Khoa học tự nhiên 6
Khoa học tự nhiênLớp 6Phần 7. Chương VII. Đa dạng thế giới sống

Bài 39. Tìm hiểu sinh vật ngoài thiên nhiên

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt tuyến khảo sát, ô quan sát, kết luận giới hạn.
  • Giải quyết tình huống: Dữ liệu minh họa ba ô cùng 1 m² có 3, 5, 4 loài thực vật. Trung bình số loài mỗi ô là bao nhiêu; có cộng thành 12 loài toàn khu không?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Tuyến khảo sát. đường đi được xác định trước để ghi nhận có hệ thống.

Ô quan sát. diện tích xác định dùng so sánh ghi nhận giữa các vị trí.

Kết luận giới hạn. chỉ khái quát trong phạm vi thời gian và cách khảo sát.

Phân biệt: Một loài có thể xuất hiện ở nhiều ô; phải hợp nhất danh sách và loại trùng, không cộng máy móc.

Phân tích tình huống

Dữ liệu minh họa ba ô cùng 1 m² có 3, 5, 4 loài thực vật. Trung bình số loài mỗi ô là bao nhiêu; có cộng thành 12 loài toàn khu không?

Cách giải: Trung bình (3+5+4)/3=4 loài/ô. Không cộng thành 12 loài khác nhau vì các ô có thể trùng loài.

Lập đề xuất khảo sát sân trường trong 20 phút không lấy mẫu sống.

Vận dụng: Chọn ba ô cùng diện tích ở nơi được phép, nhóm ghi thời gian, ánh sáng, tên hoặc mã mẫu, số cá thể; chụp ảnh, không bẻ cây. Ghi mẫu chưa định danh, so sánh các ô, nêu giới hạn một buổi khảo sát.

Quy trình thực hành và báo cáo

Dụng cụ: khung 1 m², sổ ghi, bút, máy ảnh.

Tiến hành: Chọn ba ô cùng diện tích ở vị trí được phép; ghi điều kiện sáng/ẩm, mã mẫu, số cá thể và tên tạm; chụp ảnh và hợp nhất danh sách loại trùng.

Dữ liệu minh họa, không phải kết quả đã quan sát của em: Ô 1: cỏ A, cỏ B, cây C; ô 2: A, C, D, E, F; ô 3: A, B, D, F. Tổng số loài khác nhau là 6, không phải 12; trung bình 4 loài/ô.

An toàn: Không hái cây lạ, không giẫm bồn cây, không khảo sát nơi giao thông hoặc nước sâu.

Sản phẩm: bảng ghi tên mẫu/điều kiện, kết quả thực tế, nhận xét và điều còn chưa chắc chắn. Nếu chưa làm, phải ghi “phân tích dữ liệu minh họa”, không nhận là số liệu đo của bản thân.

Khái niệm chính

Tuyến khảo sát
đường đi được xác định trước để ghi nhận có hệ thống
Ô quan sát
diện tích xác định dùng so sánh ghi nhận giữa các vị trí
Kết luận giới hạn
chỉ khái quát trong phạm vi thời gian và cách khảo sát

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Dữ liệu minh họa ba ô cùng 1 m² có 3, 5, 4 loài thực vật. Trung bình số loài mỗi ô là bao nhiêu; có cộng thành 12 loài toàn khu không?

    Xem lời giải

    Trung bình (3+5+4)/3=4 loài/ô. Không cộng thành 12 loài khác nhau vì các ô có thể trùng loài.

Thí nghiệm

  • Tìm hiểu sinh vật ngoài thiên nhiên

    Học sinh thực hành

    Mục đích: Phân biệt tuyến khảo sát, ô quan sát, kết luận giới hạn.

    Chọn ba ô cùng diện tích ở vị trí được phép; ghi điều kiện sáng/ẩm, mã mẫu, số cá thể và tên tạm; chụp ảnh và hợp nhất danh sách loại trùng. Dữ liệu minh họa: Ô 1: cỏ A, cỏ B, cây C; ô 2: A, C, D, E, F; ô 3: A, B, D, F. Tổng số loài khác nhau là 6, không phải 12; trung bình 4 loài/ô. An toàn: Không hái cây lạ, không giẫm bồn cây, không khảo sát nơi giao thông hoặc nước sâu.

    Dụng cụ: khung 1 m², sổ ghi, bút, máy ảnh

Ghi nhớ

Tuyến khảo sát: đường đi được xác định trước để ghi nhận có hệ thống. Ô quan sát: diện tích xác định dùng so sánh ghi nhận giữa các vị trí. Kết luận giới hạn: chỉ khái quát trong phạm vi thời gian và cách khảo sát.

Dễ nhầm

  • Cộng số loài ở từng ô luôn cho số loài khác nhau của toàn khu.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, tuyến khảo sát có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, ô quan sát có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Cộng số loài ở từng ô luôn cho số loài khác nhau của toàn khu.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “chỉ khái quát trong phạm vi thời gian và cách khảo sát” mô tả .

  6. Đọc ngữ liệu

    Quy trình: Chọn ba ô cùng diện tích ở vị trí được phép; ghi điều kiện sáng/ẩm, mã mẫu, số cá thể và tên tạm; chụp ảnh và hợp nhất danh sách loại trùng.

    Dữ liệu minh họa: Ô 1: cỏ A, cỏ B, cây C; ô 2: A, C, D, E, F; ô 3: A, B, D, F. Tổng số loài khác nhau là 6, không phải 12; trung bình 4 loài/ô.

    An toàn: Không hái cây lạ, không giẫm bồn cây, không khảo sát nơi giao thông hoặc nước sâu.

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dữ liệu minh họa ba ô cùng 1 m² có 3, 5, 4 loài thực vật. Trung bình số loài mỗi ô là bao nhiêu; có cộng thành 12 loài toàn khu không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Lập đề xuất khảo sát sân trường trong 20 phút không lấy mẫu sống.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Cộng số loài ở từng ô luôn cho số loài khác nhau của toàn khu.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay