Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 1. Thế giới kì ảo

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên)

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Hiểu nhiệm vụ và chọn chất liệu

Nêu hiện trạng có phạm vi,phân tích nguyên nhân/hậu quả,đề xuất giải pháp khả thi có chủ thể và cách đánh giá. Giải pháp phải an toàn,không thay trách nhiệm quản lí bằng hành động nguy hiểm của học sinh.

Đề thực hành nguyên gốc: Giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường. Xác định người đọc/người nghe,phạm vi và thông điệp. Ghi dữ kiện thật vào một bên,ý kiến hoặc sáng tạo vào bên kia;không dùng số liệu bịa để tạo vẻ thuyết phục.

Lập kế hoạch,thực hiện,chỉnh sửa

Xác định trọng tâm → chọn hai hoặc ba ý có quan hệ → tìm dẫn chứng hoặc chi tiết → tạo bản nháp → kiểm tra theo tiêu chí. Với bài viết,cần bảo đảm nội dung đúng yêu cầu,mạch rõ và người tiếp nhận hiểu được lí do. Nếu dùng lời người khác,ghi nguồn và phân biệt với lời của mình.

Mẫu nguyên gốc và cách đọc mẫu

Sau buổi mưa,miệng cống trước cổng trường thường bị túi nhựa che kín. Nếu chỉ nhắc nhau “giữ môi trường sạch”,chúng ta dễ đồng ý rồi quên. Vấn đề cần giải quyết cụ thể là giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường. Trước hết,lớp có thể quan sát từ vị trí an toàn trong ba ngày,ghi loại rác phổ biến mà không chạm vào rác sắc nhọn. Từ kết quả ấy,đại diện học sinh trao đổi với nhà trường và người phụ trách vệ sinh để chọn nơi đặt thùng phân loại có hướng dẫn rõ. Hoạt động thu gom phải có người lớn,bảo hộ phù hợp và cách xử lí sau thu gom;không kéo rác từ nơi này sang nơi khác rồi coi là hoàn thành. Một nhóm khác có thể làm bảng nhắc mang bình nước,dùng hộp nhiều lần. Có ý kiến cho rằng việc nhỏ không thay đổi được ô nhiễm lớn. Điều đó nhắc chúng ta không hứa quá mức,nhưng không phải lí do để bỏ qua trách nhiệm có thể làm. Sau hai tuần,cần so sánh số lần điểm tập kết bị đầy hoặc phản hồi của người phụ trách,thay vì chỉ chụp ảnh đẹp ngày ra quân. Giải pháp có ý nghĩa khi tạo một thói quen duy trì được và không gây nguy hiểm cho người tham gia.

Mẫu minh họa một cách triển khai,không phải khuôn buộc phải chép. Gạch chân câu/chi tiết thể hiện trọng tâm,khoanh bằng chứng hoặc hành động cụ thể,và tìm chỗ kết nối ý. Khi tự làm,thay bằng trải nghiệm và quan sát của chính em.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường

    Xem lời giải

    Sau buổi mưa,miệng cống trước cổng trường thường bị túi nhựa che kín. Nếu chỉ nhắc nhau “giữ môi trường sạch”,chúng ta dễ đồng ý rồi quên. Vấn đề cần giải quyết cụ thể là giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường. Trước hết,lớp có thể quan sát từ vị trí an toàn trong ba ngày,ghi loại rác phổ biến mà không chạm vào rác sắc nhọn. Từ kết quả ấy,đại diện học sinh trao đổi với nhà trường và người phụ trách vệ sinh để chọn nơi đặt thùng phân loại có hướng dẫn rõ. Hoạt động thu gom phải có người lớn,bảo hộ phù hợp và cách xử lí sau thu gom;không kéo rác từ nơi này sang nơi khác rồi coi là hoàn thành. Một nhóm khác có thể làm bảng nhắc mang bình nước,dùng hộp nhiều lần. Có ý kiến cho rằng việc nhỏ không thay đổi được ô nhiễm lớn. Điều đó nhắc chúng ta không hứa quá mức,nhưng không phải lí do để bỏ qua trách nhiệm có thể làm. Sau hai tuần,cần so sánh số lần điểm tập kết bị đầy hoặc phản hồi của người phụ trách,thay vì chỉ chụp ảnh đẹp ngày ra quân. Giải pháp có ý nghĩa khi tạo một thói quen duy trì được và không gây nguy hiểm cho người tham gia.

Ghi nhớ

Nêu hiện trạng có phạm vi,phân tích nguyên nhân/hậu quả,đề xuất giải pháp khả thi có chủ thể và cách đánh giá. Giải pháp phải an toàn,không thay trách nhiệm quản lí bằng hành động nguy hiểm của học sinh.

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Tự luận

    Với nhiệm vụ “Giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường.”, hãy chỉ rõ sản phẩm cần tạo, người tiếp nhận và một giới hạn phải giữ. Không tạo sản phẩm hoàn chỉnh ở câu này.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  2. Câu 2Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Cho nhiệm vụ “Giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường.”. Sắp xếp kế hoạch làm việc sau từ chuẩn bị đến hoàn thiện.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Tạo bản nháp hoặc tập trình bày; kiểm tra quan sát rác từ vị trí an toàn.
    2. 2Lập bảng chất liệu cần dùng: Quan sát rác từ vị trí an toàn, Trao đổi người phụ trách vệ sinh, Kiểm tra lượng rác sau đợt làm.
    3. 3Đọc yêu cầu “Giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường.” và xác định người nhận.
    4. 4Xin phản hồi về kiểm tra lượng rác sau đợt làm và sửa sản phẩm trước chia sẻ.
  3. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Sau buổi mưa,miệng cống trước cổng trường thường bị túi nhựa che kín. Nếu chỉ nhắc nhau “giữ môi trường sạch”,chúng ta dễ đồng ý rồi quên. Vấn đề cần giải quyết cụ thể là giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường. Trước hết,lớp có thể quan sát từ vị trí an toàn trong ba ngày,ghi loại rác phổ biến mà không chạm vào rác sắc nhọn. Từ kết quả ấy,đại diện học sinh trao đổi với nhà trường và người phụ trách vệ sinh để chọn nơi đặt thùng phân loại có hướng dẫn rõ. Hoạt động thu gom phải có người lớn,bảo hộ phù hợp và cách xử lí sau thu gom;không kéo rác từ nơi này sang nơi khác rồi coi là hoàn thành. Một nhóm khác có thể làm bảng nhắc mang bình nước,dùng hộp nhiều lần. Có ý kiến cho rằng việc nhỏ không thay đổi được ô nhiễm lớn. Điều đó nhắc chúng ta không hứa quá mức,nhưng không phải lí do để bỏ qua trách nhiệm có thể làm. Sau hai tuần,cần so sánh số lần điểm tập kết bị đầy hoặc phản hồi của người phụ trách,thay vì chỉ chụp ảnh đẹp ngày ra quân. Giải pháp có ý nghĩa khi tạo một thói quen duy trì được và không gây nguy hiểm cho người tham gia.

    Ghép thành phần hoặc hành động trong nhiệm vụ với vai trò.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Sau buổi mưa,miệng cống trước cổng trường thường bị túi nhựa che kín. Nếu chỉ nhắc nhau “giữ môi trường sạch”,chúng ta dễ đồng ý rồi quên. Vấn đề cần giải quyết cụ thể là giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường. Trước hết,lớp có thể quan sát từ vị trí an toàn trong ba ngày,ghi loại rác phổ biến mà không chạm vào rác sắc nhọn. Từ kết quả ấy,đại diện học sinh trao đổi với nhà trường và người phụ trách vệ sinh để chọn nơi đặt thùng phân loại có hướng dẫn rõ. Hoạt động thu gom phải có người lớn,bảo hộ phù hợp và cách xử lí sau thu gom;không kéo rác từ nơi này sang nơi khác rồi coi là hoàn thành. Một nhóm khác có thể làm bảng nhắc mang bình nước,dùng hộp nhiều lần. Có ý kiến cho rằng việc nhỏ không thay đổi được ô nhiễm lớn. Điều đó nhắc chúng ta không hứa quá mức,nhưng không phải lí do để bỏ qua trách nhiệm có thể làm. Sau hai tuần,cần so sánh số lần điểm tập kết bị đầy hoặc phản hồi của người phụ trách,thay vì chỉ chụp ảnh đẹp ngày ra quân. Giải pháp có ý nghĩa khi tạo một thói quen duy trì được và không gây nguy hiểm cho người tham gia.

    Xét cách thực hiện nhiệm vụ.

    ÝĐúngSai
    a)Đề xuất cần có người thực hiện và cách đánh giá.
    b)Học sinh nên tự xuống cống để chứng minh quyết tâm.
  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Lập dàn ý cụ thể cho đề: Giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường. Nêu trọng tâm và ba ý triển khai.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ mẫu sau,chỉ ra một chi tiết hoặc lí lẽ có hiệu quả và giải thích.

    Sau buổi mưa,miệng cống trước cổng trường thường bị túi nhựa che kín. Nếu chỉ nhắc nhau “giữ môi trường sạch”,chúng ta dễ đồng ý rồi quên. Vấn đề cần giải quyết cụ thể là giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường. Trước hết,lớp có thể quan sát từ vị trí an toàn trong ba ngày,ghi loại rác phổ biến mà không chạm vào rác sắc nhọn. Từ kết quả ấy,đại diện học sinh trao đổi với nhà trường và người phụ trách vệ sinh để chọn nơi đặt thùng phân loại có hướng dẫn rõ. Hoạt động thu gom phải có người lớn,bảo hộ phù hợp và cách xử lí sau thu gom;không kéo rác từ nơi này sang nơi khác rồi coi là hoàn thành. Một nhóm khác có thể làm bảng nhắc mang bình nước,dùng hộp nhiều lần. Có ý kiến cho rằng việc nhỏ không thay đổi được ô nhiễm lớn. Điều đó nhắc chúng ta không hứa quá mức,nhưng không phải lí do để bỏ qua trách nhiệm có thể làm. Sau hai tuần,cần so sánh số lần điểm tập kết bị đầy hoặc phản hồi của người phụ trách,thay vì chỉ chụp ảnh đẹp ngày ra quân. Giải pháp có ý nghĩa khi tạo một thói quen duy trì được và không gây nguy hiểm cho người tham gia.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tạo bài viết hoàn chỉnh về đề: Giảm rác nhựa ở điểm tập kết gần trường. Với bài nghị luận hoặc thuyết minh,viết khoảng400–500chữ;với thơ,đoạn cảm nghĩ hoặc sản phẩm đa phương thức,giữ đúng hình thức riêng nêu ở hướng dẫn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nêu một điểm chưa rõ trong bản nháp hoặc phần trình bày của em,đưa phiên bản sửa và giải thích tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay