Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 1. Thế giới kì ảo

Thực hành đọc: Ngọc nữ về tay chân chủ

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Đọc lời khoe của nhân vật bên cạnh hậu quả hoặc giá trị thực của việc họ làm. Kì ảo không làm mất tính thế sự; nó tạo khoảng cách để châm biếm thói chuộng phô trương. Khi đọc độc lập, ghi ba cột: ai có quyền,ai nói gì,việc đó giúp ai. Tập Thánh Tông di thảo có vấn đề tác giả và niên đại còn được nghiên cứu; không khẳng định một tên tác giả chắc chắn chỉ từ nhan đề tập sách.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Ngọc nữ về tay chân chủ”, trọng tâm là trách nhiệm của người có quyền và sự vô ích của tài năng chỉ để khoe. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao không gian thần tiên vẫn có thể phản ánh chuyện đời?

    Xem lời giải

    Nhân vật thần có cách khoe khoang,chọn lựa và quản lí giống vấn đề xã hội; yếu tố kì ảo là hình thức gián tiếp để phê phán.

Ghi nhớ

trách nhiệm của người có quyền và sự vô ích của tài năng chỉ để khoe

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

    Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

    Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

    Việc phô diễn quyền phép diễn ra trong tình huống nào?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

    Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Trách nhiệm người đứng đầu được gắn với chiều nghĩa thế sự của truyện.
    b)Cứ có phép thuật mạnh là nhân vật chắc chắn đem lại lợi ích cho cộng đồng.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

    Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

    Vì sao việc người đến sau được chọn làm rể làm thay đổi tiêu chuẩn của cuộc thử tài?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

    Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: quyền phép được phô diễn trong cuộc kén rể ở cõi trời.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

    Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

    Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “trách nhiệm của người có quyền và sự vô ích của tài năng chỉ để khoe” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Ngọc nữ về tay chân chủ” (Thánh Tông di thảo (tác giả còn có ý kiến khác nhau)):

    Ngọc Hoàng mở cuộc kén rể cho Ngọc Tỷ. Sơn thần và Thủy thần lần lượt biến hóa núi non, nước lớn để khoe quyền năng, khiến người đứng đầu thích thú. Người đến sau lại điềm tĩnh, không tranh hơn bằng một màn phép thuật. Chàng chỉ ra rằng làm chủ một miền núi hay một vùng nước chưa phải tài năng đủ bao quát; điều đáng xét là khả năng tạo sự yên ổn và dùng sức mạnh có ích. Ngọc Hoàng nhận ra sự khác biệt và chọn người đến sau làm rể, còn hai vị thần mất vẻ đắc ý. Cái kì ảo phục vụ một cuộc thử tài mà tiêu chuẩn được chuyển từ gây kinh ngạc sang thực lực và trách nhiệm. Câu chuyện cũng đặt trách nhiệm đánh giá người tài lên người có quyền lựa chọn.

    Từ bản diễn giải, đặt một câu hỏi để kiểm tra tài năng có ích hay chỉ phô trương; giải thích vì sao câu hỏi ấy phù hợp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay