Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 9. Hôm nay và ngày mai

Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn qua đặc điểm diễn từ; nghị luận.
  • Phân tích chi tiết và giải thích quan hệ giữa hình thức với ý nghĩa.

Bài giảng

Định hướng đọc và bản tóm lược nguyên gốc

Văn bản gắn với thủ lĩnh Xi-át-tơn; theo bản tuyển trong SGK — diễn từ; nghị luận.

Bản tóm lược nguyên gốc: Diễn từ trình bày quan hệ gắn bó giữa con người, đất đai, nước, không khí và các sinh vật. Đất không chỉ là vật sở hữu có thể mua bán; mà gắn kí ức, tổ tiên và sự sống của cộng đồng. Người nói đối chiếu những cách nhìn khác nhau về thiên nhiên để cảnh báo rằng làm tổn hại môi trường cũng là làm hại con người. Cách xưng hô trực tiếp, điệp cấu trúc và hình ảnh có sức gợi tạo giọng vừa tha thiết vừa cảnh tỉnh. Khi học, cần tôn trọng bối cảnh văn hóa và lịch sử; không coi mọi bản lưu truyền hiện nay là bản ghi âm nguyên vẹn một lời nói. Bài học tập dùng diễn giải nguyên gốc, không sao chép bản dịch hiện đại.

Đây không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Khi học ngôn từ, nhịp và trích dẫn, hãy đối chiếu bản sách hợp pháp.

Phân tích bằng chứng cụ thể

Đất gắn kí ức và sự sống: Lập luận vượt quan hệ sở hữu kinh tế đơn thuần.

Con người nằm trong mạng lưới sinh tồn: Tác hại môi trường quay lại tác động con người.

Xưng hô, điệp và hình ảnh: Lí lẽ kết hợp sức truyền cảm của diễn từ.

Câu hỏi trọng tâm

Nói đất chỉ là món hàng có bỏ sót điều gì theo diễn từ?

Bỏ sót mối gắn bó sinh thái, văn hóa và kí ức cộng đồng. Lời diễn từ nhấn mạnh giá trị không thể đo hết bằng trao đổi tiền bạc; không vì thế mà bỏ qua yêu cầu bằng chứng khi bàn một chính sách cụ thể.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Nói đất chỉ là món hàng có bỏ sót điều gì theo diễn từ?

    Xem lời giải

    Bỏ sót mối gắn bó sinh thái, văn hóa và kí ức cộng đồng. Lời diễn từ nhấn mạnh giá trị không thể đo hết bằng trao đổi tiền bạc; không vì thế mà bỏ qua yêu cầu bằng chứng khi bàn một chính sách cụ thể.

Ghi nhớ

Bỏ sót mối gắn bó sinh thái, văn hóa và kí ức cộng đồng. Lời diễn từ nhấn mạnh giá trị không thể đo hết bằng trao đổi tiền bạc; không vì thế mà bỏ qua yêu cầu bằng chứng khi bàn một chính sách cụ thể.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn

    Văn bản gắn với thủ lĩnh Xi-át-tơn; theo bản tuyển trong SGK — diễn từ; nghị luận.

    Bản tóm lược nguyên gốc: Diễn từ trình bày quan hệ gắn bó giữa con người, đất đai, nước, không khí và các sinh vật. Đất không chỉ là vật sở hữu có thể mua bán; mà gắn kí ức, tổ tiên và sự sống của cộng đồng. Người nói đối chiếu những cách nhìn khác nhau về thiên nhiên để cảnh báo rằng làm tổn hại môi trường cũng là làm hại con người. Cách xưng hô trực tiếp, điệp cấu trúc và hình ảnh có sức gợi tạo giọng vừa tha thiết vừa cảnh tỉnh. Khi học, cần tôn trọng bối cảnh văn hóa và lịch sử; không coi mọi bản lưu truyền hiện nay là bản ghi âm nguyên vẹn một lời nói. Bài học tập dùng diễn giải nguyên gốc, không sao chép bản dịch hiện đại.

    Đây là bản tóm lược và diễn giải do người biên soạn viết mới, không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Các câu hỏi chỉ yêu cầu dữ kiện trong ngữ liệu này và kiến thức được cung cấp.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dựa thông tin tác giả, thể loại và cách tổ chức được giới thiệu trong ngữ liệu, chọn dạng văn bản phù hợp.

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết với ý nghĩa phân tích.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Giá trị nào của đất được nhấn mạnh ngoài sở hữu mua bán?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Đọc bản tóm lược độc lập.

    Phân tích chi tiết: Con người nằm trong mạng lưới sinh tồn. Viết 3–5 câu, không chỉ gọi tên tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Tự luận

    Đối chiếu hai chi tiết/đặc điểm: “Đất gắn kí ức và sự sống” và “Xưng hô, điệp và hình ảnh”. Chúng góp phần vào ý nghĩa chung theo hai cách khác nhau ra sao? Không thêm sự kiện ngoài bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dựa trên ngữ liệu tóm lược dưới đây, trả lời bằng một đoạn có bằng chứng.

    Nói đất chỉ là món hàng có bỏ sót điều gì theo diễn từ?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 4Tự luận

    Một bạn dùng riêng chi tiết “Đất gắn kí ức và sự sống” để giải thích toàn bộ tác phẩm. Hãy nêu điều chi tiết ấy làm rõ và một phần ý nghĩa còn cần đối chiếu với “Xưng hô, điệp và hình ảnh”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 6–8 câu về một ý nghĩa em rút ra từ bản tóm lược sau; phân biệt điều văn bản cho thấy và liên hệ riêng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay