“Mai chưa đến.” Có khẳng định Mai không bao giờ đến không?

**Lí giải: ** Chưa chỉ chưa xảy ra ở mốc xét, không loại khả năng sau.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tạo hai ngữ cảnh cho “Tôi không làm rách sách”, một cung cấp thông tin, một bác lời buộc tội.

    Xem lời giải

    Khi liệt kê việc mình đã làm, câu có thể thông báo sự không xảy ra. Khi đáp “Bạn làm rách sách”, câu là phủ định bác bỏ. Cần thêm ngữ cảnh mới phân biệt chắc.

Ghi nhớ

Phủ định miêu tả thông báo sự không có/chưa xảy ra; phủ định bác bỏ phản hồi, bác ý đã nêu. Từ không, chưa, chẳng thường là dấu hiệu, nhưng câu hỏi tu từ hoặc phủ định kép có thể mang nghĩa khẳng định. Phải đọc toàn ngữ cảnh.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Phủ định miêu tả thông báo sự không có/chưa xảy ra; phủ định bác bỏ phản hồi, bác ý đã nêu. Từ không, chưa, chẳng thường là dấu hiệu, nhưng câu hỏi tu từ hoặc phủ định kép có thể mang nghĩa khẳng định. Phải đọc toàn ngữ cảnh.

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc

    “Hôm nay không có mưa.” Khi báo thời tiết, là phủ định miêu tả hay bác bỏ?

    **Lí giải: ** Thông báo vắng hiện tượng.

    A: “Lan xé sách.” B: “Không, Lan chỉ dán lại trang rách.” Lời B chủ yếu?

    **Lí giải: ** Phản bác nhận định đã nêu.

    “Không ai không muốn được tôn trọng.” Nghĩa hướng tới mọi người đều muốn hay không ai muốn?

    **Lí giải: ** Phủ định kép tạo nghĩa khẳng định.

    “Mai chưa đến.” Có khẳng định Mai không bao giờ đến không?

    **Lí giải: ** Chưa chỉ chưa xảy ra ở mốc xét, không loại khả năng sau.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Hôm nay không có mưa.” Khi báo thời tiết, là phủ định miêu tả hay bác bỏ?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    A: “Lan xé sách.” B: “Không, Lan chỉ dán lại trang rách.” Lời B chủ yếu?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Không ai không muốn được tôn trọng.” Nghĩa hướng tới mọi người đều muốn hay không ai muốn?

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Mai chưa đến.” Có khẳng định Mai không bao giờ đến không?

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tạo hai ngữ cảnh cho “Tôi không làm rách sách”, một cung cấp thông tin, một bác lời buộc tội.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Giải thích vì sao cần xét ngữ cảnh khi dùng kiến thức câu khẳng định, phủ định. Nêu một ví dụ từ các câu sau.

    “Hôm nay không có mưa.” Khi báo thời tiết, là phủ định miêu tả hay bác bỏ?
    A: “Lan xé sách.” B: “Không, Lan chỉ dán lại trang rách.” Lời B chủ yếu?
    “Không ai không muốn được tôn trọng.” Nghĩa hướng tới mọi người đều muốn hay không ai muốn?
    “Mai chưa đến.” Có khẳng định Mai không bao giờ đến không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Giải thích khác nhau giữa “Mai không đến” và “Mai chưa đến” khi đang chờ bạn lúc 8 giờ. Không suy thêm lịch trình chưa có.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sửa một lỗi do dùng máy móc kiến thức câu khẳng định, phủ định: nêu câu sai/cách hiểu sai, tạo ngữ cảnh rồi sửa có lí do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay