Ngữ văn 7
Ngữ vănLớp 7Bài 6. Bài học cuộc sống

Một số câu tục ngữ Việt Nam

Mục tiêu bài học

  • Đọc, giải thích và vận dụng nội dung của Một số câu tục ngữ Việt Nam.

Bài giảng

Tiếp cận và đọc tác phẩm

Một số câu tục ngữ Việt Nam – sáng tác dân gian.

Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. Nhóm tục ngữ đúc kết kinh nghiệm quan sát thiên nhiên, sản xuất và ứng xử. Câu ngắn, thường cân xứng và có vần nên dễ nhớ. Một số lời đề cao giá trị con người, đoàn kết và học hỏi; một số nhận xét dấu hiệu thời tiết. Những điều ấy thuộc kinh nghiệm lịch sử của cộng đồng, cần vận dụng theo hoàn cảnh.

Ghi chú thể loại nguyên tác: tục ngữ. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

Đọc sâu: bằng chứng và nghệ thuật

Tục ngữ thường là câu có ý tương đối trọn vẹn, khác thành ngữ thường là cụm từ gọi đặc điểm. Hình ảnh cụ thể có thể mang nghĩa bóng. Lối nói phóng đại hoặc so sánh làm nổi lời khuyên chứ không luôn là phép đo chính xác. Kinh nghiệm thời tiết có giá trị quan sát nhưng không thay dự báo khí tượng và tri thức khoa học trong mọi điều kiện.

Thực hành độc lập

Ghi vào sổ đọc ba cột: chi tiết – nhận xét – lí giải. Kiểm tra xem nhận xét có thật sự được chi tiết hỗ trợ không. Khi có sách, đọc văn bản gốc để cảm nhận đầy đủ giọng kể, nhịp và lựa chọn từ; không xem bản tóm lược như bản sao của tác phẩm.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Từ chi tiết “Lời ngắn và nhịp cân giúp kinh nghiệm dễ lưu truyền”, nêu một nhận xét có căn cứ.

    Xem lời giải

    Tục ngữ thường là câu có ý tương đối trọn vẹn, khác thành ngữ thường là cụm từ gọi đặc điểm. Hình ảnh cụ thể có thể mang nghĩa bóng. Lối nói phóng đại hoặc so sánh làm nổi lời khuyên chứ không luôn là phép đo chính xác. Kinh nghiệm thời tiết có giá trị quan sát nhưng không thay dự báo khí tượng và tri thức khoa học trong mọi điều kiện.

Ghi nhớ

trân trọng kinh nghiệm dân gian nhưng không tuyệt đối hóa

Dễ nhầm

  • Kinh nghiệm thời tiết có giá trị quan sát nhưng không thay dự báo khí tượng và tri thức khoa học trong mọi điều kiện.
  • Bản tóm lược do người biên soạn viết không phải nguyên văn tác phẩm; không trích lại nó rồi ghi là lời tác giả.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Một số câu tục ngữ Việt Nam – sáng tác dân gian.

    Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. Nhóm tục ngữ đúc kết kinh nghiệm quan sát thiên nhiên, sản xuất và ứng xử. Câu ngắn, thường cân xứng và có vần nên dễ nhớ. Một số lời đề cao giá trị con người, đoàn kết và học hỏi; một số nhận xét dấu hiệu thời tiết. Những điều ấy thuộc kinh nghiệm lịch sử của cộng đồng, cần vận dụng theo hoàn cảnh.

    Gợi ý đọc có căn cứ: Tục ngữ thường là câu có ý tương đối trọn vẹn, khác thành ngữ thường là cụm từ gọi đặc điểm. Hình ảnh cụ thể có thể mang nghĩa bóng. Lối nói phóng đại hoặc so sánh làm nổi lời khuyên chứ không luôn là phép đo chính xác. Kinh nghiệm thời tiết có giá trị quan sát nhưng không thay dự báo khí tượng và tri thức khoa học trong mọi điều kiện.

    Ghi chú thể loại nguyên tác: tục ngữ. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo ghi chú về nguyên tác đi kèm bản tóm lược, tác phẩm thuộc dạng nào?

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận định nào khái quát đúng trọng tâm văn bản đang đọc?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa bản tóm lược và phần đọc sâu, xét từng nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Lời ngắn và nhịp cân giúp kinh nghiệm dễ lưu truyền
    b)Mọi kinh nghiệm thời tiết trong tục ngữ đều đúng trong mọi hoàn cảnh.
    c)Tục ngữ và thành ngữ không có khác biệt về cấu tạo, chức năng.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp ba bước theo mạch trình bày trong bản tóm lược (không nhất thiết là toàn bộ cốt truyện).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Quan sát các lĩnh vực kinh nghiệm
    2. 2Vận dụng theo hoàn cảnh
    3. 3Nhận hình thức ngắn gọn có vần
  6. Câu 5Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận xét được bản tóm lược và bình giải hỗ trợ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích ý nghĩa của chi tiết sau trong văn bản: Lời ngắn và nhịp cân giúp kinh nghiệm dễ lưu truyền. Viết 5–7 câu, nêu nhận xét rồi giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một đoạn 8–10 câu làm rõ chủ đề “trân trọng kinh nghiệm dân gian nhưng không tuyệt đối hóa”. Không kể lại toàn bộ bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Từ văn bản Một số câu tục ngữ Việt Nam, đề xuất một việc làm hoặc cách nhìn trong đời sống phù hợp với trân trọng kinh nghiệm dân gian nhưng không tuyệt đối hóa. Nêu giới hạn của liên hệ, không coi truyện/thơ là hướng dẫn thao tác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay