Ngữ văn 7
Ngữ vănLớp 7Bài 3. Cội nguồn yêu thương

Người thầy đầu tiên

Mục tiêu bài học

  • Đọc, giải thích và vận dụng nội dung của Người thầy đầu tiên.

Bài giảng

Tiếp cận và đọc tác phẩm

Người thầy đầu tiên – Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp.

Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. An-tư-nai nhớ lại thầy Đuy-sen, người đã đem việc học đến với trẻ em trong hoàn cảnh thiếu thốn. Thầy giúp học trò vượt khó trên đường tới lớp, quan tâm tương lai và bảo vệ cơ hội học tập của các em. Khi trưởng thành, An-tư-nai hiểu sâu hơn ý nghĩa những việc thầy làm. Lời kể được đặt trong khung câu chuyện của người họa sĩ, tạo nhiều lớp hồi tưởng. Đây là tóm lược riêng, không sử dụng lại bản dịch văn học.

Ghi chú thể loại nguyên tác: truyện. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

Chi tiết để đọc sâu (diễn giải mới): Trong phần được học, thầy cõng, bế trẻ qua dòng suối lạnh để đến lớp. Trước lời chế giễu, thầy vẫn chăm việc học của các em; An-tư-nai nhớ cả ước mong xây một lối qua suối để học trò không còn chịu lạnh.

Đọc sâu: bằng chứng và nghệ thuật

Khung người họa sĩ và lời An-tư-nai đều dùng ngôi thứ nhất nhưng không phải cùng một người kể. Cần xác định ai đang nói ở mỗi phần. Sự giản dị của thầy đối lập khó khăn xã hội khiến hành động chăm lo học trò có sức nặng. Lòng biết ơn của An-tư-nai dựa trên kí ức cụ thể chứ không một lời tôn vinh chung. Phân tích đặc điểm nhân vật có thể theo chuỗi hành động–phẩm chất–ảnh hưởng đối với người khác, đồng thời nhận ra giới hạn nhìn của từng người kể.

Thực hành độc lập

Ghi vào sổ đọc ba cột: chi tiết – nhận xét – lí giải. Kiểm tra xem nhận xét có thật sự được chi tiết hỗ trợ không. Khi có sách, đọc văn bản gốc để cảm nhận đầy đủ giọng kể, nhịp và lựa chọn từ; không xem bản tóm lược như bản sao của tác phẩm.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Từ chi tiết “Thầy lo cho đường tới lớp và cơ hội học tập của trẻ”, nêu một nhận xét có căn cứ.

    Xem lời giải

    Khung người họa sĩ và lời An-tư-nai đều dùng ngôi thứ nhất nhưng không phải cùng một người kể. Cần xác định ai đang nói ở mỗi phần. Sự giản dị của thầy đối lập khó khăn xã hội khiến hành động chăm lo học trò có sức nặng. Lòng biết ơn của An-tư-nai dựa trên kí ức cụ thể chứ không một lời tôn vinh chung. Phân tích đặc điểm nhân vật có thể theo chuỗi hành động–phẩm chất–ảnh hưởng đối với người khác, đồng thời nhận ra giới hạn nhìn của từng người kể.

Ghi nhớ

giáo dục và lòng tận tụy có thể đổi đời người

Dễ nhầm

  • Phân tích đặc điểm nhân vật có thể theo chuỗi hành động–phẩm chất–ảnh hưởng đối với người khác, đồng thời nhận ra giới hạn nhìn của từng người kể.
  • Bản tóm lược do người biên soạn viết không phải nguyên văn tác phẩm; không trích lại nó rồi ghi là lời tác giả.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Người thầy đầu tiên – Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp.

    Bản tóm lược và bình giải do nhóm biên soạn viết mới; không phải nguyên văn tác phẩm. An-tư-nai nhớ lại thầy Đuy-sen, người đã đem việc học đến với trẻ em trong hoàn cảnh thiếu thốn. Thầy giúp học trò vượt khó trên đường tới lớp, quan tâm tương lai và bảo vệ cơ hội học tập của các em. Khi trưởng thành, An-tư-nai hiểu sâu hơn ý nghĩa những việc thầy làm. Lời kể được đặt trong khung câu chuyện của người họa sĩ, tạo nhiều lớp hồi tưởng. Đây là tóm lược riêng, không sử dụng lại bản dịch văn học.

    Gợi ý đọc có căn cứ: Khung người họa sĩ và lời An-tư-nai đều dùng ngôi thứ nhất nhưng không phải cùng một người kể. Cần xác định ai đang nói ở mỗi phần. Sự giản dị của thầy đối lập khó khăn xã hội khiến hành động chăm lo học trò có sức nặng. Lòng biết ơn của An-tư-nai dựa trên kí ức cụ thể chứ không một lời tôn vinh chung. Phân tích đặc điểm nhân vật có thể theo chuỗi hành động–phẩm chất–ảnh hưởng đối với người khác, đồng thời nhận ra giới hạn nhìn của từng người kể.

    Ghi chú thể loại nguyên tác: truyện. Đây là thông tin về tác phẩm gốc; bản tóm lược văn xuôi không giữ nguyên thể thơ hay lời kể.

    Chi tiết để đọc sâu (diễn giải mới): Trong phần được học, thầy cõng, bế trẻ qua dòng suối lạnh để đến lớp. Trước lời chế giễu, thầy vẫn chăm việc học của các em; An-tư-nai nhớ cả ước mong xây một lối qua suối để học trò không còn chịu lạnh.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo ghi chú về nguyên tác đi kèm bản tóm lược, tác phẩm thuộc dạng nào?

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận định nào khái quát đúng trọng tâm văn bản đang đọc?

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa bản tóm lược và phần đọc sâu, xét từng nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Thầy lo cho đường tới lớp và cơ hội học tập của trẻ
    b)Người họa sĩ và An-tư-nai là cùng một người kể.
    c)Sự quan tâm của Đuy-sen chỉ là lời nói, không có việc làm.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp ba bước theo mạch trình bày trong bản tóm lược (không nhất thiết là toàn bộ cốt truyện).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Người trưởng thành bày tỏ biết ơn
    2. 2Họa sĩ mở khung câu chuyện
    3. 3An-tư-nai nhớ sự chăm lo của thầy
  6. Câu 5Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận xét được bản tóm lược và bình giải hỗ trợ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích ý nghĩa của chi tiết sau trong văn bản: Thầy lo cho đường tới lớp và cơ hội học tập của trẻ. Viết 5–7 câu, nêu nhận xét rồi giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết một đoạn 8–10 câu làm rõ chủ đề “giáo dục và lòng tận tụy có thể đổi đời người”. Không kể lại toàn bộ bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Từ văn bản Người thầy đầu tiên, đề xuất một việc làm hoặc cách nhìn trong đời sống phù hợp với giáo dục và lòng tận tụy có thể đổi đời người. Nêu giới hạn của liên hệ, không coi truyện/thơ là hướng dẫn thao tác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay