Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 7. Thế giới cổ tích

Cây khế

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Cây khế.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Cây khế — Tác giả dân gian. Truyện cổ tích.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Hai anh em chia gia tài; người anh giữ phần lớn, người em nhận cây khế rồi chăm chỉ sống bằng lao động. Chim đến ăn khế, hứa trả công và dặn may túi vừa định lượng để đi lấy vàng. Người em làm theo, trở nên khá giả nhưng không thay đổi cách sống. Người anh biết chuyện, đổi tài sản lấy cây và gặp lại cơ hội ấy. Vì tham, anh may túi lớn, lấy quá nhiều. Trên đường về, tải nặng khiến anh rơi xuống biển. Hai lần tương ứng làm lựa chọn đạo đức khác nhau trở thành trung tâm câu chuyện.

Đọc sâu từ chi tiết

Hai lượt lặp
Cùng cây, chim, cơ hội nhưng hành động khác tạo kết quả khác. Kết cấu đối ứng giúp người đọc so phẩm chất, không chỉ nhìn giàu nghèo.

Lời dặn và giới hạn
Chiếc túi là giới hạn được nói trước. Sự khác biệt không ở may mắn đơn thuần mà ở cách đáp một quy tắc.

Đọc hình phạt có suy xét
Kết thúc biểu đạt quan niệm dân gian về tham lam. Ngoài đời, không lấy tai nạn làm bằng chứng nạn nhân có lỗi hoặc xứng đáng bị hại.

Lập luận về nội dung và hình thức

Câu chuyện tổ chức hai cơ hội tương ứng để làm nổi lựa chọn. Người em không chỉ nghèo mà còn chăm chỉ và biết giữ lời dặn; người anh không chỉ giàu mà hành động tham vượt giới hạn. Túi lớn biến một ham muốn trừu tượng thành hình ảnh dễ nhớ. Tuy vậy, khi liên hệ đời thật, cần giữ bài học tránh tham mà không phán rằng ai gặp nạn cũng đáng bị như thế.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Câu chuyện tổ chức hai cơ hội tương ứng để làm nổi lựa chọn. Người em không chỉ nghèo mà còn chăm chỉ và biết giữ lời dặn; người anh không chỉ giàu mà hành động tham vượt giới hạn. Túi lớn biến một ham muốn trừu tượng thành hình ảnh dễ nhớ. Tuy vậy, khi liên hệ đời thật, cần giữ bài học tránh tham mà không phán rằng ai gặp nạn cũng đáng bị như thế.

Ghi nhớ

Câu chuyện tổ chức hai cơ hội tương ứng để làm nổi lựa chọn. Người em không chỉ nghèo mà còn chăm chỉ và biết giữ lời dặn; người anh không chỉ giàu mà hành động tham vượt giới hạn. Túi lớn biến một ham muốn trừu tượng thành hình ảnh dễ nhớ. Tuy vậy, khi liên hệ đời thật, cần giữ bài học tránh tham mà không phán rằng ai gặp nạn cũng đáng bị như thế.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Cây khế — Tác giả dân gian. Truyện cổ tích.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Hai anh em chia gia tài; người anh giữ phần lớn, người em nhận cây khế rồi chăm chỉ sống bằng lao động. Chim đến ăn khế, hứa trả công và dặn may túi vừa định lượng để đi lấy vàng. Người em làm theo, trở nên khá giả nhưng không thay đổi cách sống. Người anh biết chuyện, đổi tài sản lấy cây và gặp lại cơ hội ấy. Vì tham, anh may túi lớn, lấy quá nhiều. Trên đường về, tải nặng khiến anh rơi xuống biển. Hai lần tương ứng làm lựa chọn đạo đức khác nhau trở thành trung tâm câu chuyện.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Người em nhận tài sản gì?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chim yêu cầu điều gì về túi?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Người anh khác em ở hành động nào? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Kết cấu hai lượt giúp làm rõ gì?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Hai lần gặp chim đặt cạnh nhau làm rõ cách ứng xử khác nhau của hai anh em.
    b)Từ tai nạn người anh có thể suy ra mọi người gặp tai nạn ngoài đời đều đáng bị phạt.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Cây khế. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Nêu một tình huống phải chia tài nguyên hạn chế ở lớp và cách giữ giới hạn chung.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay