Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 4. Khám phá vẻ đẹp văn chương

Thực hành đọc: Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Không nhầm bài bình giảng với chính bài thơ được bình. Xác định ý kiến về cách gửi tình vào cảnh,rồi xem các chi tiết không gian được dùng làm bằng chứng. Khi đọc thơ Đường qua bản dịch,phân biệt nguyên tác,bản dịch nghĩa và bản dịch thơ;nếu phân tích đặc điểm âm,vần của nguyên tác,cần có văn bản gốc chứ không suy từ bản dịch.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường”, trọng tâm là tình bạn và nỗi lưu luyến được gửi vào cảnh. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao cảnh sông rộng có thể làm sâu hơn nỗi lưu luyến?

    Xem lời giải

    Bóng thuyền nhỏ dần trong cảnh rộng cho thấy cái nhìn dõi theo lâu và khoảng cách tăng;con người hiện diện qua sự vắng dần.

Ghi nhớ

tình bạn và nỗi lưu luyến được gửi vào cảnh

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

    Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

    Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

    Người tiễn biệt và người được tiễn trong bài thơ được bàn là ai?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

    Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Thuyền xa dần trong ánh nhìn được gắn với bằng chứng gợi lưu luyến tiễn biệt.
    b)Bài bình giảng của Nguyễn Khắc Phi và bài thơ của Lí Bạch là cùng một văn bản.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

    Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

    Vì sao cảnh sông rộng có thể làm sâu hơn nỗi lưu luyến?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

    Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: ánh nhìn tiễn bạn theo con thuyền ngày càng xa trong không gian sông nước.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

    Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

    Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “tình bạn và nỗi lưu luyến được gửi vào cảnh” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng, một bài thơ tiễn biệt tiêu biểu trong thơ Đường” (Nguyễn Khắc Phi):

    Bài bình giảng hướng người đọc vào cuộc tiễn biệt giữa Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên. Từ một điểm chia tay và cảnh thuyền đi xa,người viết lí giải cách tình cảm được gửi vào cái nhìn theo con thuyền và dòng sông. Cảnh rộng không xóa bóng người bạn mà khiến khoảng cách,sự lưu luyến càng rõ.

    Vì sao không nên dựa riêng bản dịch thơ tiếng Việt để kết luận về thanh luật của nguyên tác tiếng Hán?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay