Ngữ văn 7
Ngữ vănLớp 7Bài 5. Màu sắc trăm miền

Trình bày ý kiến về vấn đề văn hoá truyền thống trong xã hội hiện đại

Mục tiêu bài học

  • Đọc, giải thích và vận dụng nội dung của Trình bày ý kiến về vấn đề văn hoá truyền thống trong xã hội hiện đại.

Bài giảng

Vấn đề, mục đích và chuẩn bị

Vấn đề: Lưu giữ một món ăn truyền thống mà vẫn tôn trọng thay đổi.

Lập ba ý: quan điểm/diễn biến chính, chi tiết hoặc lí do, điều muốn người nghe cùng nghĩ. Chọn cách nói phù hợp thời gian; không đọc nguyên bài dài. Khi kể ngụ ngôn, giữ tình huống, kết quả và giọng nhân vật; khi giải thích quy tắc, nói đủ điều kiện và trình tự.

Bài nói mẫu và cách nghe

Xin chào các bạn. Từ Chuyện cơm hến, em thấy một món ăn có thể giữ kí ức của nơi chốn. Giới thiệu món ăn nên hỏi người thực hành, ghi nguyên liệu và câu chuyện nghề một cách trung thực. Tuy nhiên, bảo tồn không có nghĩa chê mọi cách nấu mới. Ta cần phân biệt cách truyền thống, biến thể và nhu cầu sức khỏe cụ thể; không gán một khẩu vị cho tất cả cư dân.

Em hình dung một dự án nhỏ do lớp thực hiện: xin phép ghi lời người trong gia đình hoặc người làm nghề về một món ăn quen. Trước khi hỏi, nhóm nói rõ mục đích học tập và cách dùng thông tin; nếu người được hỏi không muốn ghi âm hay chụp hình, nhóm chỉ ghi điều được đồng ý. Bài giới thiệu cần phân biệt điều người kể trực tiếp biết với điều nhóm tra cứu thêm. Ví dụ, một cách nêm có thể phổ biến trong gia đình ấy nhưng chưa đại diện cả địa phương. Em cũng muốn ghi nhận lí do biến đổi, như nguyên liệu sẵn có, điều kiện sức khỏe hoặc người ăn ở nơi khác. Thay đổi không nhất thiết là quên cội nguồn, nhưng gọi tên cách mới cần trung thực. Qua Chuyện cơm hến, em học sự trân trọng con người đứng sau món ăn, không chỉ miêu tả mùi vị hấp dẫn. Một truyền thống được tiếp nối tốt khi người trẻ hiểu, thực hành có trách nhiệm và đối thoại với người đang giữ nó.

Em xin dừng ở đây để nghe góp ý. Em muốn chúng ta hỏi vào lí do và chi tiết, không đánh giá người nói chỉ vì bạn có trải nghiệm khác. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

Khi nghe, ghi ý chính, căn cứ và câu hỏi. Khi trình bày, điều chỉnh tốc độ và chi tiết theo 2–3 phút được giao; không đọc dồn để chạy hết chữ. Bài nói do người biên soạn viết mới, ví dụ giả định không là báo cáo trải nghiệm thật của học sinh.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một bài nói tham khảo cho nhiệm vụ của bài; luyện nói có nhấn, ngừng và tự đo thời gian.

    Xem lời giải

    Xin chào các bạn. Từ Chuyện cơm hến, em thấy một món ăn có thể giữ kí ức của nơi chốn. Giới thiệu món ăn nên hỏi người thực hành, ghi nguyên liệu và câu chuyện nghề một cách trung thực. Tuy nhiên, bảo tồn không có nghĩa chê mọi cách nấu mới. Ta cần phân biệt cách truyền thống, biến thể và nhu cầu sức khỏe cụ thể; không gán một khẩu vị cho tất cả cư dân.

    Em hình dung một dự án nhỏ do lớp thực hiện: xin phép ghi lời người trong gia đình hoặc người làm nghề về một món ăn quen. Trước khi hỏi, nhóm nói rõ mục đích học tập và cách dùng thông tin; nếu người được hỏi không muốn ghi âm hay chụp hình, nhóm chỉ ghi điều được đồng ý. Bài giới thiệu cần phân biệt điều người kể trực tiếp biết với điều nhóm tra cứu thêm. Ví dụ, một cách nêm có thể phổ biến trong gia đình ấy nhưng chưa đại diện cả địa phương. Em cũng muốn ghi nhận lí do biến đổi, như nguyên liệu sẵn có, điều kiện sức khỏe hoặc người ăn ở nơi khác. Thay đổi không nhất thiết là quên cội nguồn, nhưng gọi tên cách mới cần trung thực. Qua Chuyện cơm hến, em học sự trân trọng con người đứng sau món ăn, không chỉ miêu tả mùi vị hấp dẫn. Một truyền thống được tiếp nối tốt khi người trẻ hiểu, thực hành có trách nhiệm và đối thoại với người đang giữ nó.

    Em xin dừng ở đây để nghe góp ý. Em muốn chúng ta hỏi vào lí do và chi tiết, không đánh giá người nói chỉ vì bạn có trải nghiệm khác. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

Ghi nhớ

Nói đúng vấn đề, có căn cứ và nghe để hiểu trước khi phản hồi.

Dễ nhầm

  • Phân biệt dữ kiện trong văn bản, suy luận có căn cứ và ý kiến riêng; không biến suy đoán thành sự kiện.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống nói được giao: Lưu giữ một món ăn truyền thống mà vẫn tôn trọng thay đổi. Cần tập trung vào nhiệm vụ nào dưới đây?

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Khi bạn có ý kiến khác, cách đáp phù hợp là:

  3. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp quy trình nói và nghe.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Lập ý kèm chi tiết/bằng chứng
    2. 2Trả lời, điều chỉnh khi có căn cứ
    3. 3Trình bày và lắng nghe phản hồi
    4. 4Xác định vấn đề và người nghe
  4. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Ghép vai với việc cần làm.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  5. Câu 5Mức 2Tự luận

    Nghe bài nói mẫu. Ghi một ý chính, một căn cứ và một câu hỏi cần làm rõ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Trình bày bài nói 2–3 phút về: Lưu giữ một món ăn truyền thống mà vẫn tôn trọng thay đổi.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Ghi một câu hỏi thực từ bạn đối thoại và câu trả lời của em. Nêu chỗ cần kiểm tra thêm nếu chưa biết.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sau trao đổi, viết lại phần mở và một ý thân bài cho người nghe chưa biết chủ đề. Giải thích vì sao em đổi.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay