Ngữ văn 7
Ngữ vănLớp 7Bài 6. Bài học cuộc sống

Con mối và con kiến

Mục tiêu bài học

  • Đọc, giải thích và vận dụng nội dung của Con mối và con kiến.

Bài giảng

Tiếp cận và đọc tác phẩm

Con mối và con kiến – Nam Hương.

Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. Mối và kiến trò chuyện về cách sống. Mối coi việc hưởng thụ, ăn sẵn là hơn việc vất vả; kiến nhấn mạnh làm việc và vun đắp để có đời sống bền vững. Sự đối lập lộ ra qua lời tự bộc lộ của mỗi con vật. Tóm lược không chép bản thơ.

Ghi chú thể loại nguyên tác: thơ ngụ ngôn. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

Đọc sâu: bằng chứng và nghệ thuật

Nhân hóa cho loài vật tiếng nói, từ đó bóng gió chuyện người. Cần tách ý kiến của mối với thông điệp toàn bài: không phải lời nhân vật nào cũng là điều tác giả tán thành. Lời đối đáp tạo xung đột quan niệm. Khi liên hệ, bàn trách nhiệm và lao động, không dùng câu chuyện để miệt thị người thiếu điều kiện hoặc không thể lao động.

Thực hành độc lập

Ghi vào sổ đọc ba cột: chi tiết – nhận xét – lí giải. Kiểm tra xem nhận xét có thật sự được chi tiết hỗ trợ không. Khi có sách, đọc văn bản gốc để cảm nhận đầy đủ giọng kể, nhịp và lựa chọn từ; không xem bản tóm lược như bản sao của tác phẩm.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Từ chi tiết “Mối và kiến tự bộc lộ hai quan niệm qua đối thoại”, nêu một nhận xét có căn cứ.

    Xem lời giải

    Nhân hóa cho loài vật tiếng nói, từ đó bóng gió chuyện người. Cần tách ý kiến của mối với thông điệp toàn bài: không phải lời nhân vật nào cũng là điều tác giả tán thành. Lời đối đáp tạo xung đột quan niệm. Khi liên hệ, bàn trách nhiệm và lao động, không dùng câu chuyện để miệt thị người thiếu điều kiện hoặc không thể lao động.

Ghi nhớ

đề cao lao động và trách nhiệm lâu dài

Dễ nhầm

  • Khi liên hệ, bàn trách nhiệm và lao động, không dùng câu chuyện để miệt thị người thiếu điều kiện hoặc không thể lao động.
  • Bản tóm lược do người biên soạn viết không phải nguyên văn tác phẩm; không trích lại nó rồi ghi là lời tác giả.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Con mối và con kiến – Nam Hương.

    Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. Mối và kiến trò chuyện về cách sống. Mối coi việc hưởng thụ, ăn sẵn là hơn việc vất vả; kiến nhấn mạnh làm việc và vun đắp để có đời sống bền vững. Sự đối lập lộ ra qua lời tự bộc lộ của mỗi con vật. Tóm lược không chép bản thơ.

    Gợi ý đọc có căn cứ: Nhân hóa cho loài vật tiếng nói, từ đó bóng gió chuyện người. Cần tách ý kiến của mối với thông điệp toàn bài: không phải lời nhân vật nào cũng là điều tác giả tán thành. Lời đối đáp tạo xung đột quan niệm. Khi liên hệ, bàn trách nhiệm và lao động, không dùng câu chuyện để miệt thị người thiếu điều kiện hoặc không thể lao động.

    Ghi chú thể loại nguyên tác: thơ ngụ ngôn. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo ghi chú về nguyên tác đi kèm bản tóm lược, tác phẩm thuộc dạng nào?

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận định nào khái quát đúng trọng tâm văn bản đang đọc?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa bản tóm lược và phần đọc sâu, xét từng nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Mối và kiến tự bộc lộ hai quan niệm qua đối thoại
    b)Lời hưởng thụ của mối chính là điều toàn bài tán thành.
    c)Mối và kiến có quan niệm giống hệt nhau về lao động.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp ba bước theo mạch trình bày trong bản tóm lược (không nhất thiết là toàn bộ cốt truyện).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Kiến nói về việc vun đắp
    2. 2Hai quan niệm bộc lộ đối lập
    3. 3Mối nêu cách sống hưởng thụ
  6. Câu 5Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận xét được bản tóm lược và bình giải hỗ trợ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích ý nghĩa của chi tiết sau trong văn bản: Mối và kiến tự bộc lộ hai quan niệm qua đối thoại. Viết 5–7 câu, nêu nhận xét rồi giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một đoạn 8–10 câu làm rõ chủ đề “đề cao lao động và trách nhiệm lâu dài”. Không kể lại toàn bộ bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Từ văn bản Con mối và con kiến, đề xuất một việc làm hoặc cách nhìn trong đời sống phù hợp với đề cao lao động và trách nhiệm lâu dài. Nêu giới hạn của liên hệ, không coi truyện/thơ là hướng dẫn thao tác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay