Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 4. Quê hương yêu dấu

Chuyện cổ nước mình

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu và vận dụng kiến thức của phần Chuyện cổ nước mình.
  • Trình bày nhận xét có dẫn chứng; phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng.

Bài giảng

Định hướng và văn bản hỗ trợ

Chuyện cổ nước mình — Lâm Thị Mỹ Dạ. Thơ lục bát.

Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

Người nói bộc lộ tình yêu với truyện cổ vì tìm thấy lòng nhân hậu và sự từng trải của cha ông. Các câu chuyện lưu giữ cách nhìn về người hiền, người tham, sự công bằng và lòng biết ơn. Từ chuyện xưa, người đọc hôm nay được gợi cách tự hỏi nên sống thế nào. Khoảng cách các thế hệ có thể lớn, nhưng câu chuyện là nhịp nối để tiếng nói quá khứ tiếp tục vang trong đời sống mới.

Trích ngắn để phân tích: “Tôi yêu chuyện cổ nước tôi” (Lâm Thị Mỹ Dạ).

Đọc sâu từ chi tiết

Yêu chuyện cổ vì giá trị sống
Tình yêu không chỉ vì yếu tố thần kì. Những cách ứng xử trong truyện giúp người đọc hiểu nhân hậu và phân biệt điều thiện–ác.

Nhịp nối thế hệ
Truyện kể giữ kí ức và kinh nghiệm. Đọc hôm nay không có nghĩa sao chép mọi tập tục cũ, mà biết suy xét giá trị còn có ích.

Giọng lục bát
Nhịp dân tộc và từ ngữ gần gũi làm lời suy ngẫm như tiếng trò chuyện nối dài truyền thống kể chuyện.

Lập luận về nội dung và hình thức

Bài thơ nhìn truyện cổ như một hình thức lưu giữ kinh nghiệm sống. Qua chuyện về lòng tốt, công bằng và trách nhiệm, cha ông vẫn có thể trò chuyện với người hôm nay. Nhịp lục bát khiến sự tiếp nối ấy không chỉ là ý nghĩ mà còn thành âm hưởng quen thuộc. Tình yêu di sản vì vậy cần đi với việc đọc, suy xét và thực hành điều có ích, chứ không chỉ tự hào bằng lời.

Khi viết, đi từ nhận xét đến chi tiết rồi giải thích tác dụng. Bản tóm lược không giữ nguyên nhịp, giọng và toàn bộ ngôn ngữ của tác phẩm; muốn đối chiếu toàn văn, hãy dùng SGK hợp pháp. Không xem tóm lược là bản chép thay văn bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đoạn phân tích khác đoạn kể lại ở điểm nào?

    Xem lời giải

    Bài thơ nhìn truyện cổ như một hình thức lưu giữ kinh nghiệm sống. Qua chuyện về lòng tốt, công bằng và trách nhiệm, cha ông vẫn có thể trò chuyện với người hôm nay. Nhịp lục bát khiến sự tiếp nối ấy không chỉ là ý nghĩ mà còn thành âm hưởng quen thuộc. Tình yêu di sản vì vậy cần đi với việc đọc, suy xét và thực hành điều có ích, chứ không chỉ tự hào bằng lời.

Ghi nhớ

Bài thơ nhìn truyện cổ như một hình thức lưu giữ kinh nghiệm sống. Qua chuyện về lòng tốt, công bằng và trách nhiệm, cha ông vẫn có thể trò chuyện với người hôm nay. Nhịp lục bát khiến sự tiếp nối ấy không chỉ là ý nghĩ mà còn thành âm hưởng quen thuộc. Tình yêu di sản vì vậy cần đi với việc đọc, suy xét và thực hành điều có ích, chứ không chỉ tự hào bằng lời.

Dễ nhầm

  • Nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện hoặc nêu bài học chung chung.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Chuyện cổ nước mình — Lâm Thị Mỹ Dạ. Thơ lục bát.

    Lược thuật/tóm lược do người biên soạn viết, không phải nguyên văn tác phẩm:

    Người nói bộc lộ tình yêu với truyện cổ vì tìm thấy lòng nhân hậu và sự từng trải của cha ông. Các câu chuyện lưu giữ cách nhìn về người hiền, người tham, sự công bằng và lòng biết ơn. Từ chuyện xưa, người đọc hôm nay được gợi cách tự hỏi nên sống thế nào. Khoảng cách các thế hệ có thể lớn, nhưng câu chuyện là nhịp nối để tiếng nói quá khứ tiếp tục vang trong đời sống mới.

    Trích ngắn để phân tích: “Tôi yêu chuyện cổ nước tôi” (Lâm Thị Mỹ Dạ).

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Người nói yêu điều gì?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Giá trị nào được đề cao?

  4. Câu 3Mức 2Tự luận

    Truyện cổ nối những ai? Trả lời ngắn bằng lời của em, dựa vào ngữ liệu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thể thơ chính là gì?

  6. Câu 5Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa vào lược thuật và thông tin thể loại đã cho, xác định đúng hoặc sai.

    ÝĐúngSai
    a)Truyện cổ giúp kết nối kinh nghiệm cha ông với người hôm nay.
    b)Trân trọng truyện cổ nghĩa là làm theo mọi tập tục và hình phạt xưa.
  7. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết/khái niệm với cách hiểu phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích một nét đáng chú ý của văn bản Chuyện cổ nước mình. Dùng ít nhất một chi tiết cụ thể làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Chọn một truyện dân gian đã biết; nêu một giá trị có ích hôm nay và một chi tiết không nên hiểu theo nghĩa làm theo trực tiếp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay