Bài thơ làm ngữ liệu
Chiều về nắng trải bờ tre
Tiếng bà ru nhẹ theo hè gió sang
Con nghe hạt lúa mơ màng
Đường quê thơm bước nhẹ nhàng sớm mai.
(Thơ thực hành do người biên soạn viết)
Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 4. Quê hương yêu dấu
Viết đoạn văn thể hiện cảm xúc về một bài thơ lục bát
Mục tiêu bài học
- Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Viết đoạn văn thể hiện cảm xúc về một bài thơ lục bát.
- Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.
Bài giảng
Chuẩn bị và tổ chức ý
Viết một đoạn cảm xúc về thơ lục bát; nêu bài/tác giả hoặc nguồn, dẫn chi tiết và giải thích nhịp, vần, hình ảnh giúp cảm xúc thế nào.
Dàn ý:
- Mở: tình quê trong mẫu thơ gốc.
- Thân: hình ảnh bà và lúa, nhịp 6–8, vần nối tre–hè gợi sự tiếp nối.
- Kết: muốn lưu giữ âm thanh và công sức người thân.
Bài mẫu gốc và cách đọc lại
Mẫu lục bát về bờ tre và lời ru khiến em cảm thấy quê hương không chỉ là nơi trên bản đồ. Dòng đầu mở một buổi chiều có nắng, còn dòng sau đưa tiếng bà vào cảnh vật. Em thích cách vần tre nối với hè vì tiếng đọc như không dừng ở ranh giới hai dòng. Sự nối tiếp ấy còn đi từ sang đến màng, rồi nhàng, làm lời thơ có một dòng chảy mềm. Hình ảnh hạt lúa mơ màng nhân hóa vật nhỏ bé, từ đó, gợi công sức và niềm mong mùa vụ. Dù chỉ bốn dòng, người viết không kể nhiều sự kiện mà chọn mấy cảm giác: nắng, tiếng ru, mùi thơm đường quê. Nhịp sáu–tám làm các cảm giác ấy trở nên quen thuộc như một lời thủ thỉ. Đọc xong, em muốn hỏi bà về những câu ru bà nhớ và ghi lại bằng sự đồng ý của bà. Điều em nhận được không chỉ là vẻ đẹp âm thanh, mà là ý thức trân trọng công sức và kí ức đã làm nên nơi mình gọi là quê.
Tự chỉnh sửa: đối chiếu từng yêu cầu với bài; gạch chi tiết cụ thể, kiểm trình tự và đại từ, sửa chỗ mơ hồ. Bài mẫu là một cách triển khai, không phải đáp án duy nhất; giáo viên chấm bài thật theo rubric.
Ví dụ
Ví dụ 1
Thơ có vần nên tôi thích. Mọi bài quê hương đều giống nhau.
Xem lời giảiẨn lời giải
Sửa: Em thích cách vần tre–hè nối hai dòng vì nó làm lời ru như ngân dài. Cảm xúc cần gắn với hình thức cụ thể; không khẳng định mọi bài đều giống nhau.
Ghi nhớ
Viết một đoạn cảm xúc về thơ lục bát; nêu bài/tác giả hoặc nguồn, dẫn chi tiết và giải thích nhịp, vần, hình ảnh giúp cảm xúc thế nào.
Dễ nhầm
- Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.
Bài tập
Đã đúng 0/4 câu
Đọc ngữ liệu
Chiều về nắng trải bờ tre
Tiếng bà ru nhẹ theo hè gió sang
Con nghe hạt lúa mơ màng
Đường quê thơm bước nhẹ nhàng sớm mai.
(Thơ thực hành do người biên soạn viết)- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Một nhận xét về lục bát nên có căn cứ nào?
- Câu 2Mức 2Sắp xếp thứ tự
Sắp xếp quy trình viết.
Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).
- 1Tìm ý, lập dàn ý
- 2Viết bản nháp bằng lời riêng
- 3Xác định đề tài, người đọc và yêu cầu
- 4Đọc lại và chỉnh sửa
- Câu 3Mức 2Ghép nối
Nối phần với nhiệm vụ.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
- Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý
Đánh giá yêu cầu của kiểu bài đang luyện.
ÝĐúngSaia)Nhận xét nhạc điệu cần chỉ tiếng hiệp vần hoặc nhịp cụ thể.b)Đoạn cảm xúc chỉ được đếm tiếng, không cần tình cảm của người viết.c)Hình ảnh có thể làm lí do cho cảm xúc riêng nếu lí giải có căn cứ. - Câu 5Mức 2Tự luận
Lập dàn ý cụ thể cho nhiệm vụ: Viết một đoạn cảm xúc về thơ lục bát; nêu bài/tác giả hoặc nguồn, dẫn chi tiết và giải thích nhịp, vần, hình ảnh giúp cảm xúc thế nào.
0 từ
0/10 ảnhCó thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
- Câu 6Mức 3Tự luận
Sửa đoạn sau cho rõ ý và đúng yêu cầu, giải thích một thay đổi:
Thơ có vần nên tôi thích. Mọi bài quê hương đều giống nhau.
0 từ
0/10 ảnhCó thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
- Câu 7Mức 3Tự luận
Viết một phần quan trọng của đoạn văn cảm xúc này; chỉ ra chi tiết em sẽ dùng làm trọng tâm.
0 từ
0/10 ảnhCó thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
- Câu 8Mức 4Tự luận
Hoàn thành đoạn văn cảm xúc theo nhiệm vụ: Viết một đoạn cảm xúc về thơ lục bát; nêu bài/tác giả hoặc nguồn, dẫn chi tiết và giải thích nhịp, vần, hình ảnh giúp cảm xúc thế nào.
0 từ
0/10 ảnhCó thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.