Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 5. Những nẻo đường xứ sở

Cửu Long Giang ta ơi

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Cửu Long Giang ta ơi.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Cửu Long Giang ta ơi — Nguyên Hồng. Thơ tự do.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Dòng sông Cửu Long đi vào tâm hồn người nói từ bài học địa lí thời nhỏ. Những tên đất, đường nước trên bản đồ mở ra một thế giới chưa từng thấy. Khi trưởng thành, dòng sông không còn chỉ là nét vẽ: mang hình ảnh con người, lao động, lịch sử và tình cảm với xứ sở. Tiếng gọi trong nhan đề gợi sự thân thiết với một không gian lớn. Mạch hồi tưởng nối tuổi học trò với nhận thức rộng hơn về đất nước và những vùng đất dòng sông đi qua.

Đọc sâu từ chi tiết

Từ bản đồ đến trải nghiệm tinh thần
Thông tin địa lí mở đầu một hành trình tưởng tượng. Lớn lên, người nói nhận ra đất đai gắn với cuộc sống, lịch sử và con người.

Tiếng gọi thân thiết
Cách gọi dòng sông làm một địa danh xa trở thành đối tượng đối thoại. Đây là tình cảm chứ không phải tuyên bố sở hữu nguồn nước.

Nhịp tự do
Độ dài dòng linh hoạt phù hợp dòng hồi tưởng và sự mở rộng không gian; không nên đếm bài như lục bát cố định.

Lập luận về nội dung và hình thức

Bài thơ cho thấy tri thức có thể trở thành tình cảm. Từ nét sông trên bản đồ, người học trò đi tới một hình dung về đất đai rộng lớn; rồi qua trưởng thành, nhận ra trong đó là công sức, lịch sử và đời sống. Câu thơ tự do cho phép mạch nhớ mở rộng. Tiếng gọi thân thiết ở nhan đề làm quan hệ với xứ sở có giọng riêng, không chỉ là việc nhớ tên địa danh.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Bài thơ cho thấy tri thức có thể trở thành tình cảm. Từ nét sông trên bản đồ, người học trò đi tới một hình dung về đất đai rộng lớn; rồi qua trưởng thành, nhận ra trong đó là công sức, lịch sử và đời sống. Câu thơ tự do cho phép mạch nhớ mở rộng. Tiếng gọi thân thiết ở nhan đề làm quan hệ với xứ sở có giọng riêng, không chỉ là việc nhớ tên địa danh.

Ghi nhớ

Bài thơ cho thấy tri thức có thể trở thành tình cảm. Từ nét sông trên bản đồ, người học trò đi tới một hình dung về đất đai rộng lớn; rồi qua trưởng thành, nhận ra trong đó là công sức, lịch sử và đời sống. Câu thơ tự do cho phép mạch nhớ mở rộng. Tiếng gọi thân thiết ở nhan đề làm quan hệ với xứ sở có giọng riêng, không chỉ là việc nhớ tên địa danh.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Cửu Long Giang ta ơi — Nguyên Hồng. Thơ tự do.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Dòng sông Cửu Long đi vào tâm hồn người nói từ bài học địa lí thời nhỏ. Những tên đất, đường nước trên bản đồ mở ra một thế giới chưa từng thấy. Khi trưởng thành, dòng sông không còn chỉ là nét vẽ: mang hình ảnh con người, lao động, lịch sử và tình cảm với xứ sở. Tiếng gọi trong nhan đề gợi sự thân thiết với một không gian lớn. Mạch hồi tưởng nối tuổi học trò với nhận thức rộng hơn về đất nước và những vùng đất dòng sông đi qua.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dòng sông đầu tiên đến với người nói qua đâu?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mạch chính nối những thời điểm nào?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Dòng sông khi lớn lên gắn với gì? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thể thơ là gì?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Bài học địa lí thời nhỏ mở đầu mối gắn bó tinh thần với dòng sông.
    b)Mạch hồi tưởng cho thấy dòng sông chỉ là nét bản đồ, không gắn con người.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Cửu Long Giang ta ơi. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Kể một bài học đã khiến em muốn tìm hiểu một nơi, phân biệt điều biết từ sách và điều chưa trực tiếp trải nghiệm.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay