Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 2. Những cung bậc tâm trạng

Tiếng đàn mưa

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Phân tích sự dịch chuyển từ mưa ở cảnh vật đến mưa trong lòng người. Điệp từ tạo nhịp rơi, điệp thanh và vần tạo độ ngân; chỉ nêu tác dụng khi chỉ rõ chuỗi âm hoặc cách lặp. Cấu trúc song thất lục bát tổ chức âm nhạc của lời thơ, nhưng cảm xúc không đứng yên mà lan rộng theo các địa điểm được gợi ra. Cần phân biệt âm thanh thực của mưa với hình ảnh chuyển nghĩa khiến mưa trở thành tiếng đàn.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Tiếng đàn mưa”, trọng tâm là nỗi nhớ quê được đánh thức qua âm thanh thiên nhiên. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Nhan đề kết nối hai trường cảm giác nào?

    Xem lời giải

    Nó kết nối mưa của thiên nhiên với âm nhạc tiếng đàn,qua đó gợi nhịp và độ ngân của nỗi nhớ.

Ghi nhớ

nỗi nhớ quê được đánh thức qua âm thanh thiên nhiên

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

    Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

    Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

    Cảm xúc chuyển từ tiếng mưa ngoài cảnh tới tâm trạng ai?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

    Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Khách tha hương được gắn với điểm tụ của nỗi nhớ quê.
    b)Mưa trong bài chỉ là dữ kiện của một bản dự báo thời tiết.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

    Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

    Nhan đề kết nối hai trường cảm giác nào?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

    Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: âm thanh mưa được cảm nhận như tiếng đàn và gắn với khách tha hương.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

    Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

    Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “nỗi nhớ quê được đánh thức qua âm thanh thiên nhiên” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Tiếng đàn mưa” (Bích Khê):

    Từ tiếng mưa xuân, bài thơ mở ra nhiều lớp cảnh vật và âm thanh. Mưa không chỉ rơi ngoài không gian mà còn được cảm như một tiếng đàn trong tâm tưởng. Những đợt lặp âm và hình ảnh dẫn cảm xúc từ cảnh đến người khách xa quê. Tâm trạng tha hương khiến một buổi mưa không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần: nó đánh thức kí ức và nỗi nhớ.

    Nếu viết lời giới thiệu chỉ có “bài thơ tả mưa đẹp”, em sẽ thêm điều gì để đúng trọng tâm bản diễn giải?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay