NeoEdu
Ngữ văn 11
Ngữ vănLớp 11Bài 5. Nhân vật và xung đột trong bi kịch

Prô-mê-tê bị xiềng

Mục tiêu bài học

  • Nhận diện đặc điểm bi kịch Hy Lạp trong Prô-mê-tê bị xiềng.
  • Phân tích có căn cứ: Sức mạnh tinh thần có thể biểu hiện ngay khi nhân vật bị hạn chế về thân thể.

Bài giảng

Định vị văn bản và đọc có điểm tựa

Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Prô-mê-tê bị xiềng (Ét-sin (Aeschylus), theo quy thuộc trong sách, bi kịch Hy Lạp); không phải nguyên văn tác phẩm.

Prô-mê-tê bị trừng phạt vì giúp loài người. Trong cảnh xiềng xích, nhân vật đối mặt quyền lực của Dớt và những sức ép buộc khuất phục. Lời đáp trả cho thấy sự kiên định, đồng thời đặt tri thức và lòng thương con người trong quan hệ xung đột với quyền lực.

Trong đoạn trích, Nhạc trưởng hỏi nguyên do hình phạt. Prô-mê-tê kể từng giúp Dớt giành quyền bằng mưu trí, rồi phản đối ý định hủy loài người. Dớt đáp lại bằng xiềng xích; không có cuộc giải cứu nhân vật được diễn trong đoạn này.

Từ tổ chức nghệ thuật đến cách hiểu

1. Phân tích từ dữ kiện. Prô-mê-tê bị xiềng nhưng vẫn kể rõ việc mình dám ngăn Dớt hủy diệt loài người. Thân thể bị khống chế đối lập tiếng nói không từ bỏ lựa chọn, làm bản lĩnh nhân vật hiện lên qua lời đối thoại chứ không cần một cuộc giải thoát trên sân khấu.

2. Phân tích từ dữ kiện. Nhạc trưởng hỏi căn nguyên hình phạt, nhân vật đáp bằng việc từng dùng mưu giúp Dớt giành quyền rồi bị chính Dớt trừng phạt. Đối thoại làm rõ xung đột giữa quyền lực vô ơn với tri thức và lòng thương người, không chỉ kể sự đau đớn thể xác.

3. Phân tích từ dữ kiện. Các thần tranh ngôi và ý định thay thế cả loài người đặt lựa chọn giúp con người vào quy mô thần thoại. Trong cái khung lớn ấy, Prô-mê-tê nhận chịu hình phạt để bảo vệ những sinh linh yếu hơn; không được tự thêm cảnh được giải cứu vì đoạn trích chưa kể.

Kết nối đọc – viết

Bắt đầu từ một nhận định có thể kiểm tra: Sức mạnh tinh thần có thể biểu hiện ngay khi nhân vật bị hạn chế về thân thể. Chọn hai dấu hiệu liên quan, giải thích cách chúng nâng đỡ nhận định. Phân biệt lời người phân tích với câu trích nguyên tác. Không biến bản tóm lược thành nguồn dẫn nguyên văn.

Khái niệm chính

Trọng tâm đọc
Sức mạnh tinh thần có thể biểu hiện ngay khi nhân vật bị hạn chế về thân thể.
Phạm vi ngữ liệu
Tóm lược nguyên gốc dùng để phân tích; việc khảo sát chính xác câu chữ cần đối chiếu bản tác phẩm hợp pháp.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Có nên kể mọi sự kiện trong thần thoại như đều đang xảy ra trên sân khấu đoạn trích không?

    Xem lời giải

    Không. Cần tách điều được diễn trong cảnh kịch với điều thuộc tiền sử hoặc hậu truyện thần thoại. Sự phân biệt giữ cho phân tích hành động và lời thoại đúng phạm vi.

  2. Ví dụ 2

    Viết đoạn phân tích hoàn chỉnh về Prô-mê-tê bị xiềng.

    Xem lời giải

    Trong Prô-mê-tê bị xiềng, sức mạnh tinh thần có thể biểu hiện ngay khi nhân vật bị hạn chế về thân thể. Prô-mê-tê bị xiềng nhưng vẫn kể rõ việc mình dám ngăn Dớt hủy diệt loài người. Thân thể bị khống chế đối lập tiếng nói không từ bỏ lựa chọn, làm bản lĩnh nhân vật hiện lên qua lời đối thoại chứ không cần một cuộc giải thoát trên sân khấu. Nhạc trưởng hỏi căn nguyên hình phạt, nhân vật đáp bằng việc từng dùng mưu giúp Dớt giành quyền rồi bị chính Dớt trừng phạt. Đối thoại làm rõ xung đột giữa quyền lực vô ơn với tri thức và lòng thương người, không chỉ kể sự đau đớn thể xác. Đây là cách hiểu từ các dữ kiện trong hồ sơ diễn ý, không phải bản chép nguyên tác. Muốn khẳng định thêm về câu chữ hoặc toàn tác phẩm cần đối chiếu nguồn tương ứng.

Ghi nhớ

Sức mạnh tinh thần có thể biểu hiện ngay khi nhân vật bị hạn chế về thân thể.

Dễ nhầm

  • Có nên kể mọi sự kiện trong thần thoại như đều đang xảy ra trên sân khấu đoạn trích không? Không. Cần tách điều được diễn trong cảnh kịch với điều thuộc tiền sử hoặc hậu truyện thần thoại. Sự phân biệt giữ cho phân tích hành động và lời thoại đúng phạm vi.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Prô-mê-tê bị xiềng (Ét-sin (Aeschylus), theo quy thuộc trong sách, bi kịch Hy Lạp); không phải nguyên văn tác phẩm.

    Prô-mê-tê bị trừng phạt vì giúp loài người. Trong cảnh xiềng xích, nhân vật đối mặt quyền lực của Dớt và những sức ép buộc khuất phục. Lời đáp trả cho thấy sự kiên định, đồng thời đặt tri thức và lòng thương con người trong quan hệ xung đột với quyền lực.

    Trong đoạn trích, Nhạc trưởng hỏi nguyên do hình phạt. Prô-mê-tê kể từng giúp Dớt giành quyền bằng mưu trí, rồi phản đối ý định hủy loài người. Dớt đáp lại bằng xiềng xích; không có cuộc giải cứu nhân vật được diễn trong đoạn này.

    Hồ sơ ba dấu hiệu:

    1. Tình thế bị trói tạo tương phản thân thể bất lực với ý chí tự do.
    2. đối thoại đẩy xung đột quan niệm lên trước hành động.
    3. chất liệu thần thoại nâng vấn đề quyền lực thành quy mô lớn.
  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai là tác giả hoặc chủ thể sáng tạo của Prô-mê-tê bị xiềng theo hồ sơ đã cho?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Những thao tác nào giúp kiểm tra nhận định: “Sức mạnh tinh thần có thể biểu hiện ngay khi nhân vật bị hạn chế về thân thể.”?

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 3Tự luận

    Chọn dấu hiệu thứ ba trong hồ sơ và giải thích tác dụng của nó bằng ít nhất một dữ kiện cụ thể. Không chỉ nhắc lại tên thủ pháp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá cách dùng bản tóm lược để học tác phẩm.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể dùng các dữ kiện đã cho để giải thích nhận định, nhưng không tự thêm sự kiện.
    b)Có thể coi từng câu của bản tóm lược này là nguyên văn của tác giả.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Có nên kể mọi sự kiện trong thần thoại như đều đang xảy ra trên sân khấu đoạn trích không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Giải thích nhận định sau bằng ít nhất hai đầu mối trong ngữ liệu: Sức mạnh tinh thần có thể biểu hiện ngay khi nhân vật bị hạn chế về thân thể.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một bạn chỉ kể lại nội dung Prô-mê-tê bị xiềng rồi kết luận đã phân tích xong. Viết 4–6 câu bổ sung một thao tác phân tích còn thiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Kết nối đọc – viết: viết khoảng 150 chữ trình bày một phát hiện về Prô-mê-tê bị xiềng; dùng dữ kiện đã cho, không tạo câu trích dẫn. Có luận điểm, hai đầu mối và một giới hạn của cách hiểu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay