Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 5. Đối diện với nỗi đau

Bí ẩn của làn nước

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Ngôi thứ nhất tạo khả năng hồi cố và hé lộ sự thật muộn. Chi tiết nhận ra đứa bé làm đổi cách hiểu về toàn bộ việc cứu con,sinh ra điểm nút tâm lí thay vì một bất ngờ chỉ để gây sốc. Có thể trân trọng lòng bao dung mà vẫn thảo luận cởi mở việc im lặng có phải lựa chọn tốt nhất;không bắt người học chịu đau một mình trong đời thật. Cần phân biệt tình huống nghệ thuật với hướng dẫn tâm lí phổ quát.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Bí ẩn của làn nước”, trọng tâm là tình thương có thể vượt quan hệ huyết thống trong nỗi đau mất mát. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Có nhất thiết coi im lặng chịu đau là lựa chọn tốt nhất cho mọi người không?

    Xem lời giải

    Không. Đó là lựa chọn của nhân vật trong hoàn cảnh truyện;có thể hiểu lòng bao dung nhưng trong đời sống cần được hỗ trợ,không tuyệt đối hóa im lặng.

Ghi nhớ

tình thương có thể vượt quan hệ huyết thống trong nỗi đau mất mát

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

    Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

    Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

    Sự thật nào được phát hiện khi mở bọc chăn của đứa bé?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

    Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Nuôi bé không cùng huyết thống được gắn với tình thương trong mất mát.
    b)Người kể từ chối nuôi đứa bé ngay khi biết em không phải con ruột.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

    Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

    Có nhất thiết coi im lặng chịu đau là lựa chọn tốt nhất cho mọi người không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

    Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: người kể nhận ra đứa trẻ được cứu không phải con ruột nhưng vẫn nuôi dưỡng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

    Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

    Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “tình thương có thể vượt quan hệ huyết thống trong nỗi đau mất mát” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Bí ẩn của làn nước” (Bảo Ninh):

    Người kể xưng tôi nhớ về một trận lũ đã cướp đi gia đình. Trong hỗn loạn,anh cứu được một đứa bé và tin đó là con mình. Khi bọc chăn được mở,anh nhận ra đó là bé gái của một người đàn bà khác,còn con mình đã mất trong dòng nước. Anh nuôi đứa trẻ,trở thành cha của em và giữ nỗi đau trong lòng. Bí mật không biến mất khi cuộc sống tiếp tục;nó là một phần của tình thương và mất mát người kể mang theo.

    Một bạn nói “đọc truyện này thì người buồn phải luôn im lặng”. Em phản hồi thế nào mà vẫn tôn trọng nhân vật?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay