Ngữ văn 10 – Hai tập
Ngữ vănLớp 10Phần 11. Bài 9. Hành trang cuộc sống

Viết bài luận về bản thân

Mục tiêu bài học

  • Nhận biết và phân tích yếu tố nội dung, nghệ thuật hoặc lập luận của Viết bài luận về bản thân.
  • Đánh giá có căn cứ, giữ giới hạn của bản tóm giải và tôn trọng quyền tác giả.

Bài giảng

Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

Viết bài luận về bản thân – Học liệu và bài mẫu nguyên gốc.

Viết bài luận về bản thân hướng tới người đọc cụ thể, cần một ý trung tâm và căn cứ phù hợp. Với kiểu bài luận bản thân, người viết phải xác định vấn đề trước khi lựa thông tin. Đọc bản mẫu dưới đây để nhận ra một lần ghi sai và cách sửa, bài học gắn kế hoạch đóng góp và trung thực trải nghiệm, nhận giới hạn; không lấy tên thể loại thay cho việc thực hiện. Phân biệt bài viết phân tích với kể lại, bài báo cáo với bài cảm nghĩ, nội quy với lời khuyên cá nhân. Mọi dữ liệu, nguồn và lời dẫn cần kiểm tra. Mô hình là bản viết hoàn chỉnh nguyên gốc, không phải văn của tác giả đang được học; chuyện hư cấu và tổ chức giả định được ghi rõ, không dùng làm chứng cứ thực tế.

Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

Phân tích và đánh giá

Quy trình: làm rõ đề và người đọc; tìm ý gắn một lần ghi sai và cách sửa; chọn căn cứ có xuất xứ; lập trật tự để làm rõ bài học gắn kế hoạch đóng góp; viết bản đầu và kiểm tra trung thực trải nghiệm, nhận giới hạn. Khi sửa, đánh dấu từng kết luận và tìm chi tiết nâng đỡ nó. Bài nghị luận cần quan hệ giải thích, không chỉ nêu ý đúng; báo cáo cần câu hỏi, phương pháp, kết quả, giới hạn và tài liệu; văn bản điều hành cần phạm vi, yêu cầu hoặc bước rõ, không tự tạo thẩm quyền. Phần mở định hướng, phần triển khai chứng minh, phần cuối khái quát và nêu phạm vi. Không để mẫu thay tiếng nói riêng, cũng không dựng số liệu để bài có vẻ khoa học.

Mô hình hoàn chỉnh và lời giải mẫu

Một lần ghi sai và điều tôi muốn làm khác

Bài mẫu hư cấu phục vụ học tập: nhân vật người viết là Mai Anh, ứng cử phụ trách truyền thông cho tủ sách. Khi viết bài thật, học sinh chỉ dùng trải nghiệm có thật của mình, không nhận câu chuyện này làm thành tích.

Tôi từng nghĩ việc giới thiệu sách chỉ cần một tấm áp phích đẹp. Trong buổi trao đổi sách giả định của lớp, tôi nhận làm bảng thông tin và cố hoàn thành thật nhanh. Khi bạn đến tìm một cuốn theo bảng, chúng tôi mới phát hiện tôi đã đặt nhầm tên sách dưới ảnh bìa. Lỗi nhỏ khiến người đọc mất thời gian và người trực phải giải thích lại. Tôi ngượng, nhưng không thể chữa bằng cách chỉ im lặng thay ảnh.

Tôi báo với người phụ trách, xin đính chính ngay tại nơi đã đăng và kiểm tra các mục còn lại cùng một bạn. Sau buổi ấy, tôi viết một bảng kiểm ngắn: tên, tác giả, tình trạng, nguồn ảnh và người kiểm lần hai. Điều tôi học không phải rằng mình kém sáng tạo, mà là thông tin đẹp vẫn phải đúng. Đính chính công khai phần sai không có nghĩa công khai dữ liệu riêng của ai.

Nếu được phụ trách truyền thông, tôi muốn duy trì hai nguyên tắc. Thứ nhất, mỗi nội dung có một người soạn và một người kiểm trước khi đăng; khi chưa xác nhận, ghi đang kiểm tra thay vì đoán. Thứ hai, bài giới thiệu phục vụ người đọc: hình có chú thích, chữ rõ ở màn hình nhỏ, có cách hỏi cho người chưa hiểu. Tôi có thể viết ngắn và sắp bố cục, nhưng vẫn cần rèn cách nói trước nhóm và sẽ xin phản hồi sau từng buổi.

Tôi không hứa một mình làm tủ sách nổi tiếng. Tôi đề nghị bắt đầu bằng một tháng thử quy trình, giữ bản bàn giao và cùng nhóm nhìn lại chỗ còn vướng. Nếu công việc học hoặc gia đình thay đổi, tôi sẽ trao đổi sớm để phân lại việc, không ôm nhiệm vụ rồi bỏ dở.

Tôi muốn được chọn không vì một câu chuyện hoàn hảo, mà vì đã biết nhìn lỗi của mình và biến bài học thành cách làm có thể kiểm tra. Với tôi, truyền thông tốt là giúp người khác tìm đúng điều họ cần, đồng thời giữ sự tin cậy trong từng chi tiết.

HỒ SƠ NGẮN CỦA NHÂN VẬT GIẢ ĐỊNH: Mai Anh, học sinh lớp 10 trong mô hình bài học; ứng cử phụ trách truyền thông; khả năng viết thông tin ngắn, kiểm dữ liệu cùng bạn; cần rèn nói trước nhóm; đề xuất bảng kiểm hai người; cam kết trao đổi khi cần bàn giao. Không phải hồ sơ người thật.

Khái niệm chính

Mục tiêu
bài luận bản thân có căn cứ, phù hợp người đọc
Trọng tâm nội dung
một lần ghi sai và cách sửa và bài học gắn kế hoạch đóng góp
Kiểm tra chất lượng
trung thực trải nghiệm, nhận giới hạn

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Thực hiện một bản viết hoàn chỉnh theo tình huống và đề tài của mô hình; không dùng trải nghiệm hư cấu làm của mình. Có thể chọn cách lập luận khác nếu giữ căn cứ, giới hạn và đúng thể loại.

    Xem lời giải

    Một lần ghi sai và điều tôi muốn làm khác

    Bài mẫu hư cấu phục vụ học tập: nhân vật người viết là Mai Anh, ứng cử phụ trách truyền thông cho tủ sách. Khi viết bài thật, học sinh chỉ dùng trải nghiệm có thật của mình, không nhận câu chuyện này làm thành tích.

    Tôi từng nghĩ việc giới thiệu sách chỉ cần một tấm áp phích đẹp. Trong buổi trao đổi sách giả định của lớp, tôi nhận làm bảng thông tin và cố hoàn thành thật nhanh. Khi bạn đến tìm một cuốn theo bảng, chúng tôi mới phát hiện tôi đã đặt nhầm tên sách dưới ảnh bìa. Lỗi nhỏ khiến người đọc mất thời gian và người trực phải giải thích lại. Tôi ngượng, nhưng không thể chữa bằng cách chỉ im lặng thay ảnh.

    Tôi báo với người phụ trách, xin đính chính ngay tại nơi đã đăng và kiểm tra các mục còn lại cùng một bạn. Sau buổi ấy, tôi viết một bảng kiểm ngắn: tên, tác giả, tình trạng, nguồn ảnh và người kiểm lần hai. Điều tôi học không phải rằng mình kém sáng tạo, mà là thông tin đẹp vẫn phải đúng. Đính chính công khai phần sai không có nghĩa công khai dữ liệu riêng của ai.

    Nếu được phụ trách truyền thông, tôi muốn duy trì hai nguyên tắc. Thứ nhất, mỗi nội dung có một người soạn và một người kiểm trước khi đăng; khi chưa xác nhận, ghi đang kiểm tra thay vì đoán. Thứ hai, bài giới thiệu phục vụ người đọc: hình có chú thích, chữ rõ ở màn hình nhỏ, có cách hỏi cho người chưa hiểu. Tôi có thể viết ngắn và sắp bố cục, nhưng vẫn cần rèn cách nói trước nhóm và sẽ xin phản hồi sau từng buổi.

    Tôi không hứa một mình làm tủ sách nổi tiếng. Tôi đề nghị bắt đầu bằng một tháng thử quy trình, giữ bản bàn giao và cùng nhóm nhìn lại chỗ còn vướng. Nếu công việc học hoặc gia đình thay đổi, tôi sẽ trao đổi sớm để phân lại việc, không ôm nhiệm vụ rồi bỏ dở.

    Tôi muốn được chọn không vì một câu chuyện hoàn hảo, mà vì đã biết nhìn lỗi của mình và biến bài học thành cách làm có thể kiểm tra. Với tôi, truyền thông tốt là giúp người khác tìm đúng điều họ cần, đồng thời giữ sự tin cậy trong từng chi tiết.

    HỒ SƠ NGẮN CỦA NHÂN VẬT GIẢ ĐỊNH: Mai Anh, học sinh lớp 10 trong mô hình bài học; ứng cử phụ trách truyền thông; khả năng viết thông tin ngắn, kiểm dữ liệu cùng bạn; cần rèn nói trước nhóm; đề xuất bảng kiểm hai người; cam kết trao đổi khi cần bàn giao. Không phải hồ sơ người thật.

Ghi nhớ

Mục tiêu: bài luận bản thân có căn cứ, phù hợp người đọc; Trọng tâm nội dung: một lần ghi sai và cách sửa và bài học gắn kế hoạch đóng góp; Kiểm tra chất lượng: trung thực trải nghiệm, nhận giới hạn.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

    Viết bài luận về bản thân – Học liệu và bài mẫu nguyên gốc.

    Viết bài luận về bản thân hướng tới người đọc cụ thể, cần một ý trung tâm và căn cứ phù hợp. Với kiểu bài luận bản thân, người viết phải xác định vấn đề trước khi lựa thông tin. Đọc bản mẫu dưới đây để nhận ra một lần ghi sai và cách sửa, bài học gắn kế hoạch đóng góp và trung thực trải nghiệm, nhận giới hạn; không lấy tên thể loại thay cho việc thực hiện. Phân biệt bài viết phân tích với kể lại, bài báo cáo với bài cảm nghĩ, nội quy với lời khuyên cá nhân. Mọi dữ liệu, nguồn và lời dẫn cần kiểm tra. Mô hình là bản viết hoàn chỉnh nguyên gốc, không phải văn của tác giả đang được học; chuyện hư cấu và tổ chức giả định được ghi rõ, không dùng làm chứng cứ thực tế.

    Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

    Phân tích và đánh giá

    Quy trình: làm rõ đề và người đọc; tìm ý gắn một lần ghi sai và cách sửa; chọn căn cứ có xuất xứ; lập trật tự để làm rõ bài học gắn kế hoạch đóng góp; viết bản đầu và kiểm tra trung thực trải nghiệm, nhận giới hạn. Khi sửa, đánh dấu từng kết luận và tìm chi tiết nâng đỡ nó. Bài nghị luận cần quan hệ giải thích, không chỉ nêu ý đúng; báo cáo cần câu hỏi, phương pháp, kết quả, giới hạn và tài liệu; văn bản điều hành cần phạm vi, yêu cầu hoặc bước rõ, không tự tạo thẩm quyền. Phần mở định hướng, phần triển khai chứng minh, phần cuối khái quát và nêu phạm vi. Không để mẫu thay tiếng nói riêng, cũng không dựng số liệu để bài có vẻ khoa học.

    Mô hình hoàn chỉnh và lời giải mẫu

    Một lần ghi sai và điều tôi muốn làm khác

    Bài mẫu hư cấu phục vụ học tập: nhân vật người viết là Mai Anh, ứng cử phụ trách truyền thông cho tủ sách. Khi viết bài thật, học sinh chỉ dùng trải nghiệm có thật của mình, không nhận câu chuyện này làm thành tích.

    Tôi từng nghĩ việc giới thiệu sách chỉ cần một tấm áp phích đẹp. Trong buổi trao đổi sách giả định của lớp, tôi nhận làm bảng thông tin và cố hoàn thành thật nhanh. Khi bạn đến tìm một cuốn theo bảng, chúng tôi mới phát hiện tôi đã đặt nhầm tên sách dưới ảnh bìa. Lỗi nhỏ khiến người đọc mất thời gian và người trực phải giải thích lại. Tôi ngượng, nhưng không thể chữa bằng cách chỉ im lặng thay ảnh.

    Tôi báo với người phụ trách, xin đính chính ngay tại nơi đã đăng và kiểm tra các mục còn lại cùng một bạn. Sau buổi ấy, tôi viết một bảng kiểm ngắn: tên, tác giả, tình trạng, nguồn ảnh và người kiểm lần hai. Điều tôi học không phải rằng mình kém sáng tạo, mà là thông tin đẹp vẫn phải đúng. Đính chính công khai phần sai không có nghĩa công khai dữ liệu riêng của ai.

    Nếu được phụ trách truyền thông, tôi muốn duy trì hai nguyên tắc. Thứ nhất, mỗi nội dung có một người soạn và một người kiểm trước khi đăng; khi chưa xác nhận, ghi đang kiểm tra thay vì đoán. Thứ hai, bài giới thiệu phục vụ người đọc: hình có chú thích, chữ rõ ở màn hình nhỏ, có cách hỏi cho người chưa hiểu. Tôi có thể viết ngắn và sắp bố cục, nhưng vẫn cần rèn cách nói trước nhóm và sẽ xin phản hồi sau từng buổi.

    Tôi không hứa một mình làm tủ sách nổi tiếng. Tôi đề nghị bắt đầu bằng một tháng thử quy trình, giữ bản bàn giao và cùng nhóm nhìn lại chỗ còn vướng. Nếu công việc học hoặc gia đình thay đổi, tôi sẽ trao đổi sớm để phân lại việc, không ôm nhiệm vụ rồi bỏ dở.

    Tôi muốn được chọn không vì một câu chuyện hoàn hảo, mà vì đã biết nhìn lỗi của mình và biến bài học thành cách làm có thể kiểm tra. Với tôi, truyền thông tốt là giúp người khác tìm đúng điều họ cần, đồng thời giữ sự tin cậy trong từng chi tiết.

    HỒ SƠ NGẮN CỦA NHÂN VẬT GIẢ ĐỊNH: Mai Anh, học sinh lớp 10 trong mô hình bài học; ứng cử phụ trách truyền thông; khả năng viết thông tin ngắn, kiểm dữ liệu cùng bạn; cần rèn nói trước nhóm; đề xuất bảng kiểm hai người; cam kết trao đổi khi cần bàn giao. Không phải hồ sơ người thật.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách thực hiện nào phù hợp mục đích của hoạt động này?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các yếu tố với vai trò/đặc điểm được trình bày trong bản tóm giải.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đọc các nhận định về văn bản và cách sử dụng nguồn.

    ÝĐúngSai
    a)Trong hồ sơ này, Mục tiêu được gắn với bài luận bản thân có căn cứ, phù hợp người đọc.
    b)Trong hồ sơ này, Trọng tâm nội dung được gắn với trung thực trải nghiệm, nhận giới hạn.
    c)Các lời tóm giải ở đây là nguyên văn toàn bộ tác phẩm hoặc bản dịch trong sách.
    d)Khi đánh giá cần phân biệt điều ngữ liệu cung cấp với suy diễn ngoài căn cứ.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp quy trình thực hiện theo quan hệ điều kiện trước – sau.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Đối chiếu yêu cầu, nhận phản hồi và chỉnh sửa.
    2. 2Tổ chức và thực hiện bản đầu theo mục đích.
    3. 3Xác định mục đích, đối tượng và yêu cầu.
    4. 4Kiểm tra tư liệu, chọn căn cứ có thể sử dụng.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Thực hiện một bản viết hoàn chỉnh theo tình huống và đề tài của mô hình; không dùng trải nghiệm hư cấu làm của mình. Có thể chọn cách lập luận khác nếu giữ căn cứ, giới hạn và đúng thể loại.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Lập kế hoạch thực hiện chính hoạt động trong hồ sơ: ghi mục đích, hai trọng tâm có tên cụ thể, nguồn/căn cứ và cách kiểm tra. Không chỉ chép tên ba phần mở–thân–kết.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Sửa nhận xét “Mô hình này chứng minh mọi người đều phải làm đúng như vậy”; thay bằng nhận xét đúng phạm vi và chỉ hai điều riêng của hoạt động vẫn phải giữ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Viết phản hồi có ba phần cho mô hình: một điểm đạt gắn chi tiết, một điều cần kiểm tra, một cách chỉnh hoặc thử lại.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay