Hệ thống và so sánh
Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ: mở lòng cảm nhận thế giới và tình yêu thương. Nhan đề tạo tương phản giữa nhắm mắt và mở cửa: giảm việc nhìn bằng mắt để mở khả năng cảm nhận bằng các giác quan và tình yêu. Bố không giảng đạo bằng mệnh lệnh mà kiên nhẫn tạo trải nghiệm cho con. Ngôi kể thứ nhất giúp bài học hiện lên như quá trình phát hiện của đứa trẻ. Chi tiết món quà cho thấy giá trị không chỉ nằm ở giá tiền; cách nhận quà cũng bộc lộ lòng biết ơn. Không diễn giải nhan đề như phủ nhận vai trò của thị giác hay coi ai cũng có khả năng cảm giác giống nhau.
Người thầy đầu tiên: giáo dục và lòng tận tụy có thể đổi đời người. Khung người họa sĩ và lời An-tư-nai đều dùng ngôi thứ nhất nhưng không phải cùng một người kể. Cần xác định ai đang nói ở mỗi phần. Sự giản dị của thầy đối lập khó khăn xã hội khiến hành động chăm lo học trò có sức nặng. Lòng biết ơn của An-tư-nai dựa trên kí ức cụ thể chứ không một lời tôn vinh chung. Phân tích đặc điểm nhân vật có thể theo chuỗi hành động–phẩm chất–ảnh hưởng đối với người khác, đồng thời nhận ra giới hạn nhìn của từng người kể.
Quê hương: tình yêu làng biển và người lao động. Cảnh ra khơi có nhịp mạnh và vẻ phấn chấn; cảnh trở về làm nổi niềm vui lao động. Con thuyền không chỉ là công cụ, qua nhân hóa nó như một cơ thể từng trải và gắn bó với làng. Kết thúc chuyển từ tái hiện cảnh sang trực tiếp bộc lộ nỗi nhớ, làm rõ khoảng cách của người đang hồi tưởng. Phân tích nên chỉ ra chi tiết giác quan tạo nét riêng làng biển; không đổi quê cụ thể thành cảnh nông thôn chung chung.