Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 7. Hồn thơ muôn điệu

Mưa xuân

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Bài thơ kể một chuyện nhỏ để diễn tả chuyển động tâm trạng. Theo dõi cùng một hình ảnh thiên nhiên ở những chặng khác nhau,không chỉ liệt kê cảnh đẹp. Ngôn ngữ gần lời nói,cảnh hội và sinh hoạt làng quê tạo chất giọng riêng. Không chỉ nói mùa xuân vui:vẻ xuân chuyển theo cái nhìn của cô gái. Khi phân tích,nêu được bước từ háo hức đến thất vọng và hi vọng còn lại.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Mưa xuân”, trọng tâm là khát vọng tình yêu và nỗi lỡ làng trong tâm hồn cô gái quê. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao cùng cảnh mưa xuân lại có thể gợi hai tâm trạng khác nhau?

    Xem lời giải

    Cảnh được nhìn qua người đang mong rồi lỡ hẹn;ý nghĩa cảm xúc thay đổi cùng trải nghiệm,chứ không chỉ do thời tiết.

Ghi nhớ

khát vọng tình yêu và nỗi lỡ làng trong tâm hồn cô gái quê

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

    Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

    Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

    Điều gì làm tâm trạng cô gái chuyển từ háo hức sang buồn tủi?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

    Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Cảnh đổi sắc qua cảm xúc được gắn với quan hệ giữa cảnh và tình.
    b)Cảnh mưa xuân và hoa xoan giữ một sắc thái vui duy nhất suốt bài.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

    Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

    Vì sao cùng cảnh mưa xuân lại có thể gợi hai tâm trạng khác nhau?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

    Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: mưa xuân và hoa xoan đổi sắc cảm xúc khi cuộc hẹn không thành.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

    Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

    Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “khát vọng tình yêu và nỗi lỡ làng trong tâm hồn cô gái quê” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Mưa xuân” (Nguyễn Bính):

    Một cô gái thôn quê xưng em kể tâm trạng mong gặp người mình thương trong dịp hội chèo. Mưa xuân và hoa xoan ban đầu hòa với háo hức,chờ mong. Cuộc hẹn không thành làm cô trở về trong buồn tủi;cảnh vẫn làng quê ấy nhưng đã đổi sắc qua tâm trạng. Niềm mong đợi không hoàn toàn mất đi,dẫu cảm giác xuân qua làm nỗi lỡ làng thêm rõ.

    Nếu đổi toàn bộ bản diễn giải thành “một cảnh hội vui”, những phương diện cảm xúc nào sẽ bị mất?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay