Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 7. Tin yêu và ước vọng

Tập làm một bài thơ tự do

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Yêu cầu và cách tìm ý

Chọn cảm xúc thật, một hình ảnh trung tâm và nhịp có chủ đích. Thơ tự do không bắt buộc số tiếng bằng nhau; ngắt dòng cần phục vụ hình ảnh, cảm xúc, không xuống dòng ngẫu nhiên.

Chọn cảnh: ghế trống trong sân trường. Cảm xúc: chờ bạn trở lại. Hình ảnh phụ: lá, nắng, trang vở. Viết thử, đọc thành tiếng, đổi chỗ ngắt và so nhịp. Không lấy lời bài thơ đã học làm tác phẩm mình.

Bài mẫu nguyên gốc và cách đọc

Bài thơ nguyên gốc — Chỗ ngồi chờ bạn:

Ghế đá dưới cây bàng
chừa một khoảng nắng
như chừa chỗ
cho tiếng cười hôm qua.

Tôi đặt cuốn vở
về phía gió
trang giấy mở ra
không vội.

Một chiếc lá rơi
khẽ đến mức
tôi nghe lòng mình
đang đợi.

Lời tự giải thích: Khoảng nắng được hình dung như chỗ giữ cho bạn, tạo sự chờ đợi mà không kể hết một câu chuyện. Những dòng ngắn làm nhịp chậm; cuối bài chuyển từ âm thanh lá sang cảm giác bên trong. Có thể đọc với chỗ nghỉ sau mỗi khổ, không cần ép gieo vần. Đây là một lựa chọn sáng tạo, không phải khuôn bắt buộc cho mọi thơ tự do.

Kiểm tra và sửa

“Em cắt mỗi câu thành hai dòng là thành thơ.”

“Chọn chỗ ngắt để tạo nhịp hoặc nhấn hình ảnh; rồi đọc lại xem ý và cảm xúc có rõ hơn không.”

Tự kiểm: bài đúng thể loại chưa?chi tiết có nguồn hoặc ghi giả định chưa?mỗi nhận xét có lí giải chưa?đã phân biệt bản viết mới với tác phẩm gốc chưa?

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    “Em cắt mỗi câu thành hai dòng là thành thơ.”

    Xem lời giải

    “Chọn chỗ ngắt để tạo nhịp hoặc nhấn hình ảnh; rồi đọc lại xem ý và cảm xúc có rõ hơn không.”

Ghi nhớ

Chọn cảm xúc thật, một hình ảnh trung tâm và nhịp có chủ đích. Thơ tự do không bắt buộc số tiếng bằng nhau; ngắt dòng cần phục vụ hình ảnh, cảm xúc, không xuống dòng ngẫu nhiên.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/1 câu

  1. Câu 1Mức 2Tự luận

    Đọc nhiệm vụ và lập luận đề hoặc trọng tâm 3–4 dòng.

    Chọn cảm xúc thật, một hình ảnh trung tâm và nhịp có chủ đích. Thơ tự do không bắt buộc số tiếng bằng nhau; ngắt dòng cần phục vụ hình ảnh, cảm xúc, không xuống dòng ngẫu nhiên.
    Chủ điểm mẫu:
    Chọn cảnh: ghế trống trong sân trường. Cảm xúc: chờ bạn trở lại. Hình ảnh phụ: lá, nắng, trang vở. Viết thử, đọc thành tiếng, đổi chỗ ngắt và so nhịp. Không lấy lời bài thơ đã học làm tác phẩm mình.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  2. Câu 2Mức 1Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp quy trình viết cho nhiệm vụ sau:
    Tập làm một bài thơ tự do

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Đối chiếu tiêu chí, nhận phản hồi và sửa.
    2. 2Lập dàn ý có trình tự.
    3. 3Viết bản đầu theo dàn ý.
    4. 4Tìm ý và chọn trọng tâm.
    5. 5Xác định mục đích, người đọc và tư liệu cần có.
  3. Câu 3Mức 2Tự luận

    Dựa vào kế hoạch dưới đây, viết một mở bài hoặc phần mở đúng thể loại.

    Chọn cảnh: ghế trống trong sân trường. Cảm xúc: chờ bạn trở lại. Hình ảnh phụ: lá, nắng, trang vở. Viết thử, đọc thành tiếng, đổi chỗ ngắt và so nhịp. Không lấy lời bài thơ đã học làm tác phẩm mình.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Phát triển một ý trong kế hoạch thành đoạn có chi tiết và giải thích.

    Chọn cảnh: ghế trống trong sân trường. Cảm xúc: chờ bạn trở lại. Hình ảnh phụ: lá, nắng, trang vở. Viết thử, đọc thành tiếng, đổi chỗ ngắt và so nhịp. Không lấy lời bài thơ đã học làm tác phẩm mình.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 2Tự luận

    Sửa cách viết/cách hiểu sau và giải thích vì sao.

    “Em cắt mỗi câu thành hai dòng là thành thơ.”

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Thực hiện trọn nhiệm vụ viết bằng nội dung của em.

    Tập làm một bài thơ tự do

    Yêu cầu: Chọn cảm xúc thật, một hình ảnh trung tâm và nhịp có chủ đích. Thơ tự do không bắt buộc số tiếng bằng nhau; ngắt dòng cần phục vụ hình ảnh, cảm xúc, không xuống dòng ngẫu nhiên.

    Định hướng: Chọn cảnh: ghế trống trong sân trường. Cảm xúc: chờ bạn trở lại. Hình ảnh phụ: lá, nắng, trang vở. Viết thử, đọc thành tiếng, đổi chỗ ngắt và so nhịp. Không lấy lời bài thơ đã học làm tác phẩm mình.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Đọc bài mẫu nguyên gốc dưới đây.Nêu một điểm đạt, một điểm em muốn làm khác, và lí do; không viết lại toàn bộ mẫu.

    Bài thơ nguyên gốc — Chỗ ngồi chờ bạn:

    Ghế đá dưới cây bàng
    chừa một khoảng nắng
    như chừa chỗ
    cho tiếng cười hôm qua.

    Tôi đặt cuốn vở
    về phía gió
    trang giấy mở ra
    không vội.

    Một chiếc lá rơi
    khẽ đến mức
    tôi nghe lòng mình
    đang đợi.

    Lời tự giải thích: Khoảng nắng được hình dung như chỗ giữ cho bạn, tạo sự chờ đợi mà không kể hết một câu chuyện. Những dòng ngắn làm nhịp chậm; cuối bài chuyển từ âm thanh lá sang cảm giác bên trong. Có thể đọc với chỗ nghỉ sau mỗi khổ, không cần ép gieo vần. Đây là một lựa chọn sáng tạo, không phải khuôn bắt buộc cho mọi thơ tự do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Lập bảng tự sửa cho sản phẩm của em: gồm vấn đề, câu/đoạn trước sửa, câu/đoạn sau sửa, và lí do. Nêu ít nhất 2 thay đổi thật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay