Ngữ văn 7
Ngữ vănLớp 7Bài 6. Bài học cuộc sống

Kể lại một truyện ngụ ngôn

Mục tiêu bài học

  • Đọc, giải thích và vận dụng nội dung của Kể lại một truyện ngụ ngôn.

Bài giảng

Vấn đề, mục đích và chuẩn bị

Vấn đề: Kể Đẽo cày giữa đường, sau đó nêu bài học không cực đoan.

Lập ba ý: quan điểm/diễn biến chính, chi tiết hoặc lí do, điều muốn người nghe cùng nghĩ. Chọn cách nói phù hợp thời gian; không đọc nguyên bài dài. Khi kể ngụ ngôn, giữ tình huống, kết quả và giọng nhân vật; khi giải thích quy tắc, nói đủ điều kiện và trình tự.

Bài nói mẫu và cách nghe

Xin chào các bạn. Có người thợ đẽo cày để bán. Nghe ai góp một kiểu, anh cũng sửa ngay mà không xét người mua cần gì. Mỗi lần sửa khiến cày khác đi, cuối cùng anh tốn công và gỗ mà chẳng bán được. Câu chuyện nhắc em lắng nghe có suy xét. Nó không khuyên bỏ mọi lời góp ý: ta cần hỏi căn cứ, so mục tiêu rồi mới quyết định.

Trong bản kể lại này, người thợ vốn có mục đích làm cày để bán. Người qua đường đưa những nhận xét khác nhau về kích thước, hình dáng; anh nghe ai cũng thấy đúng và sửa luôn. Khi ý sau trái ý trước, anh không dừng để tìm hiểu người mua thực sự cần gì. Gỗ đã đẽo đi không thể tự trở lại như ban đầu. Cuối cùng công việc thất bại khiến anh tiếc của và công sức. Em sẽ kể chậm hơn ở những lần người thợ lại đổi ý, nhấn sự lặp ấy để người nghe nhận ra tính thiếu suy xét. Tuy vậy, khi rút bài học, em không nói lắng nghe là xấu. Trong một tình huống học nhóm giả định, có bạn chỉ ra nguồn trích sai thì mình cần kiểm tra và sửa. Điều đó khác việc đổi mọi quyết định chỉ vì ai vừa nói một câu. Trước khi thay đổi, ta nên hỏi góp ý dựa vào đâu, có đúng mục tiêu và điều kiện của việc đang làm không. Chủ kiến không là cố chấp mà là quyết định có lí do.

Em xin dừng ở đây để nghe góp ý. Em muốn chúng ta hỏi vào lí do và chi tiết, không đánh giá người nói chỉ vì bạn có trải nghiệm khác. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

Khi nghe, ghi ý chính, căn cứ và câu hỏi. Khi trình bày, điều chỉnh tốc độ và chi tiết theo 2–3 phút được giao; không đọc dồn để chạy hết chữ. Bài nói do người biên soạn viết mới, ví dụ giả định không là báo cáo trải nghiệm thật của học sinh.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một bài nói tham khảo cho nhiệm vụ của bài; luyện nói có nhấn, ngừng và tự đo thời gian.

    Xem lời giải

    Xin chào các bạn. Có người thợ đẽo cày để bán. Nghe ai góp một kiểu, anh cũng sửa ngay mà không xét người mua cần gì. Mỗi lần sửa khiến cày khác đi, cuối cùng anh tốn công và gỗ mà chẳng bán được. Câu chuyện nhắc em lắng nghe có suy xét. Nó không khuyên bỏ mọi lời góp ý: ta cần hỏi căn cứ, so mục tiêu rồi mới quyết định.

    Trong bản kể lại này, người thợ vốn có mục đích làm cày để bán. Người qua đường đưa những nhận xét khác nhau về kích thước, hình dáng; anh nghe ai cũng thấy đúng và sửa luôn. Khi ý sau trái ý trước, anh không dừng để tìm hiểu người mua thực sự cần gì. Gỗ đã đẽo đi không thể tự trở lại như ban đầu. Cuối cùng công việc thất bại khiến anh tiếc của và công sức. Em sẽ kể chậm hơn ở những lần người thợ lại đổi ý, nhấn sự lặp ấy để người nghe nhận ra tính thiếu suy xét. Tuy vậy, khi rút bài học, em không nói lắng nghe là xấu. Trong một tình huống học nhóm giả định, có bạn chỉ ra nguồn trích sai thì mình cần kiểm tra và sửa. Điều đó khác việc đổi mọi quyết định chỉ vì ai vừa nói một câu. Trước khi thay đổi, ta nên hỏi góp ý dựa vào đâu, có đúng mục tiêu và điều kiện của việc đang làm không. Chủ kiến không là cố chấp mà là quyết định có lí do.

    Em xin dừng ở đây để nghe góp ý. Em muốn chúng ta hỏi vào lí do và chi tiết, không đánh giá người nói chỉ vì bạn có trải nghiệm khác. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

Ghi nhớ

Nói đúng vấn đề, có căn cứ và nghe để hiểu trước khi phản hồi.

Dễ nhầm

  • Phân biệt dữ kiện trong văn bản, suy luận có căn cứ và ý kiến riêng; không biến suy đoán thành sự kiện.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống nói được giao: Kể Đẽo cày giữa đường, sau đó nêu bài học không cực đoan. Cần tập trung vào nhiệm vụ nào dưới đây?

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Khi bạn có ý kiến khác, cách đáp phù hợp là:

  3. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp quy trình nói và nghe.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Trình bày và lắng nghe phản hồi
    2. 2Lập ý kèm chi tiết/bằng chứng
    3. 3Xác định vấn đề và người nghe
    4. 4Trả lời, điều chỉnh khi có căn cứ
  4. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Ghép vai với việc cần làm.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  5. Câu 5Mức 2Tự luận

    Nghe bài nói mẫu. Ghi một ý chính, một căn cứ và một câu hỏi cần làm rõ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Trình bày bài nói 2–3 phút về: Kể Đẽo cày giữa đường, sau đó nêu bài học không cực đoan.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Ghi một câu hỏi thực từ bạn đối thoại và câu trả lời của em. Nêu chỗ cần kiểm tra thêm nếu chưa biết.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sau trao đổi, viết lại phần mở và một ý thân bài cho người nghe chưa biết chủ đề. Giải thích vì sao em đổi.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay