Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 7. Tin yêu và ước vọng

Thực hành tiếng Việt trang 40

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Kiến thức: Tu từ, từ láy và lựa chọn từ

Phân tích tu từ phải nêu dấu hiệu và tác dụng cụ thể. Từ gần nghĩa không luôn thay được nhau vì có sắc thái, nhịp và quan hệ hình ảnh khác nhau. Từ láy có quan hệ âm nhưng cần xét nghĩa, không coi mọi hai tiếng cùng phụ âm là láy.

Phân tích ngữ cảnh mới

“Ngọn lửa hi vọng trong em vẫn cháy.” Cụm “ngọn lửa hi vọng” dùng ẩn dụ hay liệt kê?

**Lí giải: ** Dùng hình ảnh ngọn lửa để gợi niềm hi vọng ấm áp, bền bỉ; đây là ẩn dụ, không phải ngọn lửa vật chất.

“Run run” là từ láy hay từ ghép chỉ hai vật?

**Lí giải: ** Lặp âm, toàn tiếng gợi mức rung nhẹ.

“Đôi bạn” thường gợi gắn bó hơn “hai bạn” không?

**Lí giải: ** Đôi có sắc thái thành cặp; hai chỉ số lượng trung tính hơn.

Thay từ gần nghĩa có thể làm đổi nhịp không?

**Lí giải: ** Số tiếng, âm và sắc thái đều có thể đổi.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    So sánh “hai bàn tay” và “đôi bàn tay” trong một đoạn biểu cảm; rồi chọn theo mục đích.

    Xem lời giải

    Hai nhấn số lượng; đôi có thể gợi sự gắn bó, tính thống nhất. Trong đoạn nhớ bàn tay chăm sóc của bà, “đôi” có thể hợp hơn, nhưng phải xét toàn câu và nhịp.

Ghi nhớ

Phân tích tu từ phải nêu dấu hiệu và tác dụng cụ thể. Từ gần nghĩa không luôn thay được nhau vì có sắc thái, nhịp và quan hệ hình ảnh khác nhau. Từ láy có quan hệ âm nhưng cần xét nghĩa, không coi mọi hai tiếng cùng phụ âm là láy.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Phân tích tu từ phải nêu dấu hiệu và tác dụng cụ thể. Từ gần nghĩa không luôn thay được nhau vì có sắc thái, nhịp và quan hệ hình ảnh khác nhau. Từ láy có quan hệ âm nhưng cần xét nghĩa, không coi mọi hai tiếng cùng phụ âm là láy.

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc

    “Ngọn lửa hi vọng trong em vẫn cháy.” Cụm “ngọn lửa hi vọng” dùng ẩn dụ hay liệt kê?

    **Lí giải: ** Dùng hình ảnh ngọn lửa để gợi niềm hi vọng ấm áp, bền bỉ; đây là ẩn dụ, không phải ngọn lửa vật chất.

    “Run run” là từ láy hay từ ghép chỉ hai vật?

    **Lí giải: ** Lặp âm, toàn tiếng gợi mức rung nhẹ.

    “Đôi bạn” thường gợi gắn bó hơn “hai bạn” không?

    **Lí giải: ** Đôi có sắc thái thành cặp; hai chỉ số lượng trung tính hơn.

    Thay từ gần nghĩa có thể làm đổi nhịp không?

    **Lí giải: ** Số tiếng, âm và sắc thái đều có thể đổi.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Ngọn lửa hi vọng trong em vẫn cháy.” Cụm “ngọn lửa hi vọng” dùng ẩn dụ hay liệt kê?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Run run” là từ láy hay từ ghép chỉ hai vật?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Đôi bạn” thường gợi gắn bó hơn “hai bạn” không?

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thay từ gần nghĩa có thể làm đổi nhịp không?

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    So sánh “hai bàn tay” và “đôi bàn tay” trong một đoạn biểu cảm; rồi chọn theo mục đích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Giải thích vì sao cần xét ngữ cảnh khi dùng kiến thức tu từ, từ láy và lựa chọn từ. Nêu một ví dụ từ các câu sau.

    “Ngọn lửa hi vọng trong em vẫn cháy.” Cụm “ngọn lửa hi vọng” dùng ẩn dụ hay liệt kê?
    “Run run” là từ láy hay từ ghép chỉ hai vật?
    “Đôi bạn” thường gợi gắn bó hơn “hai bạn” không?
    Thay từ gần nghĩa có thể làm đổi nhịp không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Cho câu nguyên gốc “Mái trường gọi chúng em trở lại”. Chỉ nhân hóa, rồi viết lại trung tính. Nêu điều mất đi khi thay.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sửa một lỗi do dùng máy móc kiến thức tu từ, từ láy và lựa chọn từ: nêu câu sai/cách hiểu sai, tạo ngữ cảnh rồi sửa có lí do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay