Hoán dụ gọi một sự vật bằng tên của sự vật khác có quan hệ gần gũi với nó, như lấy bộ phận để gọi người có bộ phận ấy, hoặc lấy vật chứa để gọi người ở trong. Khác ẩn dụ dựa nét tương đồng, hoán dụ dựa sự gắn bó có thật trong ngữ cảnh. So sánh, nhân hóa, ẩn dụ và hoán dụ đều cần được giải thích dấu hiệu và tác dụng, không chỉ gọi tên.
Ngữ liệu gốc: “Những bàn tay cùng xếp sách lên kệ, người nào cũng cẩn thận. Cả phòng đọc vỗ tay khi việc chung hoàn tất.” Bàn tay gọi những người đang xếp sách: lấy bộ phận gọi toàn thể; phòng đọc gọi những người trong phòng: lấy nơi chứa gọi người ở trong. Hai cách là hoán dụ, làm nổi công sức và niềm vui chung. So với “Hàng tre đứng gác” gán nét người hoặc “Con đường là sợi chỉ” dựa hình dạng, cần phân biệt quan hệ gần gũi với tương đồng.
Ví dụ 1
Vì sao “những bàn tay” trong ngữ liệu là hoán dụ, không phải chỉ tả một bộ phận cơ thể?
Cụm “người nào cũng cẩn thận” cho thấy chủ thể hành động là con người toàn vẹn. Dùng bàn tay để gọi người làm việc là quan hệ bộ phận–toàn thể; cách nói nhấn công sức cụ thể, không dựa việc hai đối tượng giống hình dạng như ẩn dụ.
Hoán dụ dựa quan hệ gần gũi; ẩn dụ dựa tương đồng. Phải đọc ngữ cảnh để biết tên gọi đang chỉ điều gì và góp phần tạo nghĩa ra sao.
Đã đúng 0/5 câu
Đọc ngữ liệu
Ngữ liệu gốc:
Những bàn tay cùng xếp sách lên kệ, người nào cũng cẩn thận. Cả phòng đọc vỗ tay khi việc chung hoàn tất.
Trong ngữ liệu, “những bàn tay” được dùng để gọi ai hoặc cái gì?
Cách gọi “cả phòng đọc vỗ tay” dựa trên quan hệ nào?
Nối cách diễn đạt với căn cứ tạo hình trong ngữ cảnh đã cho.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Đánh giá cách phân biệt biện pháp tu từ.
Cách nói nào là hoán dụ rõ nhất theo các ngữ cảnh đầy đủ sau?
Phân tích hoán dụ “những bàn tay” trong ngữ liệu bằng 2–3 câu: chỉ đối tượng, quan hệ và tác dụng.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Tạo một câu hoán dụ theo quan hệ vật chứa–người ở trong; thêm ngữ cảnh để người đọc không hiểu là đồ vật có tay hoặc miệng.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Tả một cảnh em biết bằng một biện pháp tu từ và ghi rõ điều có thật/điều tưởng tượng.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
