NeoEdu
Ngữ văn 9
Ngữ vănLớp 9Bài 2. Những cung bậc tâm trạng

Thực hành đọc: Nỗi sầu oán của người cung nữ

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu,thực hành và giải thích bằng dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

Bài giảng

Tiếp cận tác phẩm và nội dung

Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa

Đọc theo sự đối lập giữa cảnh ngoài và tâm trạng: vẻ giàu sang có thể che giấu sự giam hãm. Nhịp song thất lục bát phù hợp lời ngâm kéo dài nhưng có những chỗ gấp,ngắt bộc lộ oán trách. Không đồng nhất người cung nữ với mọi phụ nữ thời xưa; hãy dựa trên hoàn cảnh cụ thể để mở ra ý nghĩa nhân đạo. Đối chiếu với người chinh phụ để thấy cùng cô đơn nhưng khác nguyên nhân.

Tự học có phương pháp

Lập bảng hai cột: dữ kiện được cung cấp – điều có thể suy ra. Với “Nỗi sầu oán của người cung nữ”, trọng tâm là khát vọng hạnh phúc và sự phản kháng trước cảnh bị giam hãm. Bản diễn giải không thay toàn văn: nhận định về câu chữ chính xác, âm thanh hoặc một chi tiết chưa nêu phải được kiểm tra ở văn bản có nguồn. Khi trả lời bài tập tại đây, chỉ dùng những dữ kiện đã cung cấp và ghi rõ giới hạn suy luận.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    So sánh nguyên nhân cô đơn của chinh phụ và cung nữ.

    Xem lời giải

    Chinh phụ xa người chồng đi trận;cung nữ bị bỏ quên trong cung cấm. Cả hai khao khát hạnh phúc nhưng hoàn cảnh khác nhau.

Ghi nhớ

khát vọng hạnh phúc và sự phản kháng trước cảnh bị giam hãm

Dễ nhầm

  • Không đồng nhất tóm tắt với phân tích: phân tích phải giải thích cách chi tiết tạo ý nghĩa.
  • Không gán cho văn bản điều không được thể hiện; cách hiểu mở vẫn cần bằng chứng.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

    Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

    Văn bản được học thuộc kiểu/thể loại nào?

  2. Câu 2Mức 1Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

    Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

    Không gian sang trọng có mang lại hạnh phúc cho người cung nữ không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

    Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

    Xét hai nhận định về nội dung và cách hiểu bản diễn giải.

    ÝĐúngSai
    a)Lời độc thoại được gắn với cách bộc lộ đời sống nội tâm.
    b)Giàu sang bên ngoài xóa hết mọi khát vọng sống của người cung nữ.
  4. Câu 4Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

    Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

    So sánh nguyên nhân cô đơn của chinh phụ và cung nữ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 5Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

    Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

    Giải thích vai trò của chi tiết/quan hệ sau trong2–4câu: chốn cung cấm sang trọng tương phản với tuổi xuân bị bỏ phí.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

    Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

    Ghép chi tiết hoặc thành phần với vai trò tương ứng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

    Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

    Viết đoạn 100–150 chữ làm rõ chủ đề “khát vọng hạnh phúc và sự phản kháng trước cảnh bị giam hãm” qua ít nhất hai chi tiết trong bản diễn giải. Phân tích một cách tổ chức hình thức, không chỉ kể lại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tóm lược và diễn giải nguyên gốc,không phải toàn văn “Nỗi sầu oán của người cung nữ” (Nguyễn Gia Thiều):

    Đoạn trích Cung oán ngâm khúc diễn tả nỗi cô đơn và sự uất ức của người cung nữ. Không gian cung cấm có vẻ sang trọng nhưng không đem lại hạnh phúc. Cảm nhận về tuổi xuân và thời gian bị bỏ phí khiến nỗi buồn đi cùng sự tự ý thức về giá trị bản thân. Lời độc thoại làm hiện lên một con người có khát vọng sống,chứ không chỉ một hình ảnh trang trí của chốn quyền quý.

    Đặt một tiêu chí so sánh người cung nữ với người chinh phụ mà không đánh đồng hoàn cảnh hai người.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay