Ngữ liệu thơ nguyên gốc dùng luyện phân tích:
Chiều gió nhẹ qua hiên nhà vắng
Tiếng mưa thưa rơi lắng trong lòng
Xa xa một dải mây hồng
Gửi theo nỗi nhớ qua dòng sông xanh
Bốn dòng có số tiếng7–7–6–8. “Vắng”hiệp vần với“lắng”,“lòng”với“hồng”,“hồng”với tiếng“dòng”ở vị trí6câu bát. Cấu trúc vần nối các dòng khiến cảnh chiều,mưa,mây không rời rạc mà cùng dẫn vào một nỗi nhớ. Cặp câu thất mở bằng không gian vắng và tiếng mưa chậm;từ cảnh bên hiên,lời thơ chuyển dần vào lòng người. Cặp lục bát cuối kéo tầm nhìn ra xa và gửi tâm trạng theo dòng sông. Điệp từ“xa”làm khoảng cách trở nên có nhịp. Bài thơ nhỏ không kể rõ người được nhớ là ai,nhưng sự phối hợp cảnh và cảm xúc tạo một tâm thế đợi chờ. Khi phân tích,không nên chỉ ghi đủ bốn con số của thể thơ;điều cần chỉ ra là hình thức đã nối từng lớp cảnh với mạch tâm trạng thế nào. Cũng không cần gán một câu chuyện riêng không có trong văn bản:chỉ có thể nói đến nỗi nhớ và khoảng cách,không khẳng định chắc nhân vật đang chờ người đi chiến trận.
Mẫu minh họa một cách triển khai,không phải khuôn buộc phải chép. Gạch chân câu/chi tiết thể hiện trọng tâm,khoanh bằng chứng hoặc hành động cụ thể,và tìm chỗ kết nối ý. Khi tự làm,thay bằng trải nghiệm và quan sát của chính em.
