Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 2. Những cung bậc tâm trạng

Tri thức ngữ văn trang 40

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Bộ công cụ đọc thơ song thất lục bát

Cấu trúc: Một đơn vị cơ bản gồm hai dòng7tiếng rồi dòng6,dòng8.

Vần: Các tiếng hiệp vần tạo liên kết giữa dòng thất và lục bát.

Nhịp: Cách ngắt,nhấn trong dòng;phải đọc theo nghĩa,không máy móc.

Mạch cảm xúc: Sự vận động tâm trạng qua hình ảnh,âm thanh và lời trữ tình.

Vận dụng thay vì học vẹt

Áp dụng vào một trường hợp cụ thể:

Khổ thơ nguyên gốc:
Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
Xa xa một dải mây hồng
Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh

Đếm lần lượt được 7, 7, 6, 8 tiếng. Vắng–lắng là vần trắc; lòng–hồng và hồng–dòng là vần bằng.

Đi từ chi tiết đến khái niệm rồi đến tác dụng. Chỉ kết luận trong phạm vi ngữ liệu; thông tin chưa có phải được ghi thành câu hỏi để tra thêm, không điền bằng tưởng tượng.

Mô hình nối vần trong khổ thơ nguyên gốc ở phần Viết của bài

Các số trong ngoặc là vị trí tiếng. Đọc đủ bốn dòng thơ ở bài Viết để kiểm tra vắng–lắng,lòng–hồng và hồng–dòng;không suy đây là sơ đồ vần của mọi khổ thơ cụ thể.

Ghi nhớ

Cấu trúc: Một đơn vị cơ bản gồm hai dòng7tiếng rồi dòng6,dòng8.

Vần: Các tiếng hiệp vần tạo liên kết giữa dòng thất và lục bát.

Nhịp: Cách ngắt,nhấn trong dòng;phải đọc theo nghĩa,không máy móc.

Mạch cảm xúc: Sự vận động tâm trạng qua hình ảnh,âm thanh và lời trữ tình.

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Câu 1Mức 2Ghép nối

    Ghép khái niệm và nội dung.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống luyện tập nguyên gốc:

    Khổ thơ nguyên gốc:
    Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
    Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
    Xa xa một dải mây hồng
    Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh

    Dãy số tiếng nào đúng với bốn dòng?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tình huống luyện tập nguyên gốc:

    Khổ thơ nguyên gốc:
    Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
    Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
    Xa xa một dải mây hồng
    Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh

    Xét hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)“Lắng” ở tiếng thứ 5 dòng thất thứ hai hiệp vần với “vắng”.
    b)Cứ đúng số tiếng là có thể kết luận bài thơ diễn tả niềm vui.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tình huống luyện tập nguyên gốc:

    Khổ thơ nguyên gốc:
    Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
    Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
    Xa xa một dải mây hồng
    Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh

    Dùng khái niệm “Cấu trúc” để giải thích một dấu hiệu trong tình huống, không chỉ chép định nghĩa.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tình huống luyện tập nguyên gốc:

    Khổ thơ nguyên gốc:
    Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
    Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
    Xa xa một dải mây hồng
    Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh

    Phân biệt điều được cung cấp và một điều chưa đủ căn cứ để kết luận. Nêu vì sao cần giữ ranh giới ấy.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Tình huống luyện tập nguyên gốc:

    Khổ thơ nguyên gốc:
    Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
    Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
    Xa xa một dải mây hồng
    Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh

    Đặt một câu hỏi trao đổi có dùng khái niệm “Mạch cảm xúc”, rồi nêu dữ kiện cần tìm để trả lời.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Tình huống luyện tập nguyên gốc:

    Khổ thơ nguyên gốc:
    Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
    Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
    Xa xa một dải mây hồng
    Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh

    Sắp xếp các thao tác để đi từ dữ kiện tới kết luận có căn cứ.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Đánh dấu vắng–lắng, lòng–hồng, hồng–dòng.
    2. 2Đọc thử nhịp theo nghĩa.
    3. 3Giải thích âm thanh liên kết cảnh và nỗi nhớ.
    4. 4Đếm số tiếng mỗi dòng.
  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tình huống luyện tập nguyên gốc:

    Khổ thơ nguyên gốc:
    Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
    Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
    Xa xa một dải mây hồng
    Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh

    Viết một lời góp ý 3–4 câu cho người tin vào nhận định sau: “Cứ đúng số tiếng là có thể kết luận bài thơ diễn tả niềm vui.” Dùng chi tiết và đề nghị cách kiểm tra, không phán xét cá nhân.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay