Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 2. Những cung bậc tâm trạng

Một thể thơ độc đáo của người Việt

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Xác định luận đề là giá trị của thể thơ,chứ không phải nội dung một bài thơ đơn lẻ. Mỗi nhận định về nhạc điệu cần được nâng đỡ bằng cấu trúc câu thơ hoặc ví dụ. Khi đọc văn nghị luận văn học, tách lời khẳng định, lí giải và dẫn chứng; không lấy uy tín người viết thay cho lập luận. Sau khi đọc, dùng một khổ thơ khác để thử xem nhận xét có phù hợp không.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Một thể thơ độc đáo của người Việt”, trọng tâm là giá trị thẩm mĩ và bản sắc của thể song thất lục bát. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao chỉ đếm tiếng chưa đủ để phân tích thể thơ?

    Xem lời giải

    Đếm tiếng mới nhận diện hình thức;cần giải thích vần,nhịp và cấu trúc ấy góp phần tạo cảm xúc như thế nào.

Ghi nhớ

giá trị thẩm mĩ và bản sắc của thể song thất lục bát

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

    Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

    Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

    Vấn đề văn học trung tâm được bàn là gì?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

    Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Đối chiếu một khổ thơ cụ thể được gắn với cách kiểm chứng nhận định.
    b)Uy tín tác giả đủ thay thế mọi bằng chứng về cấu trúc và nhạc điệu.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

    Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

    Vì sao chỉ đếm tiếng chưa đủ để phân tích thể thơ?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

    Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: mối liên hệ giữa cấu trúc hai câu thất và một cặp lục bát với diễn tả cảm xúc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

    Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

    Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “giá trị thẩm mĩ và bản sắc của thể song thất lục bát” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Một thể thơ độc đáo của người Việt” (Dương Lâm An):

    Văn bản tìm hiểu thể song thất lục bát như một hình thức thơ giàu bản sắc. Những đặc điểm về số tiếng,vần,nhịp không đứng riêng như bảng công thức mà được kết nối với khả năng diễn tả tâm trạng. Người viết dựa vào tác phẩm cụ thể để giải thích vì sao hình thức này có thể tạo cả sự dồn nén lẫn độ ngân dài.

    Để kiểm tra nhận định song thất lục bát giàu nhạc tính, em cần thêm loại ngữ liệu nào ngoài bản diễn giải?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay