Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 4. Khám phá vẻ đẹp văn chương

Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Theo dõi sự mở rộng phạm vi:trường hợp Quỳnh → quy chuẩn nhìn người → yêu cầu đối với sáng tác cho trẻ em. Lí lẽ cần được nâng đỡ bằng hành vi,quan hệ trong truyện,không chỉ lời kêu gọi nhân ái. Khi học,không dùng các chi tiết ngoại hình để tái diễn sự chế giễu nhân vật. Đích phân tích là phơi bày cơ chế loại trừ và khả năng văn học giúp người đọc tự sửa cách nhìn.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi”, trọng tâm là văn học thiếu nhi cần mở lòng với khác biệt thay vì củng cố định kiến. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao một nhân vật không hoàn hảo vẫn có giá trị giáo dục?

    Xem lời giải

    Nhân vật gần đời sống có thể khiến người đọc nhận ra định kiến và điều chỉnh ứng xử;giá trị không chỉ nằm ở việc nêu gương hoàn hảo.

Ghi nhớ

văn học thiếu nhi cần mở lòng với khác biệt thay vì củng cố định kiến

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

    Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

    Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

    Nhân vật nào và cách ứng xử nào là điểm xuất phát để bàn về văn học thiếu nhi?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

    Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Giúp hiểu người khác sâu hơn được gắn với yêu cầu đối với văn học thiếu nhi.
    b)Bài viết yêu cầu văn học thiếu nhi chỉ tạo ra nhân vật hoàn hảo.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

    Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

    Vì sao một nhân vật không hoàn hảo vẫn có giá trị giáo dục?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

    Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: cách cộng đồng phản ứng với ngoại hình khác lạ của Quỳnh.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

    Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

    Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “văn học thiếu nhi cần mở lòng với khác biệt thay vì củng cố định kiến” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi” (Trần Văn Toàn):

    Từ nhân vật Quỳnh có ngoại hình khác lạ trong truyện Nguyễn Nhật Ánh,người viết xem xét cách những người xung quanh đối xử với sự khác biệt. Sự trêu đùa tưởng vô hại có thể tạo khoảng cách và tổn thương. Bài viết đi từ phân tích một truyện đến bàn về văn học cho thiếu nhi:không nên chỉ đưa ra nhân vật hoàn hảo hay lặp lại định kiến,mà cần giúp người đọc hiểu người khác sâu sắc hơn.

    Viết một nhận xét về Quỳnh không lặp lại sự chế giễu ngoại hình mà vẫn nêu đúng vấn đề của bài.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay