Khoa học tự nhiên 6
Khoa học tự nhiênLớp 6Phần 7. Chương VII. Đa dạng thế giới sống

Bài 31. Thực hành: Quan sát nguyên sinh vật

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt trường nhìn, tiêu bản tạm thời, định danh thận trọng.
  • Giải quyết tình huống: Dữ liệu minh họa: vật hình thoi, màu xanh, có roi; vật khác hình đế giày, nhiều lông bơi. Đề xuất nhóm phù hợp.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Trường nhìn. vùng mẫu thấy qua kính tại một thời điểm.

Tiêu bản tạm thời. giọt mẫu an toàn được đậy lamen để quan sát.

Định danh thận trọng. dựa nhiều đặc điểm, có thể chỉ kết luận đến nhóm.

Phân biệt: Màu xanh không đủ; cần hình dạng, cấu trúc vận động và thông tin mẫu.

Phân tích tình huống

Dữ liệu minh họa: vật hình thoi, màu xanh, có roi; vật khác hình đế giày, nhiều lông bơi. Đề xuất nhóm phù hợp.

Cách giải: Mẫu đầu phù hợp trùng roi, mẫu sau phù hợp trùng giày; cần đối chiếu tiêu bản chuẩn, không kết luận chắc loài chỉ từ mô tả ngắn.

Làm sao phân biệt mẫu tự di chuyển với cả giọt nước đang trôi?

Vận dụng: Theo dõi nhiều vật: nếu tất cả trôi cùng hướng có thể do dòng nước; chuyển động chủ động thường thay đổi tương đối với vật nền. Không làm khô tiêu bản bằng nhiệt.

Quy trình thực hành và báo cáo

Dụng cụ: kính hiển vi, lam–lamen, mẫu nguyên sinh vật an toàn do giáo viên cung cấp.

Tiến hành: Lấy giọt mẫu, hạ lamen tránh bọt; quan sát vật kính thấp; mô tả hình dạng, màu và cách vận động; đối chiếu ảnh định danh có chú thích.

Dữ liệu minh họa, không phải kết quả đã quan sát của em: Mẫu A hình đế giày, có lông bơi; mẫu B xanh, có roi. A phù hợp trùng giày, B phù hợp trùng roi; chưa kết luận tên loài.

An toàn: Không lấy nước ô nhiễm, không nuôi cấy ở nhà, không hút mẫu bằng miệng; rửa tay và thu mẫu theo giáo viên.

Sản phẩm: bảng ghi tên mẫu/điều kiện, kết quả thực tế, nhận xét và điều còn chưa chắc chắn. Nếu chưa làm, phải ghi “phân tích dữ liệu minh họa”, không nhận là số liệu đo của bản thân.

Khái niệm chính

Trường nhìn
vùng mẫu thấy qua kính tại một thời điểm
Tiêu bản tạm thời
giọt mẫu an toàn được đậy lamen để quan sát
Định danh thận trọng
dựa nhiều đặc điểm, có thể chỉ kết luận đến nhóm

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Dữ liệu minh họa: vật hình thoi, màu xanh, có roi; vật khác hình đế giày, nhiều lông bơi. Đề xuất nhóm phù hợp.

    Xem lời giải

    Mẫu đầu phù hợp trùng roi, mẫu sau phù hợp trùng giày; cần đối chiếu tiêu bản chuẩn, không kết luận chắc loài chỉ từ mô tả ngắn.

Thí nghiệm

  • Thực hành: Quan sát nguyên sinh vật

    Học sinh thực hành

    Mục đích: Phân biệt trường nhìn, tiêu bản tạm thời, định danh thận trọng.

    Lấy giọt mẫu, hạ lamen tránh bọt; quan sát vật kính thấp; mô tả hình dạng, màu và cách vận động; đối chiếu ảnh định danh có chú thích. Dữ liệu minh họa: Mẫu A hình đế giày, có lông bơi; mẫu B xanh, có roi. A phù hợp trùng giày, B phù hợp trùng roi; chưa kết luận tên loài. An toàn: Không lấy nước ô nhiễm, không nuôi cấy ở nhà, không hút mẫu bằng miệng; rửa tay và thu mẫu theo giáo viên.

    Dụng cụ: kính hiển vi, lam–lamen, mẫu nguyên sinh vật an toàn do giáo viên cung cấp

Ghi nhớ

Trường nhìn: vùng mẫu thấy qua kính tại một thời điểm. Tiêu bản tạm thời: giọt mẫu an toàn được đậy lamen để quan sát. Định danh thận trọng: dựa nhiều đặc điểm, có thể chỉ kết luận đến nhóm.

Dễ nhầm

  • Chỉ cần thấy một đốm xanh là xác định chắc loài nguyên sinh vật.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, trường nhìn có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, tiêu bản tạm thời có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Chỉ cần thấy một đốm xanh là xác định chắc loài nguyên sinh vật.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “dựa nhiều đặc điểm, có thể chỉ kết luận đến nhóm” mô tả .

  6. Đọc ngữ liệu

    Quy trình: Lấy giọt mẫu, hạ lamen tránh bọt; quan sát vật kính thấp; mô tả hình dạng, màu và cách vận động; đối chiếu ảnh định danh có chú thích.

    Dữ liệu minh họa: Mẫu A hình đế giày, có lông bơi; mẫu B xanh, có roi. A phù hợp trùng giày, B phù hợp trùng roi; chưa kết luận tên loài.

    An toàn: Không lấy nước ô nhiễm, không nuôi cấy ở nhà, không hút mẫu bằng miệng; rửa tay và thu mẫu theo giáo viên.

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dữ liệu minh họa: vật hình thoi, màu xanh, có roi; vật khác hình đế giày, nhiều lông bơi. Đề xuất nhóm phù hợp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Làm sao phân biệt mẫu tự di chuyển với cả giọt nước đang trôi?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Chỉ cần thấy một đốm xanh là xác định chắc loài nguyên sinh vật.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay