Ngữ văn 12
Ngữ vănLớp 12Bài 5. Tiếng cười của hài kịch

Giấu của

Mục tiêu bài học

  • Nhận diện đặc điểm đoạn trích hài kịch trong Giấu của.
  • Phân tích có căn cứ: Tiếng cười phát hiện sự nhỏ bé của con người khi vật sở hữu chi phối hoàn toàn cách sống.

Bài giảng

Định vị văn bản và đọc có điểm tựa

Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Giấu của (Lộng Chương, đoạn trích hài kịch); không phải nguyên văn tác phẩm.

Trong cảnh mở đầu vở Quẫn, ông bà Đại Cát lén đi lại trong nhà lúc gần sáng để kiểm tra số vàng giấu sau những bức ảnh của chính mình. Lo khai vốn khi xưởng dệt chuyển sang công tư hợp doanh, họ muốn giấu thêm tài sản nhưng sợ con gái Thuý Trinh, người làm U Trinh và cụ Đại Lợi phát hiện. Bà đề nghị chuyển ảnh lên buồng ngủ rồi đem chôn của; ông liên tục hiểu thành chuyển hoặc chôn chính hai vợ chồng, tạo các cuộc đối đáp lệch nghĩa. Khi họ khiêng đồ để với lên ảnh, đèn rơi, phòng tối, cả hai đâm vào nhau và hoảng hốt vì chạm phải mặt người kia. Đèn sáng lại, họ lộ dáng vẻ lôi thôi, run rẩy. Ông Đại Cát cố giải thích sự chuyển hướng kinh doanh, còn bà trách chồng và so bì với người khác. Tiếng động nhỏ và chuột cũng khiến họ giật mình; tiếng đồng hồ báo sắp sáng càng làm việc giấu của gấp gáp. Khi biết hai khung ảnh đã đầy, ông chọn giấu tiếp sau ảnh người mẹ, xem bà như người giữ của. Căn phòng lại tắt đèn, kết bằng hình ảnh bức chân dung trong bóng tối.

Từ tổ chức nghệ thuật đến cách hiểu

Hướng phân tích 1. Lời thoại về treo ảnh và chôn của bị hiểu thành treo hoặc chôn người, tạo tiếng cười từ sự lệch nghĩa. Nỗi sợ làm hai nhân vật mất khả năng phối hợp dù họ cùng một mục đích.

Hướng phân tích 2. Ánh đèn, va chạm, tiếng chuột và đồng hồ biến sự hoảng hốt thành hành động sân khấu nhìn thấy được. Đối lập giữa vẻ tính toán cao tay và bộ dạng thảm hại cho thấy trạng thái quẫn của họ.

Hướng phân tích 3. Những bức chân dung từ biểu tượng danh giá thành chỗ chứa vàng, kể cả ảnh mẹ, phơi bày sự lệ thuộc vào tài sản. Bối cảnh công tư hợp doanh thuộc lịch sử vở kịch, không phải mô tả chính sách kinh tế hiện hành.

Kết nối đọc – viết

Bắt đầu từ một nhận định có thể kiểm tra: Tiếng cười phát hiện sự nhỏ bé của con người khi vật sở hữu chi phối hoàn toàn cách sống. Chọn hai dấu hiệu liên quan, giải thích cách chúng nâng đỡ nhận định. Phân biệt lời người phân tích với câu trích nguyên tác. Không biến bản tóm lược thành nguồn dẫn nguyên văn.

Khái niệm chính

Trọng tâm đọc
Tiếng cười phát hiện sự nhỏ bé của con người khi vật sở hữu chi phối hoàn toàn cách sống.
Phạm vi ngữ liệu
Tóm lược nguyên gốc dùng để phân tích; việc khảo sát chính xác câu chữ cần đối chiếu bản tác phẩm hợp pháp.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Có nên gán nhân vật của một vở kịch khác vào đoạn trích này không?

    Xem lời giải

    Không. Cần phân biệt Quẫn với Quan thanh tra và các vở hài khác. Mỗi nhận định phải bám đúng hành động, quan hệ và lời thoại của văn bản đang phân tích.

  2. Ví dụ 2

    Viết đoạn phân tích hoàn chỉnh về Giấu của.

    Xem lời giải

    Một phát hiện khi đọc Giấu của là tiếng cười phát hiện sự nhỏ bé của con người khi vật sở hữu chi phối hoàn toàn cách sống. Lời thoại về treo ảnh và chôn của bị hiểu thành treo hoặc chôn người, tạo tiếng cười từ sự lệch nghĩa. Nỗi sợ làm hai nhân vật mất khả năng phối hợp dù họ cùng một mục đích. Ánh đèn, va chạm, tiếng chuột và đồng hồ biến sự hoảng hốt thành hành động sân khấu nhìn thấy được. Đối lập giữa vẻ tính toán cao tay và bộ dạng thảm hại cho thấy trạng thái quẫn của họ. Những bức chân dung từ biểu tượng danh giá thành chỗ chứa vàng, kể cả ảnh mẹ, phơi bày sự lệ thuộc vào tài sản. Cách hiểu này dựa trên bản tóm lược và chỉ dẫn, không thay thế việc khảo sát câu chữ ở bản tác phẩm hợp pháp.

Ghi nhớ

Tiếng cười phát hiện sự nhỏ bé của con người khi vật sở hữu chi phối hoàn toàn cách sống.

Dễ nhầm

  • Có nên gán nhân vật của một vở kịch khác vào đoạn trích này không? Không. Cần phân biệt Quẫn với Quan thanh tra và các vở hài khác. Mỗi nhận định phải bám đúng hành động, quan hệ và lời thoại của văn bản đang phân tích.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Giấu của (Lộng Chương, đoạn trích hài kịch); không phải nguyên văn tác phẩm.

    Trong cảnh mở đầu vở Quẫn, ông bà Đại Cát lén đi lại trong nhà lúc gần sáng để kiểm tra số vàng giấu sau những bức ảnh của chính mình. Lo khai vốn khi xưởng dệt chuyển sang công tư hợp doanh, họ muốn giấu thêm tài sản nhưng sợ con gái Thuý Trinh, người làm U Trinh và cụ Đại Lợi phát hiện. Bà đề nghị chuyển ảnh lên buồng ngủ rồi đem chôn của; ông liên tục hiểu thành chuyển hoặc chôn chính hai vợ chồng, tạo các cuộc đối đáp lệch nghĩa. Khi họ khiêng đồ để với lên ảnh, đèn rơi, phòng tối, cả hai đâm vào nhau và hoảng hốt vì chạm phải mặt người kia. Đèn sáng lại, họ lộ dáng vẻ lôi thôi, run rẩy. Ông Đại Cát cố giải thích sự chuyển hướng kinh doanh, còn bà trách chồng và so bì với người khác. Tiếng động nhỏ và chuột cũng khiến họ giật mình; tiếng đồng hồ báo sắp sáng càng làm việc giấu của gấp gáp. Khi biết hai khung ảnh đã đầy, ông chọn giấu tiếp sau ảnh người mẹ, xem bà như người giữ của. Căn phòng lại tắt đèn, kết bằng hình ảnh bức chân dung trong bóng tối.

    Ba hướng phân tích có căn cứ:

    1. Lời thoại về treo ảnh và chôn của bị hiểu thành treo hoặc chôn người, tạo tiếng cười từ sự lệch nghĩa. Nỗi sợ làm hai nhân vật mất khả năng phối hợp dù họ cùng một mục đích.
    2. Ánh đèn, va chạm, tiếng chuột và đồng hồ biến sự hoảng hốt thành hành động sân khấu nhìn thấy được. Đối lập giữa vẻ tính toán cao tay và bộ dạng thảm hại cho thấy trạng thái quẫn của họ.
    3. Những bức chân dung từ biểu tượng danh giá thành chỗ chứa vàng, kể cả ảnh mẹ, phơi bày sự lệ thuộc vào tài sản. Bối cảnh công tư hợp doanh thuộc lịch sử vở kịch, không phải mô tả chính sách kinh tế hiện hành.
  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai là tác giả hoặc chủ thể sáng tạo của Giấu của theo hồ sơ đã cho?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Những thao tác nào giúp kiểm tra nhận định: “Tiếng cười phát hiện sự nhỏ bé của con người khi vật sở hữu chi phối hoàn toàn cách sống.”?

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 3Tự luận

    Chọn một dữ kiện cụ thể trong hướng phân tích thứ ba và giải thích vì sao dữ kiện ấy nâng đỡ cách hiểu đã nêu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá cách dùng bản tóm lược để học tác phẩm.

    ÝĐúngSai
    a)Có thể dùng các dữ kiện đã cho để giải thích nhận định, nhưng không tự thêm sự kiện.
    b)Có thể coi từng câu của bản tóm lược này là nguyên văn của tác giả.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Có nên gán nhân vật của một vở kịch khác vào đoạn trích này không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Giải thích nhận định sau bằng ít nhất hai đầu mối trong ngữ liệu: Tiếng cười phát hiện sự nhỏ bé của con người khi vật sở hữu chi phối hoàn toàn cách sống.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một bạn chỉ kể lại nội dung Giấu của rồi kết luận đã phân tích xong. Viết 4–6 câu bổ sung một thao tác phân tích còn thiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Kết nối đọc – viết: viết khoảng 150 chữ trình bày một phát hiện về Giấu của; dùng dữ kiện đã cho, không tạo câu trích dẫn. Có luận điểm, hai đầu mối và một giới hạn của cách hiểu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay