Ngữ liệu truyện nguyên gốc: Sau giờ học,Linh thấy cây non ở góc sân nghiêng xuống. Nam bảo cứ buộc thật chặt vào cọc là xong. Linh nhìn dây cũ đã hằn vào thân cây rồi gọi cô phụ trách vườn. Cô tháo dây,thay một vòng mềm và để cây có chỗ lớn. Hôm sau,Nam ghi trên bảng việc chung:“Đỡ cây,đừng trói cây.”
Đoạn truyện ngắn làm rõ sự khác biệt giữa giúp đỡ và áp đặt qua một chi tiết nhỏ. Ban đầu,Nam muốn giải quyết nhanh;Linh quan sát dấu hằn trước khi hành động. Hai cách nhìn tạo tình huống,còn hành động gọi người có kinh nghiệm làm thay đổi kết quả. Chi tiết sợi dây vừa có nghĩa thực vừa gợi một liên tưởng:quan tâm phải dựa trên nhu cầu của đối tượng. Câu ghi cuối không thay toàn bộ phần kể bằng lời giáo huấn; nó có sức gợi vì người đọc đã thấy dấu hằn và vòng dây mềm. Tuy vậy,không nên suy mọi sự ràng buộc đều xấu:cái cây vẫn cần một điểm đỡ phù hợp. Nghệ thuật của truyện nằm ở sự thay đổi một hành động nhỏ để làm rõ một quan niệm sống. Khi viết phân tích,cần đi từ tình huống,nhân vật,chi tiết đến ý nghĩa ấy,không chỉ kể Linh tốt,Nam chưa tốt.
Mẫu minh họa một cách triển khai,không phải khuôn buộc phải chép. Gạch chân câu/chi tiết thể hiện trọng tâm,khoanh bằng chứng hoặc hành động cụ thể,và tìm chỗ kết nối ý. Khi tự làm,thay bằng trải nghiệm và quan sát của chính em.