Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 7. Hồn thơ muôn điệu

Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Xác định bài đang bàn về cách phát biểu tư tưởng chứ không chỉ liệt kê hình ảnh đẹp. Luận điểm về sự độc đáo cần được nối với cách mở bài thơ,giọng và sự phát triển cảm xúc. Phân biệt“luận đề của bài nghị luận”với“quan niệm sống trong bài thơ”;hai tầng liên quan nhưng không giống nhau. Khi vận dụng,phải giải thích vì sao hình thức phù hợp tư tưởng.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng”, trọng tâm là khả năng thơ diễn đạt tư tưởng bằng cảm xúc và hình tượng. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao không nên đọc một ước muốn thơ ca chỉ theo nghĩa thực hiện được hay không?

    Xem lời giải

    Ước muốn có thể phóng đại để bộc lộ cường độ cảm xúc;giá trị nằm ở cách nó gợi quan niệm và tâm trạng.

Ghi nhớ

khả năng thơ diễn đạt tư tưởng bằng cảm xúc và hình tượng

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

    Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

    Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

    Bài nghị luận chú ý cách thơ phát biểu tư tưởng bằng phương tiện nào?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

    Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Hình ảnh và cảm xúc được gắn với phương tiện làm tư tưởng thành trải nghiệm riêng.
    b)Ước muốn khác thường trong thơ là kế hoạch khoa học cần thực hiện theo nghĩa đen.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

    Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

    Vì sao không nên đọc một ước muốn thơ ca chỉ theo nghĩa thực hiện được hay không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

    Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: ước muốn khác thường được dùng để bộc lộ khát vọng đối với thời gian và vẻ đẹp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

    Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

    Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “khả năng thơ diễn đạt tư tưởng bằng cảm xúc và hình tượng” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ Vội Vàng” (Phan Huy Dũng):

    Người viết xem cách Xuân Diệu mở đầu và triển khai một quan niệm sống trong Vội vàng. Những ước muốn khác thường của tiếng nói trữ tình không được đọc như kế hoạch thực hiện theo nghĩa đen,mà như sự bộc lộ mãnh liệt khát vọng níu giữ vẻ đẹp,thời gian và sự sống. Bài bình luận cho thấy thơ có thể đưa ra một tư tưởng bằng hình ảnh và cảm xúc thay vì nêu luận đề khô cứng.

    Phân biệt luận đề của bài phê bình với quan niệm sống trong Vội vàng bằng hai câu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay