Ngữ văn 7
Ngữ vănLớp 7Bài 2. Khúc nhạc tâm hồn

Trình bày suy nghĩ về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ tác phẩm văn học đã đọc)

Mục tiêu bài học

  • Đọc, giải thích và vận dụng nội dung của Trình bày suy nghĩ về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ tác phẩm văn học đã đọc).

Bài giảng

Vấn đề, mục đích và chuẩn bị

Vấn đề: Trân trọng sự chăm sóc của người thân từ Gặp lá cơm nếp.

Lập ba ý: quan điểm/diễn biến chính, chi tiết hoặc lí do, điều muốn người nghe cùng nghĩ. Chọn cách nói phù hợp thời gian; không đọc nguyên bài dài. Khi kể ngụ ngôn, giữ tình huống, kết quả và giọng nhân vật; khi giải thích quy tắc, nói đủ điều kiện và trình tự.

Bài nói mẫu và cách nghe

Xin chào các bạn. Bài thơ làm em nghĩ về những việc chăm sóc thường ngày mà mình dễ quên cảm ơn. Hương lá gợi nhớ mẹ cho thấy kí ức lớn có thể bắt đầu từ điều nhỏ. Em không nghĩ biết ơn chỉ là nói lời đẹp; chúng ta có thể tự sắp đồ, hỏi người thân cần giúp gì. Mỗi gia đình có hoàn cảnh khác nhau nên không áp một mẫu việc cho tất cả.

Em muốn kể một tình huống giả định rất gần: người thân chuẩn bị nước và nhắc em nghỉ khi học lâu, nhưng em mải làm việc nên chỉ đáp qua loa. Nếu có lúc phải tự lo mọi thứ, em mới thấy những nhắc nhở ấy đỡ cho mình bao nhiêu việc. Bởi vậy, em muốn bắt đầu bằng chú ý một việc cụ thể và cảm ơn đúng điều đó, không chỉ nói một câu theo thói quen. Từ lá cơm nếp gợi về bếp mẹ trong bài thơ, em hiểu kí ức tình thân thường đi cùng mùi, tiếng và cử chỉ nhỏ. Tuy nhiên, mỗi người có thể sống với cha mẹ, ông bà, người chăm sóc hoặc trong hoàn cảnh khác. Chúng ta không nên hỏi chuyện riêng để so ai được thương hơn. Một hành động đáp lại cần vừa sức, như giữ góc học tập gọn hoặc hỏi trước khi giúp. Với em, biết ơn là giữ sự quan tâm trong cách sống hằng ngày.

Em xin dừng ở đây để nghe góp ý. Em muốn chúng ta hỏi vào lí do và chi tiết, không đánh giá người nói chỉ vì bạn có trải nghiệm khác. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

Khi nghe, ghi ý chính, căn cứ và câu hỏi. Khi trình bày, điều chỉnh tốc độ và chi tiết theo 2–3 phút được giao; không đọc dồn để chạy hết chữ. Bài nói do người biên soạn viết mới, ví dụ giả định không là báo cáo trải nghiệm thật của học sinh.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một bài nói tham khảo cho nhiệm vụ của bài; luyện nói có nhấn, ngừng và tự đo thời gian.

    Xem lời giải

    Xin chào các bạn. Bài thơ làm em nghĩ về những việc chăm sóc thường ngày mà mình dễ quên cảm ơn. Hương lá gợi nhớ mẹ cho thấy kí ức lớn có thể bắt đầu từ điều nhỏ. Em không nghĩ biết ơn chỉ là nói lời đẹp; chúng ta có thể tự sắp đồ, hỏi người thân cần giúp gì. Mỗi gia đình có hoàn cảnh khác nhau nên không áp một mẫu việc cho tất cả.

    Em muốn kể một tình huống giả định rất gần: người thân chuẩn bị nước và nhắc em nghỉ khi học lâu, nhưng em mải làm việc nên chỉ đáp qua loa. Nếu có lúc phải tự lo mọi thứ, em mới thấy những nhắc nhở ấy đỡ cho mình bao nhiêu việc. Bởi vậy, em muốn bắt đầu bằng chú ý một việc cụ thể và cảm ơn đúng điều đó, không chỉ nói một câu theo thói quen. Từ lá cơm nếp gợi về bếp mẹ trong bài thơ, em hiểu kí ức tình thân thường đi cùng mùi, tiếng và cử chỉ nhỏ. Tuy nhiên, mỗi người có thể sống với cha mẹ, ông bà, người chăm sóc hoặc trong hoàn cảnh khác. Chúng ta không nên hỏi chuyện riêng để so ai được thương hơn. Một hành động đáp lại cần vừa sức, như giữ góc học tập gọn hoặc hỏi trước khi giúp. Với em, biết ơn là giữ sự quan tâm trong cách sống hằng ngày.

    Em xin dừng ở đây để nghe góp ý. Em muốn chúng ta hỏi vào lí do và chi tiết, không đánh giá người nói chỉ vì bạn có trải nghiệm khác. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

Ghi nhớ

Nói đúng vấn đề, có căn cứ và nghe để hiểu trước khi phản hồi.

Dễ nhầm

  • Phân biệt dữ kiện trong văn bản, suy luận có căn cứ và ý kiến riêng; không biến suy đoán thành sự kiện.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống nói được giao: Trân trọng sự chăm sóc của người thân từ Gặp lá cơm nếp. Cần tập trung vào nhiệm vụ nào dưới đây?

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Khi bạn có ý kiến khác, cách đáp phù hợp là:

  3. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp quy trình nói và nghe.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Trả lời, điều chỉnh khi có căn cứ
    2. 2Xác định vấn đề và người nghe
    3. 3Trình bày và lắng nghe phản hồi
    4. 4Lập ý kèm chi tiết/bằng chứng
  4. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Ghép vai với việc cần làm.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  5. Câu 5Mức 2Tự luận

    Nghe bài nói mẫu. Ghi một ý chính, một căn cứ và một câu hỏi cần làm rõ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Trình bày bài nói 2–3 phút về: Trân trọng sự chăm sóc của người thân từ Gặp lá cơm nếp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Ghi một câu hỏi thực từ bạn đối thoại và câu trả lời của em. Nêu chỗ cần kiểm tra thêm nếu chưa biết.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sau trao đổi, viết lại phần mở và một ý thân bài cho người nghe chưa biết chủ đề. Giải thích vì sao em đổi.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay