Ngữ văn 7
Ngữ vănLớp 7Bài 6. Bài học cuộc sống

Con hổ có nghĩa

Mục tiêu bài học

  • Đọc, giải thích và vận dụng nội dung của Con hổ có nghĩa.

Bài giảng

Tiếp cận và đọc tác phẩm

Con hổ có nghĩa – Vũ Trinh.

Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. Hai câu chuyện đều kể hổ nhận sự giúp đỡ của người rồi ghi nhớ ân nghĩa. Bà đỡ Trần giúp một cuộc sinh khó; người tiều phu giúp hổ thoát chiếc xương mắc trong họng. Những con hổ có cách báo đáp và giữ lòng nhớ ơn qua thời gian, kể cả khi người giúp đã qua đời. Đây là kể lại riêng; không là hướng dẫn tiếp cận thú dữ.

Ghi chú thể loại nguyên tác: truyện trung đại. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

Chi tiết để đọc sâu (diễn giải mới): Bà đỡ Trần giúp hổ cái sinh con, được hổ đực đưa bạc để tạ ơn. Ở chuyện thứ hai, bác tiều phu lấy xương mắc trong họng hổ; về sau hổ mang con mồi đến, còn trở lại nơi an táng bác để bày tỏ sự nhớ ơn. Hai ân nhân và hai lần giúp khác nhau.

Đọc sâu: bằng chứng và nghệ thuật

Yếu tố kì lạ và nhân hóa làm đạo lí biết ơn trở nên nổi bật. Hai sự việc đặt cạnh nhau tăng sức nhấn, không phải hai phiên bản của cùng một người. Hành động báo đáp lâu dài cho thấy nghĩa không chỉ là trả một món quà rồi hết. Cần phân biệt thế giới nghệ thuật với hành vi an toàn ngoài đời: gặp thú hoang phải giữ khoảng cách, báo cơ quan chuyên môn.

Thực hành độc lập

Ghi vào sổ đọc ba cột: chi tiết – nhận xét – lí giải. Kiểm tra xem nhận xét có thật sự được chi tiết hỗ trợ không. Khi có sách, đọc văn bản gốc để cảm nhận đầy đủ giọng kể, nhịp và lựa chọn từ; không xem bản tóm lược như bản sao của tác phẩm.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Từ chi tiết “Hổ vẫn ghi nhớ ân nhân sau nhiều năm”, nêu một nhận xét có căn cứ.

    Xem lời giải

    Yếu tố kì lạ và nhân hóa làm đạo lí biết ơn trở nên nổi bật. Hai sự việc đặt cạnh nhau tăng sức nhấn, không phải hai phiên bản của cùng một người. Hành động báo đáp lâu dài cho thấy nghĩa không chỉ là trả một món quà rồi hết. Cần phân biệt thế giới nghệ thuật với hành vi an toàn ngoài đời: gặp thú hoang phải giữ khoảng cách, báo cơ quan chuyên môn.

Ghi nhớ

biết ơn và sống có nghĩa

Dễ nhầm

  • Cần phân biệt thế giới nghệ thuật với hành vi an toàn ngoài đời: gặp thú hoang phải giữ khoảng cách, báo cơ quan chuyên môn.
  • Bản tóm lược do người biên soạn viết không phải nguyên văn tác phẩm; không trích lại nó rồi ghi là lời tác giả.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Con hổ có nghĩa – Vũ Trinh.

    Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. Hai câu chuyện đều kể hổ nhận sự giúp đỡ của người rồi ghi nhớ ân nghĩa. Bà đỡ Trần giúp một cuộc sinh khó; người tiều phu giúp hổ thoát chiếc xương mắc trong họng. Những con hổ có cách báo đáp và giữ lòng nhớ ơn qua thời gian, kể cả khi người giúp đã qua đời. Đây là kể lại riêng; không là hướng dẫn tiếp cận thú dữ.

    Gợi ý đọc có căn cứ: Yếu tố kì lạ và nhân hóa làm đạo lí biết ơn trở nên nổi bật. Hai sự việc đặt cạnh nhau tăng sức nhấn, không phải hai phiên bản của cùng một người. Hành động báo đáp lâu dài cho thấy nghĩa không chỉ là trả một món quà rồi hết. Cần phân biệt thế giới nghệ thuật với hành vi an toàn ngoài đời: gặp thú hoang phải giữ khoảng cách, báo cơ quan chuyên môn.

    Ghi chú thể loại nguyên tác: truyện trung đại. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

    Chi tiết để đọc sâu (diễn giải mới): Bà đỡ Trần giúp hổ cái sinh con, được hổ đực đưa bạc để tạ ơn. Ở chuyện thứ hai, bác tiều phu lấy xương mắc trong họng hổ; về sau hổ mang con mồi đến, còn trở lại nơi an táng bác để bày tỏ sự nhớ ơn. Hai ân nhân và hai lần giúp khác nhau.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo ghi chú về nguyên tác đi kèm bản tóm lược, tác phẩm thuộc dạng nào?

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận định nào khái quát đúng trọng tâm văn bản đang đọc?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa bản tóm lược và phần đọc sâu, xét từng nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Hổ vẫn ghi nhớ ân nhân sau nhiều năm
    b)Hai chuyện về hổ chỉ là hai lần kể cùng một ân nhân.
    c)Hổ báo đáp một lần rồi quên hẳn người từng giúp mình.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp ba bước theo mạch trình bày trong bản tóm lược (không nhất thiết là toàn bộ cốt truyện).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Con người giúp hổ thoát nạn
    2. 2Lòng biết ơn được giữ lâu dài
    3. 3Hổ tìm cách báo đáp
  6. Câu 5Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận xét được bản tóm lược và bình giải hỗ trợ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích ý nghĩa của chi tiết sau trong văn bản: Hổ vẫn ghi nhớ ân nhân sau nhiều năm. Viết 5–7 câu, nêu nhận xét rồi giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một đoạn 8–10 câu làm rõ chủ đề “biết ơn và sống có nghĩa”. Không kể lại toàn bộ bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Từ văn bản Con hổ có nghĩa, đề xuất một việc làm hoặc cách nhìn trong đời sống phù hợp với biết ơn và sống có nghĩa. Nêu giới hạn của liên hệ, không coi truyện/thơ là hướng dẫn thao tác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay