Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 9. Trái Đất - ngôi nhà chung

Trái Đất

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Trái Đất.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Trái Đất — Ra-xun Gam-da-tốp. Thơ; lược ý bằng lời riêng, không chép bản dịch. Bản tiếng Việt trong SGK do Minh Tâm dịch qua bản tiếng Nga của Na-um Grép-nhi-ốp; không vì tác giả nguyên bản qua đời mà mặc nhiên coi bản dịch hết quyền bảo hộ.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Người nói hướng lời tới Trái Đất như một đối tượng có thể đau và cần được chở che. Đối lập với những hành vi khai thác, chia cắt hoặc đối xử như vật sử dụng, tiếng nói trữ tình muốn nâng niu an ủi hành tinh. Cách gọi trực tiếp đưa một vấn đề rộng lớn về quan hệ gần gũi. Bài thơ không đưa kế hoạch kĩ thuật bảo vệ môi trường, mà khơi tình thương để người đọc nhìn lại cách mình làm hại hoặc chăm sóc ngôi nhà chung.

Đọc sâu từ chi tiết

Đối thoại với hành tinh
Gọi Trái Đất trực tiếp và trao cảm xúc là nhân hóa, giúp điều lớn trở nên gần.

Hai thái độ tương phản
Phía làm hại và phía nâng niu bộc lộ lựa chọn đạo đức. Cần đọc thái độ qua hình ảnh, không chỉ lặp khẩu hiệu.

Thơ và văn bản thông tin
Thơ thúc đẩy cảm xúc, thông tin giúp hiểu cơ chế. Hai cách bổ sung cho nhau, không dùng thơ thay dữ liệu hoặc ngược lại.

Lập luận về nội dung và hình thức

Nhân hóa tạo quan hệ tình cảm với Trái Đất, không để hành tinh chỉ là một vật liệu vô tri. Trước những cách đối xử gây hại, tiếng nói nâng niu gợi mỗi người có thể chọn một thái độ khác. Sức mạnh thơ nằm ở khả năng khiến người đọc cảm được điều cần bảo vệ. Để biến cảm xúc thành hành động có hiệu quả, vẫn cần thông tin và hướng dẫn chuyên môn.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Nhân hóa tạo quan hệ tình cảm với Trái Đất, không để hành tinh chỉ là một vật liệu vô tri. Trước những cách đối xử gây hại, tiếng nói nâng niu gợi mỗi người có thể chọn một thái độ khác. Sức mạnh thơ nằm ở khả năng khiến người đọc cảm được điều cần bảo vệ. Để biến cảm xúc thành hành động có hiệu quả, vẫn cần thông tin và hướng dẫn chuyên môn.

Ghi nhớ

Nhân hóa tạo quan hệ tình cảm với Trái Đất, không để hành tinh chỉ là một vật liệu vô tri. Trước những cách đối xử gây hại, tiếng nói nâng niu gợi mỗi người có thể chọn một thái độ khác. Sức mạnh thơ nằm ở khả năng khiến người đọc cảm được điều cần bảo vệ. Để biến cảm xúc thành hành động có hiệu quả, vẫn cần thông tin và hướng dẫn chuyên môn.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Trái Đất — Ra-xun Gam-da-tốp. Thơ; lược ý bằng lời riêng, không chép bản dịch. Bản tiếng Việt trong SGK do Minh Tâm dịch qua bản tiếng Nga của Na-um Grép-nhi-ốp; không vì tác giả nguyên bản qua đời mà mặc nhiên coi bản dịch hết quyền bảo hộ.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Người nói hướng lời tới Trái Đất như một đối tượng có thể đau và cần được chở che. Đối lập với những hành vi khai thác, chia cắt hoặc đối xử như vật sử dụng, tiếng nói trữ tình muốn nâng niu an ủi hành tinh. Cách gọi trực tiếp đưa một vấn đề rộng lớn về quan hệ gần gũi. Bài thơ không đưa kế hoạch kĩ thuật bảo vệ môi trường, mà khơi tình thương để người đọc nhìn lại cách mình làm hại hoặc chăm sóc ngôi nhà chung.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Người nói hướng lời tới ai?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Biện pháp nổi bật là gì?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Thái độ người nói là gì? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bài thơ chủ yếu tạo tác động gì?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Nhân hóa làm vấn đề bảo vệ hành tinh trở thành quan hệ tình cảm gần gũi.
    b)Một bài thơ có thể thay toàn bộ dữ kiện và hướng dẫn kĩ thuật môi trường.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Trái Đất. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Kết hợp một thông điệp có cảm xúc và một việc làm có thể kiểm tra để bảo vệ lớp học xanh; không dùng khẩu hiệu thay kế hoạch.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay