NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 1. Thế giới kì ảo

Sơn Tinh - Thủy Tinh

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

So với truyền thuyết dân gian, bài thơ là một sáng tạo cá nhân, không phải bản chép bằng vần. Hình dáng khác thường, phép thuật và cách người kể bình luận tạo giọng hóm hỉnh. Hai vị thần hiện lên vừa uy lực vừa có cảm xúc tình yêu, ghen giận. Phân tích phải cho thấy đồng thời lớp kì ảo và sự gần gũi, tránh biến toàn bộ bài thơ thành một bài giải thích khoa học về lũ. Bối cảnh thiên nhiên là chất liệu nghệ thuật, còn giọng kể quyết định cách tiếp nhận nhân vật.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Sơn Tinh - Thủy Tinh”, trọng tâm là sức tưởng tượng khi làm mới chất liệu truyền thuyết. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Điều gì khiến một tác phẩm kể lại truyện cũ vẫn là sáng tạo?

    Xem lời giải

    Tác giả có thể đổi giọng kể,điểm nhìn,cách khắc họa và ý nghĩa; ở đây giọng hóm hỉnh làm các vị thần gần đời sống.

Ghi nhớ

sức tưởng tượng khi làm mới chất liệu truyền thuyết

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

    Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

    Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

    Bản diễn giải cho biết Mị Nương khác một phần thưởng im lặng ở điểm nào?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

    Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Bình luận hóm hỉnh được gắn với dấu ấn giọng kể của Nguyễn Nhược Pháp.
    b)Bài thơ là bản chép nguyên giọng kể của truyền thuyết, không có sáng tạo cá nhân.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

    Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

    Điều gì khiến một tác phẩm kể lại truyện cũ vẫn là sáng tạo?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

    Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: hai vị thần có phép thuật nhưng vẫn được nhìn qua cảm xúc yêu và giận.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

    Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

    Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “sức tưởng tượng khi làm mới chất liệu truyền thuyết” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Sơn Tinh - Thủy Tinh” (Nguyễn Nhược Pháp):

    Bài thơ kể lại chuyện kén rể của vua Hùng bằng một giọng riêng. Sơn Tinh và Thủy Tinh đều có sức mạnh phi thường, cùng mong cưới Mị Nương. Sơn Tinh đưa nàng đi trước, Thủy Tinh đuổi theo, khiến cuộc tranh giành biến thành giao tranh núi nước. Mị Nương không chỉ là phần thưởng câm lặng; dáng vẻ và phản ứng của nàng góp phần tạo nét trẻ trung của câu chuyện. Dấu vết truyền thuyết vẫn còn, nhưng nhân vật được nhìn gần với cảm xúc đời thường.

    Có thể dùng bản diễn giải để khẳng định chính xác mọi câu thơ đều có bảy tiếng không? Nêu cách kiểm tra phù hợp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay