Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 7. Hồn thơ muôn điệu

Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tám chữ

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Hiểu nhiệm vụ và chọn chất liệu

Một đoạn có câu mở nêu cảm nhận,hai hoặc ba chi tiết được lí giải,câu kết nối suy nghĩ. Cảm xúc cá nhân cần điểm tựa ở hình ảnh,vần,nhịp;không biến thành một bài phân tích dài hoặc lời kể chuyện ngoài bài.

Đề thực hành nguyên gốc: Viết đoạn150–200chữ cảm nhận bài thơ tám chữ nguyên gốc về hiên nhà ở mẫu. Xác định người đọc/người nghe,phạm vi và thông điệp. Ghi dữ kiện thật vào một bên,ý kiến hoặc sáng tạo vào bên kia;không dùng số liệu bịa để tạo vẻ thuyết phục.

Lập kế hoạch,thực hiện,chỉnh sửa

Xác định trọng tâm → chọn hai hoặc ba ý có quan hệ → tìm dẫn chứng hoặc chi tiết → tạo bản nháp → kiểm tra theo tiêu chí. Với bài viết,cần bảo đảm nội dung đúng yêu cầu,mạch rõ và người tiếp nhận hiểu được lí do. Nếu dùng lời người khác,ghi nguồn và phân biệt với lời của mình.

Mẫu nguyên gốc và cách đọc mẫu

Thơ tám chữ nguyên gốc:

Chiều nghiêng xuống bên hiên nhà rất khẽ
Mẹ hong mùa nắng cũ giữa bàn tay
Con giữ lại tiếng chim vừa thức dậy
Để ngày mai còn nhớ lối về này

Mỗi dòng có8tiếng. Tay–này hiệp vần ở dòng2và4. Có thể đọc dòng1theo nhịp3/5 hoặc3/3/2tùy cách nhấn,nhưng phải giữ quan hệ nghĩa;không ngắt sau một tiếng làm vỡ cụm“bên hiên nhà”. Hình ảnh“hong mùa nắng cũ”là chuyển nghĩa:gợi mẹ chăm chút kí ức và mái ấm,chứ không phải một thao tác hong cả mùa có thật. Bài thơ tập trung vào một cảnh và một tình cảm,không nhồi nhiều hình ảnh không liên quan.

Đoạn cảm nghĩ mẫu:
Bốn dòng thơ nguyên gốc về hiên nhà khiến tôi nghĩ đến cách một mái ấm lưu giữ kí ức. Hình ảnh mẹ hong mùa nắng cũ không tả một việc có thật theo nghĩa đen,mà biến sự chăm chút của mẹ thành một cách giữ thời gian. Tiếng chim vừa thức dậy đưa cảnh trở về hiện tại,trong khi lời hướng tới ngày mai nối hiện tại với mong muốn nhớ đường về. Nhịp tám chữ và vần tay–này làm lời thơ có độ ngân nhưng vẫn gần lời tâm sự. Tôi thích cách bài thơ không cần kể một sự kiện lớn:một hiên nhà,một bàn tay và một âm thanh đã đủ gợi tình thân. Cảm nghĩ ấy bắt đầu từ chi tiết của bài thơ,chứ không chỉ từ ý chung rằng gia đình quan trọng.

Mẫu minh họa một cách triển khai,không phải khuôn buộc phải chép. Gạch chân câu/chi tiết thể hiện trọng tâm,khoanh bằng chứng hoặc hành động cụ thể,và tìm chỗ kết nối ý. Khi tự làm,thay bằng trải nghiệm và quan sát của chính em.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết đoạn150–200chữ cảm nhận bài thơ tám chữ nguyên gốc về hiên nhà ở mẫu

    Xem lời giải

    Thơ tám chữ nguyên gốc:

    Chiều nghiêng xuống bên hiên nhà rất khẽ
    Mẹ hong mùa nắng cũ giữa bàn tay
    Con giữ lại tiếng chim vừa thức dậy
    Để ngày mai còn nhớ lối về này

    Mỗi dòng có8tiếng. Tay–này hiệp vần ở dòng2và4. Có thể đọc dòng1theo nhịp3/5 hoặc3/3/2tùy cách nhấn,nhưng phải giữ quan hệ nghĩa;không ngắt sau một tiếng làm vỡ cụm“bên hiên nhà”. Hình ảnh“hong mùa nắng cũ”là chuyển nghĩa:gợi mẹ chăm chút kí ức và mái ấm,chứ không phải một thao tác hong cả mùa có thật. Bài thơ tập trung vào một cảnh và một tình cảm,không nhồi nhiều hình ảnh không liên quan.

    Đoạn cảm nghĩ mẫu:
    Bốn dòng thơ nguyên gốc về hiên nhà khiến tôi nghĩ đến cách một mái ấm lưu giữ kí ức. Hình ảnh mẹ hong mùa nắng cũ không tả một việc có thật theo nghĩa đen,mà biến sự chăm chút của mẹ thành một cách giữ thời gian. Tiếng chim vừa thức dậy đưa cảnh trở về hiện tại,trong khi lời hướng tới ngày mai nối hiện tại với mong muốn nhớ đường về. Nhịp tám chữ và vần tay–này làm lời thơ có độ ngân nhưng vẫn gần lời tâm sự. Tôi thích cách bài thơ không cần kể một sự kiện lớn:một hiên nhà,một bàn tay và một âm thanh đã đủ gợi tình thân. Cảm nghĩ ấy bắt đầu từ chi tiết của bài thơ,chứ không chỉ từ ý chung rằng gia đình quan trọng.

Ghi nhớ

Một đoạn có câu mở nêu cảm nhận,hai hoặc ba chi tiết được lí giải,câu kết nối suy nghĩ. Cảm xúc cá nhân cần điểm tựa ở hình ảnh,vần,nhịp;không biến thành một bài phân tích dài hoặc lời kể chuyện ngoài bài.

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Tự luận

    Với nhiệm vụ “Viết đoạn150–200chữ cảm nhận bài thơ tám chữ nguyên gốc về hiên nhà ở mẫu.”, hãy chỉ rõ sản phẩm cần tạo, người tiếp nhận và một giới hạn phải giữ. Không tạo sản phẩm hoàn chỉnh ở câu này.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  2. Câu 2Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Cho nhiệm vụ “Viết đoạn150–200chữ cảm nhận bài thơ tám chữ nguyên gốc về hiên nhà ở mẫu.”. Sắp xếp kế hoạch làm việc sau từ chuẩn bị đến hoàn thiện.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Lập bảng chất liệu cần dùng: Câu mở cảm nhận, Hong mùa nắng cũ, Câu kết suy nghĩ.
    2. 2Tạo bản nháp hoặc tập trình bày; kiểm tra câu mở cảm nhận.
    3. 3Xin phản hồi về câu kết suy nghĩ và sửa sản phẩm trước chia sẻ.
    4. 4Đọc yêu cầu “Viết đoạn150–200chữ cảm nhận bài thơ tám chữ nguyên gốc về hiên nhà ở mẫu.” và xác định người nhận.
  3. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Thơ tám chữ nguyên gốc:

    Chiều nghiêng xuống bên hiên nhà rất khẽ
    Mẹ hong mùa nắng cũ giữa bàn tay
    Con giữ lại tiếng chim vừa thức dậy
    Để ngày mai còn nhớ lối về này

    Mỗi dòng có8tiếng. Tay–này hiệp vần ở dòng2và4. Có thể đọc dòng1theo nhịp3/5 hoặc3/3/2tùy cách nhấn,nhưng phải giữ quan hệ nghĩa;không ngắt sau một tiếng làm vỡ cụm“bên hiên nhà”. Hình ảnh“hong mùa nắng cũ”là chuyển nghĩa:gợi mẹ chăm chút kí ức và mái ấm,chứ không phải một thao tác hong cả mùa có thật. Bài thơ tập trung vào một cảnh và một tình cảm,không nhồi nhiều hình ảnh không liên quan.

    Đoạn cảm nghĩ mẫu:
    Bốn dòng thơ nguyên gốc về hiên nhà khiến tôi nghĩ đến cách một mái ấm lưu giữ kí ức. Hình ảnh mẹ hong mùa nắng cũ không tả một việc có thật theo nghĩa đen,mà biến sự chăm chút của mẹ thành một cách giữ thời gian. Tiếng chim vừa thức dậy đưa cảnh trở về hiện tại,trong khi lời hướng tới ngày mai nối hiện tại với mong muốn nhớ đường về. Nhịp tám chữ và vần tay–này làm lời thơ có độ ngân nhưng vẫn gần lời tâm sự. Tôi thích cách bài thơ không cần kể một sự kiện lớn:một hiên nhà,một bàn tay và một âm thanh đã đủ gợi tình thân. Cảm nghĩ ấy bắt đầu từ chi tiết của bài thơ,chứ không chỉ từ ý chung rằng gia đình quan trọng.

    Ghép thành phần hoặc hành động trong nhiệm vụ với vai trò.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Thơ tám chữ nguyên gốc:

    Chiều nghiêng xuống bên hiên nhà rất khẽ
    Mẹ hong mùa nắng cũ giữa bàn tay
    Con giữ lại tiếng chim vừa thức dậy
    Để ngày mai còn nhớ lối về này

    Mỗi dòng có8tiếng. Tay–này hiệp vần ở dòng2và4. Có thể đọc dòng1theo nhịp3/5 hoặc3/3/2tùy cách nhấn,nhưng phải giữ quan hệ nghĩa;không ngắt sau một tiếng làm vỡ cụm“bên hiên nhà”. Hình ảnh“hong mùa nắng cũ”là chuyển nghĩa:gợi mẹ chăm chút kí ức và mái ấm,chứ không phải một thao tác hong cả mùa có thật. Bài thơ tập trung vào một cảnh và một tình cảm,không nhồi nhiều hình ảnh không liên quan.

    Đoạn cảm nghĩ mẫu:
    Bốn dòng thơ nguyên gốc về hiên nhà khiến tôi nghĩ đến cách một mái ấm lưu giữ kí ức. Hình ảnh mẹ hong mùa nắng cũ không tả một việc có thật theo nghĩa đen,mà biến sự chăm chút của mẹ thành một cách giữ thời gian. Tiếng chim vừa thức dậy đưa cảnh trở về hiện tại,trong khi lời hướng tới ngày mai nối hiện tại với mong muốn nhớ đường về. Nhịp tám chữ và vần tay–này làm lời thơ có độ ngân nhưng vẫn gần lời tâm sự. Tôi thích cách bài thơ không cần kể một sự kiện lớn:một hiên nhà,một bàn tay và một âm thanh đã đủ gợi tình thân. Cảm nghĩ ấy bắt đầu từ chi tiết của bài thơ,chứ không chỉ từ ý chung rằng gia đình quan trọng.

    Xét cách thực hiện nhiệm vụ.

    ÝĐúngSai
    a)Cảm xúc riêng vẫn cần điểm tựa ở hình ảnh và nhạc điệu.
    b)Đoạn cảm nghĩ có thể chỉ kể việc nhà em, không nhắc gì tới bài thơ.
  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Lập dàn ý cụ thể cho đề: Viết đoạn150–200chữ cảm nhận bài thơ tám chữ nguyên gốc về hiên nhà ở mẫu. Nêu trọng tâm và ba ý triển khai.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ mẫu sau,chỉ ra một chi tiết hoặc lí lẽ có hiệu quả và giải thích.

    Thơ tám chữ nguyên gốc:

    Chiều nghiêng xuống bên hiên nhà rất khẽ
    Mẹ hong mùa nắng cũ giữa bàn tay
    Con giữ lại tiếng chim vừa thức dậy
    Để ngày mai còn nhớ lối về này

    Mỗi dòng có8tiếng. Tay–này hiệp vần ở dòng2và4. Có thể đọc dòng1theo nhịp3/5 hoặc3/3/2tùy cách nhấn,nhưng phải giữ quan hệ nghĩa;không ngắt sau một tiếng làm vỡ cụm“bên hiên nhà”. Hình ảnh“hong mùa nắng cũ”là chuyển nghĩa:gợi mẹ chăm chút kí ức và mái ấm,chứ không phải một thao tác hong cả mùa có thật. Bài thơ tập trung vào một cảnh và một tình cảm,không nhồi nhiều hình ảnh không liên quan.

    Đoạn cảm nghĩ mẫu:
    Bốn dòng thơ nguyên gốc về hiên nhà khiến tôi nghĩ đến cách một mái ấm lưu giữ kí ức. Hình ảnh mẹ hong mùa nắng cũ không tả một việc có thật theo nghĩa đen,mà biến sự chăm chút của mẹ thành một cách giữ thời gian. Tiếng chim vừa thức dậy đưa cảnh trở về hiện tại,trong khi lời hướng tới ngày mai nối hiện tại với mong muốn nhớ đường về. Nhịp tám chữ và vần tay–này làm lời thơ có độ ngân nhưng vẫn gần lời tâm sự. Tôi thích cách bài thơ không cần kể một sự kiện lớn:một hiên nhà,một bàn tay và một âm thanh đã đủ gợi tình thân. Cảm nghĩ ấy bắt đầu từ chi tiết của bài thơ,chứ không chỉ từ ý chung rằng gia đình quan trọng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tạo bài viết hoàn chỉnh về đề: Viết đoạn150–200chữ cảm nhận bài thơ tám chữ nguyên gốc về hiên nhà ở mẫu. Với bài nghị luận hoặc thuyết minh,viết khoảng400–500chữ;với thơ,đoạn cảm nghĩ hoặc sản phẩm đa phương thức,giữ đúng hình thức riêng nêu ở hướng dẫn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nêu một điểm chưa rõ trong bản nháp hoặc phần trình bày của em,đưa phiên bản sửa và giải thích tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay