Định vị văn bản và đọc có điểm tựa
Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Sách thay đổi lịch sử loài người (Vũ Đức Liêm, văn bản thông tin); không phải nguyên văn tác phẩm.
Vũ Đức Liêm nhìn sách vừa là vật phẩm vừa là một thực hành văn hóa gắn với kĩ thuật, kinh tế, chính trị và đời sống tư tưởng. Từ sự bùng nổ in ấn, ông chỉ ra khả năng mở rộng lưu thông tri thức và liên hệ với các chuyển động xã hội ở châu Âu, Đông Á. Những tác phẩm có ảnh hưởng được đặt cạnh cả hệ thống người làm giấy, khắc in, bán sách và những không gian bàn luận, cho thấy sách không tác động một mình. Văn bản cũng nhắc mặt tiêu cực: sách có thể truyền mê tín, tin sai hoặc cổ vũ bạo lực; hoạt động kiểm soát và cấm đoán lại tạo một lịch sử xung đột. Nhu cầu quản lí dẫn đến thư mục học, thư viện và các thiết chế lưu trữ. Ở phía người đọc, những câu hỏi ai đọc, đọc gì, bằng phương tiện nào và để làm gì giúp nhận diện một xã hội. Sự mở rộng công chúng và thị hiếu tác động ngược đến sản xuất sách. Cuối đoạn, sách điện tử, dịch thuật, bản quyền và lưu chuyển toàn cầu được xem là những thay đổi tiếp nối văn hóa truyền miệng, chép tay và in ấn, chứ không nhất thiết xóa bỏ các hình thức trước.