Ngữ văn 7
Ngữ vănLớp 7Bài 5. Màu sắc trăm miền

Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt

Mục tiêu bài học

  • Đọc, giải thích và vận dụng nội dung của Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt.

Bài giảng

Tiếp cận và đọc tác phẩm

Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt – Vũ Bằng.

Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. Người viết nhớ mùa xuân miền Bắc, đặc biệt là tháng Giêng Hà Nội. Cái lạnh dịu, mưa, cây cối, tiếng động và không khí gia đình gợi một mùa xuân riêng. Cảnh đầu tháng rồi sau rằm đổi sắc; nỗi nhớ gắn mùa với nơi chốn và đời sống tinh thần. Đây là tóm lược nguyên tác bằng lời riêng.

Ghi chú thể loại nguyên tác: tùy bút. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

Đọc sâu: bằng chứng và nghệ thuật

Cảnh được nhìn từ tâm trạng nhớ thương, không như bản thống kê thời tiết. Sự thay đổi trước và sau rằm cho thấy quan sát tinh tế. Kết hợp giác quan, liên tưởng và lời tâm tình tạo chất trữ tình của tùy bút. Cách nói về cái rét mang sắc thái cảm giác yêu mến; không thể hiểu mọi tính từ theo nghĩa vật lí đơn lẻ.

Thực hành độc lập

Ghi vào sổ đọc ba cột: chi tiết – nhận xét – lí giải. Kiểm tra xem nhận xét có thật sự được chi tiết hỗ trợ không. Khi có sách, đọc văn bản gốc để cảm nhận đầy đủ giọng kể, nhịp và lựa chọn từ; không xem bản tóm lược như bản sao của tác phẩm.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Từ chi tiết “Cảnh đầu tháng và sau rằm được phân biệt bằng những nét tinh tế”, nêu một nhận xét có căn cứ.

    Xem lời giải

    Cảnh được nhìn từ tâm trạng nhớ thương, không như bản thống kê thời tiết. Sự thay đổi trước và sau rằm cho thấy quan sát tinh tế. Kết hợp giác quan, liên tưởng và lời tâm tình tạo chất trữ tình của tùy bút. Cách nói về cái rét mang sắc thái cảm giác yêu mến; không thể hiểu mọi tính từ theo nghĩa vật lí đơn lẻ.

Ghi nhớ

nỗi nhớ quê qua vẻ riêng của mùa xuân

Dễ nhầm

  • Cách nói về cái rét mang sắc thái cảm giác yêu mến; không thể hiểu mọi tính từ theo nghĩa vật lí đơn lẻ.
  • Bản tóm lược do người biên soạn viết không phải nguyên văn tác phẩm; không trích lại nó rồi ghi là lời tác giả.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt – Vũ Bằng.

    Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. Người viết nhớ mùa xuân miền Bắc, đặc biệt là tháng Giêng Hà Nội. Cái lạnh dịu, mưa, cây cối, tiếng động và không khí gia đình gợi một mùa xuân riêng. Cảnh đầu tháng rồi sau rằm đổi sắc; nỗi nhớ gắn mùa với nơi chốn và đời sống tinh thần. Đây là tóm lược nguyên tác bằng lời riêng.

    Gợi ý đọc có căn cứ: Cảnh được nhìn từ tâm trạng nhớ thương, không như bản thống kê thời tiết. Sự thay đổi trước và sau rằm cho thấy quan sát tinh tế. Kết hợp giác quan, liên tưởng và lời tâm tình tạo chất trữ tình của tùy bút. Cách nói về cái rét mang sắc thái cảm giác yêu mến; không thể hiểu mọi tính từ theo nghĩa vật lí đơn lẻ.

    Ghi chú thể loại nguyên tác: tùy bút. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo ghi chú về nguyên tác đi kèm bản tóm lược, tác phẩm thuộc dạng nào?

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận định nào khái quát đúng trọng tâm văn bản đang đọc?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa bản tóm lược và phần đọc sâu, xét từng nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Cảnh đầu tháng và sau rằm được phân biệt bằng những nét tinh tế
    b)Cảnh đầu tháng và sau rằm được miêu tả không có thay đổi.
    c)Cảnh xuân được ghi chép bằng giọng trung tính, không gắn nỗi nhớ.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp ba bước theo mạch trình bày trong bản tóm lược (không nhất thiết là toàn bộ cốt truyện).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Gợi cảnh đầu tháng Giêng
    2. 2Nhận vẻ đổi thay sau rằm
    3. 3Nhớ mùa xuân miền Bắc
  6. Câu 5Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận xét được bản tóm lược và bình giải hỗ trợ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích ý nghĩa của chi tiết sau trong văn bản: Cảnh đầu tháng và sau rằm được phân biệt bằng những nét tinh tế. Viết 5–7 câu, nêu nhận xét rồi giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một đoạn 8–10 câu làm rõ chủ đề “nỗi nhớ quê qua vẻ riêng của mùa xuân”. Không kể lại toàn bộ bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Từ văn bản Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt, đề xuất một việc làm hoặc cách nhìn trong đời sống phù hợp với nỗi nhớ quê qua vẻ riêng của mùa xuân. Nêu giới hạn của liên hệ, không coi truyện/thơ là hướng dẫn thao tác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay