Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 9. Trái Đất - ngôi nhà chung

Đọc mở rộng

Mục tiêu bài học

  • Đọc mở rộng đúng hai loại: nghị luận và thông tin; lập phiếu theo đặc trưng riêng.
  • Trao đổi nhận xét, kiểm nguồn và giới hạn bằng chứng.

Bài giảng

Nhiệm vụ đọc mở rộng của Bài 8–9

Tìm đọc cả văn bản nghị luận về vấn đề gần gũi và văn bản thông tin về Trái Đất, sự sống, môi trường; không chỉ chọn bài thông tin. Với nghị luận: chỉ ý kiến, lí lẽ, bằng chứng, xem ví dụ hỗ trợ kết luận đến đâu. Với thông tin: nêu đối tượng, ý chính, cách tổ chức, nguồn và giới hạn dữ kiện. Chia sẻ điều hiểu và một câu hỏi; nhận phản hồi rồi điều chỉnh phiếu.

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Đọc mở rộng — Người biên soạn. Ngữ liệu thông tin gốc bổ trợ cho nhiệm vụ đọc mở rộng.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Trong góc vườn trường, một nhóm quan sát côn trùng gần khóm hoa vào ba buổi sáng. Nhóm ghi thời điểm, thời tiết và những dạng côn trùng nhìn thấy, chụp ảnh từ xa nếu được phép. Không bắt sinh vật hoặc chạm tổ. Sổ ghi rõ phạm vi: chỉ một góc vườn, một số giờ, không thay một khảo sát toàn trường. Sau đó, nhóm đối chiếu sách thư viện về thụ phấn, hỏi giáo viên để tránh gọi nhầm loài. Một ảnh rõ và một câu hỏi chưa trả lời cũng là kết quả có ích, nếu không giả vờ đã biết hết.

Đọc sâu từ chi tiết

Đọc đi cùng ghi nguồn
Chọn văn bản thông tin từ thư viện, ghi tác giả/nguồn và năm. Bản gốc thực hành này không thay việc chọn một bài đọc ngoài SGK.

Phân biệt quan sát và kết luận
Mẫu nhỏ cho chi tiết cụ thể, không đủ khái quát mọi nơi. Ghi điều chưa biết là cách giữ trung thực.

Phiếu đọc mở rộng
Phiếu cần tên, nguồn, thông tin chính, hai bằng chứng, thuật ngữ cần tra và câu hỏi tiếp. Khi chia sẻ, nêu lí do tin nguồn.

Lập luận về nội dung và hình thức

Bài đọc thực hành minh họa cách tiếp nhận thông tin có trách nhiệm: quan sát có ghi chép, phân biệt điều thấy với điều suy và tìm nguồn đối chiếu. Phiếu đọc không chỉ tóm tắt mà cần nêu câu hỏi, độ tin cậy và giới hạn. Em chọn thêm một văn bản thông tin hợp pháp ngoài SGK để áp dụng, ghi rõ tên, tác giả, nguồn và hai bằng chứng thay vì chỉ chép một lời giới thiệu.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Đối chiếu với một văn bản nghị luận gốc

Khác cách làm vẫn có thể cùng nhóm — nghị luận gốc do người biên soạn viết

Một nhóm đọc sách nên để các bạn góp việc theo khả năng, thay vì bắt mọi người cùng thuyết trình. Có bạn diễn đạt bằng hình rõ hơn bằng lời nói, nên một sơ đồ tốt cũng giúp cả nhóm hiểu sách. Trong buổi trao đổi, An trình bày miệng còn Hà vẽ mạch sự việc; hai sản phẩm làm rõ những chỗ khác nhau. Tuy nhiên, nhóm vẫn phải thống nhất thời hạn và dùng thông tin trung thực. Tôn trọng cách làm riêng không có nghĩa bỏ nhiệm vụ chung.

Ý kiến là nên góp việc theo khả năng; lí lẽ là có cách biểu đạt khác nhau vẫn hữu ích; việc An nói và Hà vẽ là ví dụ. Phần giới hạn giữ quy tắc chung. Phiếu nghị luận cần những mục này, không chỉ ghi thời tiết hay số lượng quan sát như phiếu thông tin.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Bài đọc thực hành minh họa cách tiếp nhận thông tin có trách nhiệm: quan sát có ghi chép, phân biệt điều thấy với điều suy và tìm nguồn đối chiếu. Phiếu đọc không chỉ tóm tắt mà cần nêu câu hỏi, độ tin cậy và giới hạn. Em chọn thêm một văn bản thông tin hợp pháp ngoài SGK để áp dụng, ghi rõ tên, tác giả, nguồn và hai bằng chứng thay vì chỉ chép một lời giới thiệu.

Ghi nhớ

Bài đọc thực hành minh họa cách tiếp nhận thông tin có trách nhiệm: quan sát có ghi chép, phân biệt điều thấy với điều suy và tìm nguồn đối chiếu. Phiếu đọc không chỉ tóm tắt mà cần nêu câu hỏi, độ tin cậy và giới hạn. Em chọn thêm một văn bản thông tin hợp pháp ngoài SGK để áp dụng, ghi rõ tên, tác giả, nguồn và hai bằng chứng thay vì chỉ chép một lời giới thiệu.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Đọc mở rộng — Người biên soạn. Ngữ liệu thông tin gốc bổ trợ cho nhiệm vụ đọc mở rộng.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Trong góc vườn trường, một nhóm quan sát côn trùng gần khóm hoa vào ba buổi sáng. Nhóm ghi thời điểm, thời tiết và những dạng côn trùng nhìn thấy, chụp ảnh từ xa nếu được phép. Không bắt sinh vật hoặc chạm tổ. Sổ ghi rõ phạm vi: chỉ một góc vườn, một số giờ, không thay một khảo sát toàn trường. Sau đó, nhóm đối chiếu sách thư viện về thụ phấn, hỏi giáo viên để tránh gọi nhầm loài. Một ảnh rõ và một câu hỏi chưa trả lời cũng là kết quả có ích, nếu không giả vờ đã biết hết.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhóm quan sát ở đâu?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhóm ghi những gì?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Nhóm tránh hành vi nào? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Làm gì để tránh nhầm tên loài?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Ghi thời gian và phạm vi giúp người đọc nhận giới hạn quan sát.
    b)Ba buổi ở góc vườn đủ chứng minh toàn trường chỉ có những sinh vật đã thấy.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Đọc ngữ liệu

    Khác cách làm vẫn có thể cùng nhóm — nghị luận gốc do người biên soạn viết

    Một nhóm đọc sách nên để các bạn góp việc theo khả năng, thay vì bắt mọi người cùng thuyết trình. Có bạn diễn đạt bằng hình rõ hơn bằng lời nói, nên một sơ đồ tốt cũng giúp cả nhóm hiểu sách. Trong buổi trao đổi, An trình bày miệng còn Hà vẽ mạch sự việc; hai sản phẩm làm rõ những chỗ khác nhau. Tuy nhiên, nhóm vẫn phải thống nhất thời hạn và dùng thông tin trung thực. Tôn trọng cách làm riêng không có nghĩa bỏ nhiệm vụ chung.

  9. Câu 7Mức 3Tự luận

    So sánh cách đọc bản quan sát góc vườn ở đầu phần luyện tập và bài nghị luận trên: mỗi bản cần kiểm tra loại bằng chứng nào, nhằm mục đích gì?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 8Mức 4Tự luận

    Tự tìm và đọc một văn bản nghị luận gần chủ đề khác biệt và một văn bản thông tin về sự sống/môi trường ngoài SGK. Nộp hai phiếu có tên, tác giả, nguồn: phiếu nghị luận ghi ý kiến–lí lẽ–bằng chứng; phiếu thông tin ghi ý chính–cách tổ chức–hai dữ kiện và giới hạn. Chia sẻ một câu hỏi để nhóm thảo luận.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay