Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt – Vũ Bằng.
Người viết nhớ mùa xuân miền Bắc, đặc biệt là tháng Giêng Hà Nội. Cái lạnh dịu, mưa, cây cối, tiếng động và không khí gia đình gợi một mùa xuân riêng. Cảnh đầu tháng rồi sau rằm đổi sắc; nỗi nhớ gắn mùa với nơi chốn và đời sống tinh thần. Đây là tóm lược nguyên tác bằng lời riêng.
Cảnh được nhìn từ tâm trạng nhớ thương, không như bản thống kê thời tiết. Sự thay đổi trước và sau rằm cho thấy quan sát tinh tế. Kết hợp giác quan, liên tưởng và lời tâm tình tạo chất trữ tình của tùy bút. Cách nói về cái rét mang sắc thái cảm giác yêu mến; không thể hiểu mọi tính từ theo nghĩa vật lí đơn lẻ.
Khái niệm giúp nêu câu hỏi cụ thể; phải nối với chi tiết rồi lí giải. Không đồng nhất tác giả với mọi người nói trong văn bản, hoặc gọi tên biện pháp thay cho phân tích.